Dự thảo Luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo gồm 03 điều, tập trung sửa đổi, bổ sung một số quy định về phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của hai luật hiện hành. Trong đó, đối với Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung 14 điều nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Một trong những điểm mới nổi bật là phân cấp thẩm quyền thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ trong phạm vi quản lý của Bộ Công an cho cơ quan có thẩm quyền do Bộ trưởng Bộ Công an quy định. Theo định hướng này, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an cấp tỉnh được giao thực hiện toàn diện nhiệm vụ thu hồi thuộc phạm vi phân cấp.
Đây là bước điều chỉnh quan trọng, góp phần đưa thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính về gần hơn với địa bàn quản lý, khắc phục tình trạng phải thực hiện qua nhiều cấp, nhiều đầu mối. Thay vì phải liên hệ với cơ quan quản lý ở cấp cao hơn đối với những thủ tục thuộc diện phân cấp, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có thể trực tiếp thực hiện tại Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an cấp tỉnh nơi đặt trụ sở, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và nâng cao hiệu quả giải quyết công việc.
Theo nội dung phân cấp, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội được trực tiếp tiếp nhận, giải quyết thủ tục thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ có liên quan theo thẩm quyền. Trong quá trình thực hiện, đơn vị có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin, tổ chức thu hồi, lập biên bản và thực hiện các yêu cầu quản lý theo quy định pháp luật.
Cụ thể, đối với những trường hợp cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp giải thể, không còn nhu cầu sử dụng vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ; vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ hết hạn sử dụng, hư hỏng không còn khả năng sử dụng hoặc thuộc các trường hợp phải thu hồi theo quy định, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội có thẩm quyền tổ chức thực hiện việc thu hồi. Đồng thời, đơn vị thực hiện thu hồi các loại giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ có liên quan trong những trường hợp pháp luật quy định.
Việc giao thẩm quyền trực tiếp cho lực lượng chuyên trách tại Công an cấp tỉnh không chỉ tạo thuận lợi trong giải quyết thủ tục hành chính mà còn giúp nâng cao tính chủ động trong công tác quản lý. Thông qua hoạt động tiếp nhận, kiểm tra và thu hồi, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội có điều kiện theo dõi, cập nhật tình hình quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ tại địa phương; kịp thời phát hiện những tồn tại, thiếu sót, hướng dẫn cơ quan, tổ chức thực hiện đúng quy định, hạn chế nguy cơ thất lạc, sử dụng không đúng mục đích hoặc để các loại vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ rơi vào tay đối tượng không được phép sử dụng.
Đối với Công an thành phố Cần Thơ, việc hoàn thiện cơ sở pháp lý về phân cấp tiếp tục tạo điều kiện để Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội phát huy vai trò nòng cốt trong công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này. Đồng thời, đặt ra yêu cầu nâng cao trách nhiệm của cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục thu hồi được thực hiện kịp thời, đúng thẩm quyền; tăng cường hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp chấp hành nghiêm quy định về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.
Đáng chú ý, nội dung phân cấp thẩm quyền thu hồi đã được triển khai thực hiện từ ngày 01/7/2026 theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ. Việc tiếp tục hoàn thiện quy định này trong dự thảo Luật nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất, ổn định, bảo đảm tính liên tục và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.
Bên cạnh nội dung phân cấp thẩm quyền, dự thảo Luật còn đề xuất đơn giản hóa thành phần hồ sơ đối với các thủ tục trang bị vũ khí quân dụng, vũ khí thể thao và công cụ hỗ trợ. Việc rà soát, cắt giảm những giấy tờ không cần thiết nhằm giảm thời gian chuẩn bị hồ sơ, tạo thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức được phép trang bị, sử dụng theo quy định, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu kiểm soát chặt chẽ đối với những loại vũ khí, công cụ có tính chất đặc thù.
Những nội dung sửa đổi, bổ sung cho thấy định hướng cải cách hành chính gắn liền với nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước. Phân cấp không đồng nghĩa với nới lỏng quản lý mà là xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cấp, từng đơn vị; tạo điều kiện để lực lượng trực tiếp quản lý địa bàn chủ động giải quyết công việc, tăng cường kiểm tra, giám sát và kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh.
Việc hoàn thiện các quy định về phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp mà còn tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của lực lượng Công an nhân dân trong quản lý nhà nước về an ninh, trật tự. Qua đó, hướng đến xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, bảo đảm quản lý chặt chẽ, đúng pháp luật, chủ động phòng ngừa vi phạm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội./.
Tác giả: Thanh Xuân