Nghị định này sửa đổi, bổ sung các điều, khoản thuộc 06 Nghị định chuyên ngành trong lĩnh vực an ninh, trật tự, bao gồm: Điều kiện an ninh, trật tự đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (Nghị định số 96/2016/NĐ-CP); Quản lý và sử dụng con dấu (Nghị định số 99/2016/NĐ-CP); Quản lý, sử dụng pháo (Nghị định số 137/2020/NĐ-CP); Định danh và xác thực điện tử (Nghị định số 69/2024/NĐ-CP); Chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Căn cước (Nghị định số 70/2024/NĐ-CP); Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (Nghị định số 149/2024/NĐ-CP) và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Nghị định số 356/2025/NĐ-CP).

1. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho Công an cấp xã
Một trong những điểm mới quan trọng nhất của Nghị định số 392/2026/NĐ-CP là việc đưa nhiều thủ tục hành chính trọng tâm về sát cơ sở, giao thẩm quyền trực tiếp cho Công an cấp xã xử lý. Quy định này giúp giảm bớt các khâu trung gian, rút ngắn thời gian di chuyển và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực quản lý và sử dụng con dấu: Nghị định bổ sung quy định Công an cấp xã có thẩm quyền trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, đăng ký mẫu con dấu và kiểm tra việc quản lý, sử dụng con dấu đối với các cơ quan, tổ chức do Ủy ban nhân dân cấp xã thành lập hoặc cấp phép hoạt động.
Trong lĩnh vực an ninh, trật tự (ANTT): Công an cấp xã được giao thẩm quyền trực tiếp cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT và quản lý các cơ sở kinh doanh trên địa bàn, bao gồm:
- Kinh doanh dịch vụ karaoke, dịch vụ xoa bóp (massage), dịch vụ cầm đồ;
- Kinh doanh dịch vụ lưu trú từ 29 phòng cho thuê trở xuống;
- Kinh doanh dịch vụ in; kinh doanh các loại pháo (trừ pháo nổ);
- Các đơn vị sự nghiệp có thu hoạt động kinh doanh có điều kiện thuộc cơ quan, tổ chức cấp xã.
Trong lĩnh vực căn cước và định danh điện tử: Công an cấp xã là điểm tiếp nhận trung tâm giải quyết các thủ tục:
- Tiếp nhận đề nghị và thu nhận thông tin sinh trắc học (ADN, giọng nói);
- Tiếp nhận kê khai thông tin, thu nhận sinh trắc học và xác minh cấp giấy chứng nhận căn cước cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch;
- Tiếp nhận hồ sơ cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 02 cho công dân và tổ chức;
- Tiếp nhận hồ sơ tích hợp, cập nhật, điều chỉnh thông tin trên thẻ căn cước.
2. Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và đơn giản hóa thành phần hồ sơ
Nghị định số 392/2026/NĐ-CP cắt giảm tối đa các mốc thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giúp các chủ thể kinh doanh sớm đưa dự án, hoạt động đi vào vận hành chính thức:
- Thời hạn cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT: giảm xuống không quá 04 ngày làm việc đối với trường hợp cấp mới (quy định tại các Điều 19, 20 và khoản 1, 2, 3, 4 Điều 22); giảm xuống không quá 03 ngày làm việc đối với trường hợp cấp đổi (quy định tại Điều 21 và khoản 5 Điều 22).
- Thời hạn giải quyết thủ tục con dấu: Cơ quan đăng ký mẫu con dấu hoàn thành việc đăng ký và trả kết quả cho cơ quan, tổ chức trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Cắt giảm giấy tờ chứng minh PCCC: Đáng chú ý, cơ sở kinh doanh không phải nộp các tài liệu chứng minh bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy (như biên bản kiểm tra PCCC) trong trường hợp cơ sở dữ liệu của cơ quan quản lý nhà nước đã được kết nối, chia sẻ trên môi trường điện tử.
- Trường hợp miễn bớt hồ sơ PCCC: Các ngành, nghề như sản xuất con dấu, kinh doanh dịch vụ bảo vệ, đặt cược, thiết bị đo tốc độ/nồng độ cồn/ma túy... không bắt buộc nộp biên bản kiểm tra PCCC trong hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT.
