Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn xác định bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ các mục tiêu, công trình trọng điểm là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 51-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia, Nghị quyết số 30-NQ/TW về Chiến lược An ninh mạng quốc gia, Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia… đã đặt ra các chỉ đạo chiến lược về bảo đảm an toàn cho các công trình hạ tầng trọng yếu, hạ tầng số, dữ liệu quốc gia, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước.

Đặc biệt, chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tinh gọn bộ máy và đổi mới tư duy lập pháp theo các Nghị quyết, Kết luận gần đây của Bộ Chính trị đòi hỏi hệ thống pháp luật phải đồng bộ, thống nhất và có hiệu lực pháp lý cao. Việc ban hành Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia sẽ thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương đó, tạo hành lang pháp lý vững chắc phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Pháp lệnh Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia được ban hành từ năm 2007. Qua gần 20 năm triển khai, bên cạnh những kết quả đạt được, văn bản này đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập trước sự phát triển nhanh chóng của thực tiễn:
- Tiêu chí xác định công trình chưa bao quát đầy đủ, Pháp lệnh hiện hành chủ yếu tập trung vào các công trình truyền thống, cơ học, vật lý. Sự xuất hiện của các công trình công nghệ cao, hạ tầng số, trung tâm dữ liệu quốc gia, hệ thống điều khiển tự động hóa trọng yếu… chưa được điều chỉnh một cách toàn diện.
- Thẩm quyền và thủ tục còn thiếu tính linh hoạt thể hiện việc phân cấp, phân quyền trong xác định, đưa các công trình vào danh mục bảo vệ còn chưa hợp lý, quy trình thẩm định phức tạp làm ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.
- Chế độ bảo vệ và phối hợp lực lượng chưa đồng bộ, quy định về phạm vi bảo vệ (khu vực cấm, khu vực bảo vệ, hành hành bảo vệ) cũng như trách nhiệm phối hợp giữa lực lượng Công an, Quân đội, các bộ, ngành và địa phương đôi lúc còn chồng chéo hoặc bỏ sót.
Nâng cấp Pháp lệnh thành Luật là yêu cầu cấp thiết nhằm xử lý triệt để các “khoảng trống pháp lý”, bảo đảm tính tối thượng của luật trong hạn chế một số quyền con người, quyền công dân tại các khu vực cấm, khu vực bảo vệ theo đúng quy định của Hiến pháp năm 2013.
Dự thảo Luật đã kế thừa những quy định còn phù hợp, đồng thời bổ sung nhiều chính sách quan trọng: Quy định chi tiết các khái niệm công trình trọng điểm về an ninh quốc gia, công trình an ninh, khu an ninh và công trình quan trọng khác; phân loại các công trình an ninh (Loại A, B, C) dựa trên chức năng, tính chất và mức độ quan trọng; xác định rành mạch ranh giới khu vực cấm, khu vực bảo vệ và hành lang bảo vệ trên không, mặt đất, lòng đất, mặt nước và dưới mặt nước, tạo cơ sở pháp lý cho các lực lượng chức năng thực thi nhiệm vụ kiểm soát an ninh; phân định rõ thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc quyết định hoặc trình cấp có thẩm quyền đưa công trình vào danh mục bảo vệ; khẳng định nguyên tắc lực lượng Công an nhân dân làm nòng cốt, kết hợp chặt chẽ giữa bảo vệ an ninh với phát triển kinh tế - xã hội; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại, tự động hóa trong giám sát, bảo vệ công trình.
Thành phố Cần Thơ là trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học - kỹ thuật, động lực phát triển của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trên địa bàn thành phố hiện có nhiều công trình quan trọng về hạ tầng giao thông (Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, các tuyến quốc lộ, cầu huyết mạch), hạ tầng năng lượng (các nhà máy điện, hệ thống truyền tải điện quốc gia), hạ tầng thông tin truyền thông, trung tâm dữ liệu và các trụ sở cơ quan trọng yếu của Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang. Việc ban hành Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia có ý nghĩa trực tiếp và đặc biệt quan trọng đối với thành phố Cần Thơ:
- Tạo cơ sở pháp lý vững chắc để Công an thành phố Cần Thơ phối hợp với các sở, ngành, chính quyền địa phương rà soát, lập hồ sơ đề nghị đưa các công trình trọng điểm trên địa bàn vào danh mục bảo vệ theo quy định mới.
- Chủ động xây dựng các phương án, kế hoạch phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ khủng bố, phá hoại, sự cố kỹ thuật hoặc xâm phạm an ninh mạng.
- Bảo đảm môi trường an ninh, an toàn, tin cậy để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho thành phố Cần Thơ và cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia không chỉ là nhiệm vụ riêng của lực lượng vũ trang, mà là trách nhiệm chung của toàn dân và cả hệ thống chính trị. Công an thành phố Cần Thơ thông tin đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân trên địa bàn thành phố: Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, nghiêm túc thực hiện các quy định về bảo vệ an ninh, an toàn tại các khu vực cấm, khu vực bảo vệ; tích cực tham gia Phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; chủ động phát hiện, tố giác và phối hợp với lực lượng Công an ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm phạm, quay phim, chụp ảnh trái phép, sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) can thiệp vào hành lang bảo vệ an toàn của các công trình; đồng thuận, ủng hộ dự thảo Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia nhằm sớm đưa Luật vào cuộc sống, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn thành phố./.
Tác giả bài viết: Phi Long