Hiện nay, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, hệ thống thông tin và các nền tảng trực tuyến đã tạo điều kiện để các loại tội phạm lợi dụng không gian mạng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Thời gian qua, tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp, trong đó nổi lên thủ đoạn gửi tin nhắn thông báo “trúng thưởng giá trị cao” nhằm đánh vào tâm lý tò mò, ham quà tặng và mong muốn nhận được lợi ích của người dân, từ đó dẫn dụ nạn nhân thực hiện các yêu cầu của đối tượng để chiếm đoạt tài sản.
Theo đó, các đối tượng có thể gửi tin nhắn SMS hoặc thông qua mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin với nội dung như: “Chúc mừng bạn đã trúng thưởng”, “Bạn là khách hàng may mắn”, “Tài khoản của bạn được nhận phần quà đặc biệt”... Phần thưởng được giới thiệu có thể là tiền mặt, điện thoại, xe máy, voucher mua sắm, chuyến du lịch hoặc các tài sản có giá trị khác.
Để tạo lòng tin, đối tượng thường giả danh doanh nghiệp, thương hiệu, sàn thương mại điện tử, ngân hàng hoặc chương trình khuyến mại; sử dụng hình ảnh, logo, tên gọi gần giống các đơn vị, tổ chức có uy tín. Kèm theo thông báo trúng thưởng là đường link, mã QR hoặc số điện thoại yêu cầu người nhận liên hệ để “làm thủ tục nhận thưởng”.
Hình 1.1: Tin nhắn các đối tượng đã gửi cho người dân (ảnh minh họa từ nguồn internet)
Khi có người liên hệ, các đối tượng tiếp tục yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, truy cập website, quét mã QR hoặc thực hiện các bước “xác minh” để nhận thưởng. Một số trường hợp, các đối tượng yêu cầu người dân cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, số thẻ, mật khẩu hoặc mã OTP. Đây là những thông tin bảo mật có thể bị đối tượng lợi dụng để chiếm đoạt tài sản hoặc tiếp tục thực hiện các hành vi lừa đảo khác.
Đáng chú ý, sau khi tạo được lòng tin, đối tượng thường đưa ra các khoản phí như “phí nhận thưởng”, “phí vận chuyển”, “thuế”, “phí xác minh”, “phí kích hoạt giải thưởng” hoặc yêu cầu chuyển tiền đặt cọc với cam kết sẽ hoàn trả sau khi hoàn tất thủ tục. Nếu nạn nhân chuyển tiền, đối tượng có thể tiếp tục viện nhiều lý do khác nhau để yêu cầu chuyển thêm tiền, sau đó cắt đứt liên lạc.
Các đối tượng thường xuyên gửi những tin nhắn có nội dung thúc giục người nhận phải thực hiện ngay, nếu không sẽ “mất giải”, “hết thời hạn nhận thưởng” hoặc “không được nhận phần quà”. Đây là thủ đoạn thường được sử dụng nhằm tạo tâm lý gấp gáp, khiến nạn nhân không kịp kiểm tra, xác minh.
Một số trường hợp, đường link được gửi kèm tin nhắn có thể dẫn đến website giả mạo hoặc trang chứa nội dung độc hại. Việc truy cập, đăng nhập hoặc tải ứng dụng theo hướng dẫn có thể làm lộ thông tin cá nhân, thông tin tài khoản hoặc gây mất quyền kiểm soát tài khoản trực tuyến.
Hình ảnh: Tuyên truyên phương thức thủ đoạn và các khuyến cáo (ảnh từ nguồn internet)
Phòng An ninh mạng, Công an thành phố Cần Thơ khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước mọi thông báo trúng thưởng bất ngờ, đặc biệt là trường hợp bản thân không tham gia chương trình, cuộc thi hoặc chương trình khuyến mại nào nhưng lại nhận được thông báo “đã trúng giải”; không chuyển tiền để nhận thưởng khi chưa xác minh rõ nguồn gốc chương trình; không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN, thông tin thẻ và tài khoản ngân hàng cho người khác, Mỗi người dân cần hình thành thói quen “dừng lại – kiểm tra – xác minh” trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào, “Cảnh giác trước tin nhắn “trúng thưởng giá trị cao” chính là chủ động bảo vệ tài sản, thông tin cá nhân và sự an toàn của bản thân trên không gian mạng”; không truy cập các đường link, quét mã QR hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Trong trường hợp phát hiện tin nhắn, tài khoản hoặc website có dấu hiệu lừa đảo cần báo cho cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn, xử lý.
CÔNG AN THÀNH PHỐ CẦN THƠ
