Những điểm mới quan trọng của Nghị định số 311/2026/NĐ-CP liên quan đến chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của lực lượng Công an nhân dân

Ngày 06 tháng 8 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 311/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC) và có hiệu lực thi hành từ ngày 26 tháng 9 năm 2026. Nghị định số 311/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm đáp ứng yêu cầu kiện toàn tổ chức bộ máy, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả của Bộ Công an cũng như các bộ, ngành liên quan, phù hợp với các văn bản luật mới ban hành như Luật Tổ chức Chính phủ số 63/2025/QH15, Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, Luật Xử lý vi phạm hành chính và Luật Thanh tra số 84/2025/QH15.

Đối với lực lượng Công an nhân dân (CAND), Nghị định số 311/2026/NĐ-CP đã chuẩn hóa và làm rõ danh mục các chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, phân định rõ phạm vi trách nhiệm của từng Cục, Phòng nghiệp vụ chuyên trách, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và hành vi vi phạm pháp luật. Dưới đây là một số nội dung mới có liên quan đến lực lượng Công an nhân dân:

1. Bổ sung và chuẩn hóa thẩm quyền xử phạt của Thanh tra CAND (Điều 2)

Nghị định số 311/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 7 của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP, quy định rõ thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của các chức danh Thanh tra CAND:

Thanh tra viên Công an: Có thẩm quyền xử phạt theo quy định tại khoản 1 Điều 7.

Trưởng đoàn thanh tra của Công an cấp tỉnh: Bổ sung thẩm quyền xử phạt trong thời hạn thanh tra (khoản 2 Điều 7).

Chánh Thanh tra Bộ Công an và Trưởng đoàn thanh tra của Bộ Công an: Được quy định thẩm quyền xử phạt cụ thể trong thời hạn thực hiện thanh tra (khoản 4 Điều 7).

2. Bổ sung nhiều chức danh có thẩm quyền xử phạt (Điều 3)

Nghị định số 311/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 8, đã bổ sung các chức danh lãnh đạo phòng, trung tâm nghiệp vụ thuộc Bộ Công an và Công an cấp tỉnh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính:

Cục Hồ sơ nghiệp vụ: Giám đốc Trung tâm Thông tin, dữ liệu nghiệp vụ Bộ Công an; Giám đốc Trung tâm Tiếp nhận, xử lý thông tin nghiệp vụ; Trưởng phòng Tin học và quản lý cơ sở dữ liệu hồ sơ nghiệp vụ.

Cục Cảnh sát giao thông: Trưởng phòng Quản lý, khai thác, xử lý, vận hành dữ liệu và chuyển đổi số.

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu: Trưởng các Phòng phòng ngừa, điều tra án kinh tế, tham nhũng thuộc các lĩnh vực: Tài chính, ngân hàng, đầu tư; Buôn lậu, sản xuất kinh doanh hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ; Công nghiệp, thương mại; Nông nghiệp, nông thôn; Văn hóa, y tế, giáo dục; Giao thông, xây dựng, môi trường.

Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường: Trưởng phòng Tham mưu tổng hợp, Giám đốc Trung tâm Kiểm định môi trường, Trưởng các Phòng phòng, chống tội phạm về môi trường thuộc các lĩnh vực: Công nghiệp, xây dựng, giao thông; Nông, lâm, ngư nghiệp, đa dạng sinh học và tài nguyên; Y tế, an toàn thực phẩm, dịch vụ du lịch.

Công an cấp tỉnh: Trưởng phòng Hồ sơ nghiệp vụ.

3. Quy định chuyển tiếp (Điều 8):

Đối với chức danh chưa được quy định thẩm quyền xử phạt, lập biên bản tại các Nghị định XPVPHC chuyên ngành nhưng đã được bổ sung tại Nghị định 311/2026/NĐ-CP thì được thực hiện thẩm quyền xử phạt/lập biên bản ngay trong phạm vi kiểm tra, thanh tra hoặc địa bàn/ngành quản lý.

Đối với các chức danh có sự thay đổi về thẩm quyền thì áp dụng theo thẩm quyền mới tại Nghị định 311/2026/NĐ-CP kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.

Việc ban hành Nghị định số 311/2026/NĐ-CP có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện cơ sở pháp lý về xử lý vi phạm hành chính, bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong hệ thống bộ máy Nhà nước và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trên các lĩnh vực, góp phần xây dựng nền hành chính minh bạch, kỷ cương và đúng pháp luật./.

(Đính kèm Nghị định 311/2026/NĐ-CP của Chính phủ)