MỘT SỐ ĐIỂM MỚI CỦA NGHỊ ĐỊNH SỐ 238/2026/NĐ-CP CỦA CHÍNH PHỦ: SIẾT CHẶT AN TOÀN CHO TRẺ EM VÀ BỔ SUNG CHẾ TÀI XỬ LÝ “XE DÙ, BẾN CÓC”

    Ngày 26/06/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (Nghị định số 238/2026/NĐ-CP).
    Với nhiều điểm mới quan trọng, Nghị định số 238/2026/NĐ-CP tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm bảo vệ đối tượng yếu thế (trẻ em), xử lý triệt để tình trạng vi phạm trong hoạt động vận tải hành khách, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát công nghệ đối với các phương tiện vận tải.
    1. Lần đầu tiên đưa quy định an toàn cho trẻ em trên ô tô vào khung xử phạt
    Nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho trẻ em khi tham gia giao thông bằng xe ô tô, Nghị định số 238/2026/NĐ-CP đã bổ sung các quy định cụ thể:
    - Phạt cảnh cáo đối với hành vi chở trẻ em không đúng quy định: Người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp theo quy định (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách) sẽ bị áp dụng hình thức phạt cảnh cáo. 
    - Sửa đổi, bổ sung đối với hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ trường hợp xe ô tô chỉ có một hàng ghế).      2. “Siết” chặt xe cá nhân chở khách chui, xử lý triệt để “xe dù, bến cóc”
    Thực trạng xe gia đình, xe cá nhân kinh doanh vận tải “chui” và xe hợp đồng lách luật chạy như xe tuyến cố định đã được bổ sung các chế tài xử lý nghiêm khắc:
    - Phạt nặng ô tô cá nhân chở khách thu tiền: Bổ sung quy định mức phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng đối với người điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe. Đồng thời, tài xế vi phạm sẽ bị trừ 06 điểm giấy phép lái xe. 
    - Xử lý trách nhiệm của chủ xe: bổ sung quy định phạt tiền đối với chủ phương tiện khi giao xe hoặc để cho người làm công thực hiện hành vi chở khách, chở hàng thu tiền trái phép nêu trên. 
    - Quy định chặt chẽ nhằm xử lý hành vi vi phạm của xe kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng, cụ thể: phạt tiền đối với các xe hợp đồng lách luật thông qua việc: gom khách, bán vé, thu tiền ngoài hợp đồng, xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách, ấn định hành trình, lịch trình cố định, hoặc đón, trả khách tại trụ sở, văn phòng đại diện trái quy định. 
    - Bổ sung mức xử phạt đối với hành vi điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hàng hóa nhưng chở hàng hóa trên xe có thu tiền.      3. Tăng cường quản lý thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe
    Nghị định số 238/2026/NĐ-CP siết chặt chế tài đối với việc quản lý dữ liệu phương tiện nhằm phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra:
    - Đối với thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và thiết bị giám sát hành trình: Xử phạt nghiêm người điều khiển xe kinh doanh vận tải, xe đầu kéo, xe vận tải nội bộ không lắp hoặc có lắp nhưng thiết bị không hoạt động, không ghi hình, hoặc cố tình làm sai lệch dữ liệu của thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe. 
    - Bổ sung mức xử phạt đối với chủ xe đưa phương tiện vi phạm vào hoạt động: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với tổ chức là chủ xe ô tô đầu kéo, xe vận tải nội bộ nếu đưa phương tiện không lắp hoặc có lắp nhưng không hoạt động hoặc làm sai lệch dữ liệu của thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe vào lưu thông. 
    - Bổ sung quy định về thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách: Quy định cụ thể hành vi vi phạm và chế tài xử phạt đối với xe kinh doanh vận tải hành khách từ 08 chỗ trở lên (không kể chỗ lái xe) không lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách, không lưu trữ dữ liệu hoặc không truyền dẫn dữ liệu theo đúng quy định. 
