Quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng tàu bay không người lái và phương tiện bay khác tại cảng hàng không, sân bay.

Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, tàu bay không người lái và phương tiện bay khác ngày càng được phát triển đa dạng, ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, mang lại nhiều tiện ích thiết thực phục vụ cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đó, việc sử dụng các phương tiện bay không đúng quy định, đặc biệt tại cảng hàng không, sân bay và các khu vực lân cận cảng hàng không, sân bay đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ đe dọa nghiêm trọng đến an ninh, an toàn hàng không.

Tại Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, đến nay chưa phát hiện trường hợp vi phạm liên quan nào. Tuy nhiên, nguy cơ an ninh, an toàn hàng không từ các phương tiện này vẫn luôn tiềm ẩn, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu ngày càng phổ biến. Chỉ một hành vi điều khiển phương tiện bay không đúng quy định tại cảng hàng không, sân bay và các khu vực lân cận cảng hàng không, sân bay có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động bay và an toàn hàng không dân dụng.

Luật Phòng không nhân dân 2024, đã quy định chặt chẽ việc quản lý tàu bay không người lái, phương tiện bay khác nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và an toàn hàng không. Theo quy định tại khoản 1 Điều 29 “tàu bay không người lái, phương tiện bay khác phải được đăng ký trước khi đưa vào khai thác, sử dụng”; đồng thời, việc cấp phép bay đối với tàu bay không người lái, phương tiện bay khác trong trường hợp Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an cấp phép bay trong khu vực cảng hàng không, sân bay và các khu vực khác có ảnh hưởng đến hoạt động bay của tàu bay dân dụng, phải được sự đồng ý của Bộ Giao thông Vận tải, được quy định tại điểm c khoản 2 Điều 30. Bên cạnh đó, tại Điều 33 quy định việc đình chỉ bay đối với tàu bay không người lái, phương tiện bay khi bay không đúng nội dung được cấp phép bay; vì lý do quốc phòng, an ninh và an toàn bay; người điều khiển không đủ điều kiện điều khiển bay; tàu bay không người lái, phương tiện bay khác chưa đăng ký hoặc không đúng theo đăng ký. Đặc biệt, Luật cũng quy định việc chế áp, tạm giữ tàu bay không người lái, phương tiện bay khác như bay khi chưa được cấp phép bay; bay vào khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay khi chưa được phép; không tuân thủ yêu cầu đình chỉ bay; xâm phạm khu vực cảng hàng không, sân bay hoặc khu vực lân cận cảng hàng không, sân bay có hoạt động của tàu bay dân dụng, tàu bay quân sự; việc bay gần cảng hàng không, sân bay, khu vực lân cận cảng hàng không, sân bay phải có chấp thuận đặc biệt của cơ quan có thẩm quyền.

Luật Hàng không dân dụng Việt Nam 2025, có hiệu lực thi hành kể từ 01/7/2026, quy định hoạt động bay phải tuân thủ nghiêm vùng trời được phép hoạt động, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho quá trình cất cánh, bay, hạ cánh và điều hành bay, là yêu cầu đặc biệt quan trọng nhằm duy trì an ninh, an toàn bay, không để xảy ra các tình huống ảnh hưởng đến hoạt động khai thác bay.

Tại Nghị định số 288/2025/NĐ-CP ngày 05/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định về quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác, tổ chức và cá nhân sở hữu, điều khiển, nhập khẩu hoặc chế tạo phương tiện tàu bay không người lái và phương tiện khác đều phải đăng ký phương tiện, đăng ký người điều khiển và xin phép bay trước mỗi lần hoạt động, người điều khiển phương tiện này phải đủ điều kiện về độ tuổi, có giấy phép phù hợp, chấp hành đầy đủ các quy định pháp luật. Đồng thời, Nghị định số 288/2025/NĐ-CP cũng quy định người sử dụng phương tiện này tuyệt đối không được tự ý điều khiển bay tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế tại cảng hàng không, sân bay hay các khu vực có ảnh hưởng đến hoạt động bay của tàu bay quân sự, hoạt động bay của tàu bay dân dụng, là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính, tạm giữ phương tiện hoặc đình chỉ bay.

