Kỷ niệm 51 năm Ngày truyền thống lực lượng Pháp chế Công an nhân dân (27/10/1975 - 27/10/2026)

Ở địa phương, trước khi Bộ Nội vụ có quy định chính thức về bộ phận pháp chế ở Công an đơn vị, địa phương, các hoạt động liên quan đến công tác pháp chế do Văn phòng Công an tỉnh làm đầu mối, các lực lượng tham mưu thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ. Ngày 15/5/1985, đồng chí Trần Đông, Thứ trưởng Bộ Nội vụ ký Quyết định số 57/QĐ-BNV về việc thành lập Tổ Pháp chế ở Văn phòng tổng hợp thuộc Công an các tỉnh, thành phố. Đây cũng có thể gọi là mốc chính thức ra đời lực lượng pháp chế Công an thành phố. Từ đó đến nay bộ phận pháp chế Công an Cần Thơ trải qua nhiều thay đổi về tên gọi như: Tổ Pháp chế thuộc Phòng Tham mưu tổng hợp (1989); Tổ quản lý công tác Pháp chế, Khoa học và lịch sử, Tin học và điện tử (01 trong 07 Tổ, Đội thuộc Phòng Tham mưu tổng hợp (1993); Tổ Pháp chế - theo dõi thi hành án phạt tù thuộc Phòng Tham mưu tổng hợp; Tổ Nghiên cứu tổng hợp chung hoặc Nghiên cứu chuyên đề về xây dựng lực lượng và hậu cần (01 trong 04 Tổ thuộc Đội Nghiên cứu tổng hợp, Phòng Tham mưu (1994); Đội Pháp chế - Khoa học - Lịch sử thuộc Văn phòng Công an tỉnh (1998 đến 2004); năm 2005, chuyển công tác pháp chế từ Đội Pháp chế - Khoa học - Lịch sử sang Đội Nghiên cứu chuyên đề thuộc Văn phòng Công an thành phố (Khoa học - Lịch sử trở thành đội độc lập); Năm 2008, thành lập Đội Pháp chế độc lập, 01 trong 09 đội thuộc Văn phòng Công an thành phố. Đặc biệt, năm 2010, Công an Cần Thơ thành lập Phòng Pháp chế; ở Hậu Giang, Sóc Trăng duy trì Đội pháp chế - 01 trong 10 Đội, Trung tâm thuộc Văn phòng Công an tỉnh. Năm 2015, đổi tên Phòng Pháp chế thành Phòng Pháp chế và cải cách hành chính tư pháp. Năm 2018, giải thể, trở thành Đội Pháp chế thuộc Phòng Tham mưu. Năm 2019, sáp nhập Đội Pháp chế với Đội Tổng kết lịch sử và quản lý khoa học thành Đội Pháp chế và quản lý khoa học; tháng 7/2025 Đội pháp chế và quản lý khoa học 03 tỉnh, thành phố Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng hợp nhất theo chủ trương sáp nhập địa giới hành chính, xây dựng chính quyền địa phương 02 cấp.

