Xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại: Rút ngắn thời hạn, thủ tục và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong áp dụng các biện pháp xử lý hành chính

Đặc biệt, là sự chuyển biến mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền về thẩm quyền quyết định một số biện pháp xử lý hành chính cho chính quyền cơ sở.

Dưới đây là tổng hợp những điểm mới cốt lõi tại Phần thứ ba của dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Trang Thông tin điện tử Công an thành phố thông tin đến cán bộ, chiến sỹ và Nhân dân lưu ý:

1. Tăng thời hạn áp dụng một số biện pháp xử lý hành chính đối với đối tượng tái phạm

Nhằm tăng tính răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung đối với các trường hợp vi phạm nhiều lần, thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu và thời hạn đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc đối với các đối tượng đã 02 lần bị xử phạt vi phạm hành chính mà tiếp tục vi phạm lần thứ ba đã được sửa đổi:

Thời hạn bị áp dụng: Tăng thời hạn từ 06 tháng lên 12 tháng.

2. Rút ngắn thời gian giải quyết và hoàn thiện hồ sơ xử lý vi phạm hành chính

Để bảo đảm tính khẩn trương, nhanh chóng, kịp thời và nâng cao trách nhiệm của cơ quan lập hồ sơ cũng như bảo đảm quyền lợi của người bị đề nghị, thời gian thực hiện một số thủ tục đã được rút ngắn đáng kể:

Thời gian đọc hồ sơ: Rút ngắn thời hạn đọc hồ sơ của người bị đề nghị áp dụng hoặc người đại diện hợp pháp, cha, mẹ, người giám hộ (đối với người chưa thành niên) từ 03 ngày làm việc xuống còn 02 ngày làm việc.

Thời gian chuyển hồ sơ sang Tòa án: Rút ngắn thời gian tính từ thời điểm hết thời hạn đọc hồ sơ đến thời điểm chuyển hồ sơ đề nghị Tòa án nhân dân khu vực xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng từ 03 ngày làm việc xuống còn 01 ngày làm việc.

3. Quy định cụ thể thời hạn Tòa án xem xét, quyết định đưa vào trường giáo dưỡng

Dự thảo Luật quy định rõ ràng thời hạn xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính của Tòa án nhân dân khu vực nhằm tránh tình trạng kéo dài thời gian xử lý:

Thời hạn xử lý: Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị, Tòa án nhân dân khu vực phải ra một trong các quyết định:

(1) Áp dụng hoặc không áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng.

(2) Đình chỉ hoặc tạm đình chỉ việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào trường giáo dưỡng.

4. Bổ sung phương thức gửi hồ sơ đề nghị qua môi trường điện tử

Đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa nền hành chính, quy định mới đã bổ sung việc gửi hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính có thể được thực hiện bằng phương tiện điện tử. Quy định này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí di chuyển và tối ưu hóa quy trình gửi văn bản giữa các cơ quan có liên quan.

5. Sửa đổi thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc và cai nghiện bắt buộc

Một trong những chuyển biến quan trọng nhất là việc phân cấp, chuyển giao thẩm quyền quyết định nhằm bảo đảm tính chủ động, sát thực tế ở cơ sở:

Chuyển thẩm quyền: Quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc và đưa đi cai nghiện bắt buộc được chuyển từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.

Đồng thời, hệ thống văn bản pháp luật cũng được rà soát, sửa đổi, bổ sung nhằm đảm bảo đồng bộ, thống nhất các quy định về trình tự, thủ tục lập hồ sơ đề nghị, xem xét, chuyển hồ sơ và tổ chức thi hành các quyết định này tại cấp xã.

6. Sửa đổi thẩm quyền áp dụng cai nghiện ma túy tự nguyện

Theo quy định tại Luật Phòng, chống ma túy, thẩm quyền áp dụng cai nghiện ma túy tự nguyện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng đã được đẩy mạnh phân cấp về cơ sở:

Chuyển thẩm quyền: từ Giám đốc Công an cấp tỉnh sang Trưởng Công an cấp xã.

Những điểm mới nêu trên thể hiện sự đổi mới mạnh mẽ trong cải cách thủ tục hành chính, tăng cường vai trò, trách nhiệm của chính quyền và Công an cấp xã, đồng thời tối ưu hóa thời gian xử lý hồ sơ để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về trật tự, an toàn xã hội. Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) gồm 6 phần, 128 điều, dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).