3. Tăng cường ứng dụng công nghệ, nộp hồ sơ qua VNeID và Cổng dịch vụ công
Nghị định khẳng định bước chuyển đổi số mạnh mẽ của ngành Công an trong việc lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ:
- Định danh bằng VNeID mức độ 02: chủ cơ sở kinh doanh có thể sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 02 trên Ứng dụng VNeID để thực hiện các thủ tục hành chính; các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú, casino, trò chơi có thưởng được phép kiểm tra thông tin cá nhân của khách hàng thông qua ứng dụng VNeID thay cho giấy tờ bản cứng truyền thống.
- Đa dạng hóa hình thức nộp hồ sơ: Cho phép cá nhân, tổ chức nộp hồ sơ xin cấp phép vận chuyển pháo hoa nổ, huấn luyện kỹ thuật an toàn pháo hoa, cấp tài khoản định danh điện tử, đăng ký mẫu con dấu hay hồ sơ đánh giá tác động dữ liệu cá nhân qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng VNeID.
4. Chuẩn hóa điều kiện kinh doanh các ngành, nghề nhạy cảm về an ninh, trật tự
Nghị định số 392/2026/NĐ-CP rà soát và siết chặt công tác quản lý chuyên ngành đối với một số loại hình kinh doanh đặc thù:
- Sản xuất con dấu và kinh doanh quân trang, quân dụng, vũ khí: chỉ cơ sở kinh doanh thuộc Bộ Công an mới được sản xuất con dấu có hình Quốc huy, con dấu có hình Công an hiệu; đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng mới được sản xuất con dấu có hình Quân hiệu; cơ sở kinh doanh ngoài Quân đội, Công an chỉ được kinh doanh quân trang, quân dụng, vũ khí quân dụng, khí tài chuyên dùng khi được cơ quan có thẩm quyền của Quân đội hoặc Công an đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc lựa chọn qua thủ tục đấu thầu; chỉ cơ sở kinh doanh thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an mới được kinh doanh các loại pháo (trừ pháo nổ).
- Kinh doanh trò chơi có thưởng (Casino, đặt cược): phải bố trí ít nhất 30% số lượng nhân viên bảo vệ là nhân viên của cơ sở kinh doanh dịch vụ bảo vệ chuyên nghiệp; kiểm tra chặt chẽ giấy tờ/VNeID của khách; tuyệt đối không sử dụng nhân viên có tiền án về các tội đánh bạc, tổ chức đánh bạc, gá bạc hoặc cho vay lãi nặng.
- Bổ sung ngành nghề mới vào quản lý: Đưa các hoạt động kinh doanh phương tiện, thiết bị công nghệ chuyên dùng như thiết bị đo/thử chất ma túy, thiết bị phân tích tín hiệu thông tin di động và quét mã thông tin di động vào danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện về ANTT.
5. Quy định chi tiết về Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Căn cước
Nghị định số 392/2026/NĐ-CP trực tiếp sửa đổi các Nghị định hướng dẫn Luật Căn cước và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn mới phát sinh:
- Chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới: Bộ Công an sẽ trao đổi bằng văn bản với Bộ Quốc phòng trong trường hợp phát hiện rủi ro, nguy cơ xâm phạm đến quốc phòng từ hoạt động chuyển dữ liệu cá nhân của sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên chức quốc phòng, hạ sĩ quan, binh sĩ.
Hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới hoặc đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân phải được gửi về Cơ quan chuyên trách bảo vệ dữ liệu cá nhân thuộc Bộ Công an trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày tiến hành hoạt động. Thời hạn thẩm định hồ sơ của cơ quan chuyên trách là 11 ngày làm việc.
- Thu thập ADN và Giọng nói: Quy định chi tiết trình tự, thủ tục đối soát, cập nhật thông tin sinh trắc học về ADN và giọng nói vào Cơ sở dữ liệu căn cước. Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đề nghị, cơ quan Công an có trách nhiệm phối hợp đối sánh dữ liệu.
