Đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, công tác cải cách thủ tục hành chính luôn được Đảng và Nhà nước xác định là nhiệm vụ trọng tâm, then chốt. Việc ban hành các dự án luật mới trong lĩnh vực an ninh, trật tự, điển hình là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, luật phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã đánh dấu một bước tiến lớn trong tư duy quản lý nhà nước, chuyển từ "tiền kiểm" nặng nề sang “hậu kiểm” linh hoạt, cắt giảm tối đa chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.
Trước đây, công tác thẩm duyệt, nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy thường được xem là một trong những “nút thắt” tốn nhiều thời gian và chi phí của các nhà đầu tư. Nhằm tháo gỡ khó khăn này, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, luật phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã đưa ra những thay đổi mang tính cách mạng đó là rà soát, phân loại rõ danh mục công trình, Luật đã phân định rành mạch các nhóm công trình bắt buộc phải thẩm duyệt thiết kế phòng cháy chữa cháy và các nhóm công trình chỉ cần áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tập trung nguồn lực quản lý vào các cơ sở có rủi ro cháy, nổ cao; các quy trình tiếp nhận hồ sơ thẩm duyệt, kiểm tra nghiệm thu, cấp giấy phép lưu thông phương tiện phòng cháy chữa cháy... được đẩy mạnh tích hợp trên Cổng dịch vụ công quốc gia và Cổng dịch vụ công Bộ Công an. Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả điện tử mọi lúc, mọi nơi, đảm bảo công khai, minh bạch, hạn chế tối đa tiếp xúc trực tiếp; nhiều loại giấy tờ trung gian, bản sao trùng lặp đã được bãi bỏ nhờ kết nối, chia sẻ dữ liệu liên thông. Thời hạn giải quyết thủ tục hành chính được rút ngắn đáng kể, giúp doanh nghiệp sớm đưa công trình, dự án vào vận hành thương mại, tiết kiệm chi phí vốn tồn đọng.
Trong lĩnh vực quản lý vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ là mảng quản lý đặc biệt nghiêm ngặt do liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia. Tuy nhiên, Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ mới vẫn tìm được sự cân bằng tối ưu giữa “giữ vững an ninh” và “tạo thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh”. Thực hiện Bãi bỏ giấy phép có thời hạn, chuyển sang phân cấp linh hoạt là một trong những điểm sáng trong việc chuyển từ cấp “Giấy xác nhận đăng ký” định kỳ sang cấp “Giấy phép sử dụng” không quy định thời hạn đối với một số loại vũ khí, công cụ hỗ trợ; quy định này loại bỏ hoàn toàn thủ tục gia hạn phức tạp mà các cơ sở, doanh nghiệp phải thực hiện lại nhiều lần trước đây. Các quy định mới đã loại bỏ hàng loạt giấy tờ xác nhận nhân thân, chứng chỉ trùng lặp nhờ việc khai thác dữ liệu từ Căn cước công dân và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Thủ tục cấp phép vận chuyển, mua bán, nghiên cứu vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ đã được đơn giản hóa quy trình. Sự liên thông giữa các cơ quan chức năng giúp các doanh nghiệp khai khoáng, xây dựng, công nghiệp quốc phòng chủ động kế hoạch sản xuất, không bị gián đoạn chuỗi cung ứng.
Cải cách thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với việc nới lỏng quản lý, mà là chuyển dịch trọng tâm sang nâng cao ý thức tự giác của người dân và doanh nghiệp.Cần chủ động nghiên cứu các điểm mới của Luật; tuân thủ đúng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật an toàn phòng cháy chữa cháy; thực hiện khai báo, đăng ký vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ đúng quy định thông qua các Cổng dịch vụ công. Tuyệt đối không lợi dụng việc đơn giản hóa thủ tục để vi phạm pháp luật hoặc cắt giảm các hạng mục an toàn bắt buộc. Tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao tinh thần “phục vụ”, sẵn sàng hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Tăng cường công tác kiểm tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm để bảo vệ môi trường kinh doanh bình đẳng, an toàn.
Cắt giảm thủ tục hành chính trong các Luật sửa đổi, bổ sung là minh chứng cho cam kết của Chính phủ trong việc tháo gỡ điểm nghẽn, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Mỗi cá nhân, tổ chức tích cực chủ động tìm hiểu, thực hiện thủ tục hành chính qua môi trường điện tử để cùng chung tay xây dựng một nền hành chính hiện đại, an toàn và phát triển bền vững.
Tác giả bài viết: Phi Long