    4. Quy định chặt chẽ đối với xe cứu hộ giao thông
    Lần đầu tiên, hoạt động cứu hộ giao thông đường bộ được đưa vào khung quản lý và xử phạt chi tiết:
    - Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với người điều khiển xe ô tô cứu hộ chở, kéo xe vượt quá khối lượng cho phép chuyên chở, kéo theo ghi trong chứng nhận kiểm định, hoặc kéo xe không đúng đối tượng được cứu hộ theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. 
    - Ngoài việc bị áp dụng hình thức xử phạt, người điều khiển phương tiện vi phạm quy định này sẽ bị trừ 02 điểm giấy phép lái xe. 
    5. Làm rõ các hành vi che lấp, làm thay đổi biển số xe
    Nghị định số 238/2026/NĐ-CP sửa đổi chuẩn hóa và mô tả chi tiết các hành vi cố tình làm sai lệch biển số nhằm trốn tránh phạt nguội: 
    Xử phạt hành vi điều khiển xe gắn biển số không đúng vị trí, không đúng quy cách; dán lên chữ, số, che lấp, bẻ cong, làm thay đổi màu sắc, hình dạng, kích thước của biển số; hoặc sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe đối với các phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.
     6. Nâng cao thẩm quyền xử phạt của Công an cấp xã
    Nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý trật tự, an toàn giao thông ngay từ cơ sở và đáp ứng mô hình phân cấp đăng ký, quản lý phương tiện mới, Nghị định số 238/2026/NĐ-CP (sửa đổi Điều 41, 43 của Nghị định 168/2024/NĐ-CP) đã điều chỉnh đáng kể thẩm quyền xử phạt của lực lượng Công an cấp xã: 
    - Tăng mạnh mức phạt tiền của Trưởng Công an cấp xã: thẩm quyền xử phạt tiền đến 37.500.000 đồng đối với cá nhân (đến 75.000.000 đồng đối với tổ chức). Đồng thời, Trưởng Công an cấp xã có quyền tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. 
    - Nâng thẩm quyền xử phạt của Cán bộ, Chiến sĩ: Chiến sĩ Công an nhân dân thuộc Công an cấp xã khi thi hành công vụ có quyền phạt cảnh cáo, phạt tiền đến 7.500.000 đồng và tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm có giá trị không vượt quá 15.000.000 đồng. 
    - Tăng cường xử lý vi phạm về đăng ký xe: Công an cấp xã có thẩm quyền lập biên bản và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến thủ tục đăng ký xe, biển số xe. 
    Đồng bộ dữ liệu trừ điểm giấy phép lái xe (GPLX): Trường hợp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm có trừ điểm GPLX, dữ liệu sẽ được chuyển giao để Trưởng phòng Cảnh sát giao thông Công an cấp tỉnh cập nhật trực tiếp vào Cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. 
    7. Lộ trình thi hành và quy định chuyển tiếp
    Hiệu lực thi hành chung: Nghị định số 238/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực kể từ ngày 15 tháng 8 năm 2026. 
    Các quy định xử phạt liên quan đến thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 08 chỗ, xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa (trừ xe đầu kéo) và xe vận tải nội bộ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2028. 
    Các quy định xử phạt liên quan đến thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2029. 
    Quy định chuyển tiếp: trường hợp hành vi vi phạm hành chính xảy ra và kết thúc trước ngày 15/08/2026 mà sau đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét giải quyết thì áp dụng Nghị định đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi để xử phạt. 
    Việc ban hành Nghị định số 238/2026/NĐ-CP là bước đi kịp thời nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, quy định chặt chẽ hơn trong quản lý hoạt động vận tải đường bộ. Các quy định mới không chỉ siết chặt kỷ cương, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các đơn vị kinh doanh vận tải hợp pháp, mà quan trọng hơn hết là nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bảo vệ an toàn tối đa cho người tham gia giao thông, đặc biệt là trẻ em.