- Giấy chứng nhận căn cước cho người gốc Việt Nam: Xây dựng quy trình 8 bước minh bạch nhằm xác minh cư trú, thu nhận vân tay, mống mắt, ảnh khuôn mặt và xác lập số định danh cá nhân cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch sinh sống từ 06 tháng trở lên tại địa phương.
6. Điểm mới trong quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ
1. Phân định rõ thẩm quyền xác nhận vũ khí, công cụ hỗ trợ đã mất tính năng, tác dụng:
- Đối với cơ quan, tổ chức chung: Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an cấp tỉnh có thẩm quyền xác nhận tình trạng vũ khí, công cụ hỗ trợ đã mất tính năng, tác dụng được sử dụng để triển lãm, trưng bày hoặc làm đạo cụ trong hoạt động văn hóa, nghệ thuật đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có trụ sở trên địa bàn.
- Đối với lực lượng quân đội: Cơ quan có thẩm quyền do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định sẽ thực hiện việc xác nhận đối với các đối tượng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Quốc phòng.
2. Đẩy mạnh nộp hồ sơ trực tuyến và qua VNeID
Nghị định bổ sung và tạo hành lang pháp lý linh hoạt để cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thực hiện các thủ tục hành chính qua môi trường điện tử:
- Thủ tục làm mất tính năng, tác dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ: Cho phép nộp văn bản đề nghị thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) hoặc dịch vụ bưu chính, bên cạnh hình thức nộp trực tiếp.
Thủ tục đào tạo, huấn luyện về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ: Hồ sơ đề nghị đào tạo, huấn luyện cũng được phép nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID. Trường hợp nộp trực tiếp, văn bản đề nghị cần bổ sung đầy đủ thông tin về họ tên, chức vụ, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu của người đến liên hệ.
- Thủ tục cấp đổi, cấp lại giấy chứng nhận, chứng chỉ: Các yêu cầu liên quan đến việc cấp đổi, cấp lại giấy chứng nhận, chứng chỉ về vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ có thể thực hiện thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID.
3. Cụ thể hóa thông tin trong hồ sơ xuất nhập khẩu vũ khí
Đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vũ khí, Nghị định yêu cầu tổ chức, doanh nghiệp khi lập văn bản đề nghị phải kê khai chi tiết và minh bạch hơn các thông tin cốt lõi, bao gồm: tên, địa chỉ đơn vị; số quyết định thành lập hoặc giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; lý do xuất/nhập khẩu; số lượng, chủng loại, nhãn hiệu, nước sản xuất; thông tin về việc được Bộ trưởng Bộ Công an hoặc Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ; đặc biệt là thông tin về họ tên, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu của người đại diện theo pháp luật và người trực tiếp đến liên hệ.
7. Hiệu lực thi hành và Quy định chuyển tiếp
Hiệu lực: Nghị định số 392/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 11 năm 2026.
Quy định chuyển tiếp:
- Các hồ sơ cấp mới, cấp đổi Giấy chứng nhận đủ điều kiện về ANTT; hồ sơ đăng ký mẫu con dấu; hồ sơ đánh giá tác động dữ liệu cá nhân đã được cơ quan Công an tiếp nhận trước ngày 15/11/2026 vẫn tiếp tục được giải quyết theo quy định của các Nghị định cũ.
- Cơ quan, tổ chức đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký mẫu con dấu trước ngày Nghị định này có hiệu lực mà mẫu con dấu vẫn phù hợp quy định thì không phải thực hiện thủ tục đăng ký lại.
Nghị định số 392/2026/NĐ-CP là minh chứng rõ nét cho quyết tâm cải cách thể chế, loại bỏ các rào cản hành chính không cần thiết, tăng cường tính công khai, minh bạch và chuyển đổi số trong công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự. Việc ban hành Nghị định không chỉ hỗ trợ tối đa cho cộng đồng doanh nghiệp phát triển kinh doanh an toàn, đúng pháp luật mà còn đảm bảo tốt trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới.
Tác giả: Lữ Triệu Vũ