Ngoài ra, trong trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, người sử dụng các thiết bị bay không người lái và phương tiện bay khác có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

      Mức xử phạt vi phạm đối với hành vi sử dụng các phương tiện tàu bay không người lái và phương tiện bay khác không đúng với quy định của pháp luật:

Theo quy định của Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn, xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình. Hành vi sử dụng các phương tiện tàu bay không người lái và phương tiện bay khác không đúng với quy định của pháp luật, không chỉ bị xử phạt hành chính, mà còn bị chế áp, tạm giữ phương tiện, tước quyền sử dụng phép bay nếu gây ảnh hưởng đến hoạt động bay của tàu bay quân sự, hoạt động bay của tàu bay dân dụng, người vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật. Do đó, người dân cần phải tìm hiểu kỹ quy định của pháp luật về các phương tiện bay này, không được tự ý sử dụng khi chưa được cấp phép bay.

Cụ thể, tại Điều 8 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định các mức xử phạt vi phạm hành chính đối với việc sử dụng tàu bay không người lái và phương tiện bay khác khác:

- Tại điểm đ khoản 2, quy định mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng tàu bay không người lái hoặc phương tiện bay siêu nhẹ chưa được đăng ký cấp phép bay hoặc tổ chức các hoạt động bay khi chưa có giấy phép hoặc đã đăng ký nhưng điều khiển bay không đúng thời gian, địa điểm, khu vực, tọa độ, giới hạn cho phép.

- Tại điểm c khoản 5, quy định mức phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi quay phim, chụp ảnh, vẽ sơ đồ địa điểm cấm, khu vực cấm liên quan đến quốc phòng, an ninh.

- Tại điểm a khoản 10, quy định mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi thực hiện hoạt động bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ khi chưa có phép bay do cơ quan có thẩm quyền cấp; đồng thời, kèm theo hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, được quy định tại điểm a khoản 13 Điều này.

- Tại khoản 11, quy định mức phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay siêu nhẹ cản trở hoặc gây mất an toàn cho các phương tiện bay khác; đồng thời, kèm theo hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền phép bay từ 03 tháng đến 06 tháng, được quy định tại điểm c khoản 13 Điều này.

Cần lưu ý, các mức phạt tiền nêu trên được áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính của cá nhân, đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân, được quy định tại khoản 2 Điều 5 của Nghị định 282/2025/NĐ-CP.

Ngoài ra, tại các khoản 6, 7, 8, quy định mức phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với các hành vi sử dụng tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ quay phim, chụp ảnh từ trên không khi không được phép; hành vi thực hiện hoạt động bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ không đúng nội dung trong phép bay do cơ quan có thẩm quyền cấp; hành vi sử dụng tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ nhưng không chấp hành các lệnh, hiệu lệnh của cơ quan quản lý điều hành và giám sát hoạt động bay.

Thông tư số 14/2026/TT-BCA ngày 03/02/2026 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết Chương trình an ninh hàng không và kiểm soát chất lượng an ninh hàng không Việt Nam, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an thành phố Cần Thơ được giao trọng trách chủ trì, là nòng cốt thực thi nhiệm vụ bảo vệ an ninh hạ tầng cảng hàng không địa phương. Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã thiết lập các cơ chế phối hợp tác chiến chặt chẽ với Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, Ban Chỉ huy Quân sự và các lực lượng đóng quân trên địa bàn. Mọi hoạt động của phương tiện bay không người lái có dấu hiệu uy hiếp an toàn bay đều được nhận diện, đánh giá là tình huống khẩn nguy an ninh, kiên quyết sử dụng các biện pháp chế áp điện tử, khống chế và lập hồ sơ xử lý theo đúng quy trình nghiệp vụ an ninh hàng không khép kín.

Do đó, người sử dụng các phương tiện bay cần tìm hiểu rõ các khu vực cấm bay, hạn chế bay tàu bay không người lái, phương tiện bay khác trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Quốc phòng Việt Nam theo đường link: https://cambay.mod.gov.vn/ (khu vực màu đỏ áp dụng cho vùng cấm bay, khu vực màu vàng áp dụng cho vùng hạn chế bay). Ngoài ra, nếu đã được cấp phép, cần lưu ý các quy định tại Điều 3, Điều 4 của Quyết định số 18/2020/QĐ-TTg ngày 10/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ về thiết lập khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay đối với tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ.

Việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý, đăng ký và sử dụng tàu bay không người lái và phương tiện bay khác không chỉ là trách nhiệm pháp lý bắt buộc, mà còn là hành động thiết thực góp phần bảo đảm an toàn hàng không, bảo vệ chủ quyền vùng trời và giữ vững ổn định xã hội, ngăn ngừa hành vi vi phạm đối với hành vi sử dụng tàu bay không người lái và phương tiện bay khác./.