Từ biên chế ban đầu của Tổ Pháp chế chỉ có từ 01-02 cán bộ chuyên trách thuộc Văn phòng Tổng hợp Công an tỉnh Hậu Giang năm 1985, đến giai đoạn thành lập Phòng pháp chế có thời điểm quân số đến gần 30 đồng chí; hiện nay Đội pháp chế và quản lý khoa học có biên chế 15 đồng chí, Công an các đơn vị, địa phương đều có lãnh đạo, cán bộ kiêm nhiệm công tác pháp chế. Dù ở bất cứ giai đoạn, hoàn cảnh lịch sử nào, cán bộ pháp chế luôn đoàn kết, vượt qua khó khăn, thử thách, nêu cao tinh thần cách mạng, truyền thống lực lượng pháp chế nói riêng, lực lượng Tham mưu nói chung luôn trung thành, tận tụy, mưu trí, sáng tạo, trách nhiệm, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Từ ngày 01/7/2025, thực hiện chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, ngành Công an. Pháp chế 03 tỉnh Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng về chung một nhà. Kế thừa và phát huy truyền thống, lực lượng pháp chế Công an thành phố luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, bám sát sự chỉ đạo của lãnh đạo các cấp, hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao. Cụ thể: Tham mưu Lãnh đạo Công an thành phố tham mưu Thành ủy, Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân ban hành trên 20 văn bản (nghị quyết, chương trình, kế hoạch); Lãnh đạo Công an thành phố ban hành trên 1.000 văn bản (công văn, tờ trình, chương trình, kế hoạch, báo cáo) triển khai, đôn đốc, tổng hợp kết quả liên quan các lĩnh vực công tác theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tham gia góp ý gần 500 văn bản (trong đó hơn 100 văn bản quy phạm pháp luật) do Bộ Công an, các cấp ngành gửi lấy ý kiến, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật về an ninh trật tự nói riêng; tích cực tham gia công tác truyền thông chính sách, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật với hình thức đa dạng, nội dung phong phú góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong Nhân dân; thường xuyên rà soát văn bản quy phạm pháp luật, kịp thời phát hiện đề xuất sửa đổi, bổ sung căn cứ pháp lý, thiết chế và giải pháp thi hành pháp luật phù hợp thực tiễn địa bàn; làm tốt công tác cải cách hành chính, cải cách tư pháp, kiểm soát thủ tục hành chính lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả công tác; theo dõi, kiểm tra tình hình thi hành pháp luật; làm tốt công tác dân chủ, chi hội luật gia Công an thành phố, theo dõi điều ước quốc tế, công tác trợ giúp pháp lý, bồi thường nhà nước, quản lý khoa học, nghiên cứu lịch sử... Có thể nói mỗi chiến công của lực lượng Công an thành phố có sự đóng góp thầm lặng của lực lượng pháp chế Công an các đơn vị, địa phương.

Có được thành quả trên là nhờ sự quan tâm của Đảng ủy, Lãnh đạo Công an thành phố, cấp ủy, lãnh đạo Phòng Tham mưu đã tạo điều kiện cho đội ngũ pháp chế ngày càng trưởng thành; sự hỗ trợ, phối hợp hiệp đồng của các cơ quan, đơn vị, các phòng, ban, đội trung tâm, công an các đơn vị, địa phương. Xin tri ân sâu sắc đến các thế hệ lãnh đạo, cán bộ pháp chế lão thành đã giành cả tuổi thanh xuân công hiến cho sự nghiệp pháp chế của ngành nói chung, Công an Cần Thơ nói riêng. Lực lượng pháp chế các cấp Công an thành phố nguyện tiếp nối bước chân của các thế hệ đi trước, giữ vững ngọn lửa nhiệt huyết, bản lĩnh, trí tuệ, tiếp tục phấn đấu gặt hái nhiều thành tích góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh, xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, xây dựng Nhà nước Việt Nam pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đang tạo ra những thời cơ, vận hội; đồng thời, cũng đặt ra những yêu cầu, thách thức mới cho lực lượng Pháp chế Công an nhân dân nói chung, pháp chế Cần Thơ nói riêng. Khối lượng công việc mà lực lượng Pháp chế đảm nhiệm sẽ ngày một nặng nề hơn, trong đó có nhiều nhiệm vụ mới, phức tạp, đòi hỏi sự nỗ lực, trách nhiệm cao hơn của mỗi cán bộ, chiến sĩ trong toàn lực lượng. Với niềm tin và tự hào, lực lượng Pháp chế Công an thành phố Cần Thơ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của mình, không ngừng rèn luyện, tu dưỡng phẩm chất đạo đức, học tập, nâng cao năng lực, trình độ công tác, phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ chính trị được giao… góp phần xứng đáng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, địa phương và xây dựng lực lượng Công an thành phố trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

*Tài liệu tham khảo:

(1) Bộ Công an, đề cương tuyên truyền Pháp chế Công an nhân dân 51 năm xây dựng và trưởng thành (1975 - 2026).

(2) Công an thành phố Cần Thơ, Biên niên sự kiện lịch sử Văn phòng Công an thành phố (1976 - 2010).