CÔNG AN THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Luật Báo chí 2025 - Nền tảng pháp lý quan trọng trong bảo đảm an ninh thông tin và trật tự an toàn xã hội trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt là Internet và mạng xã hội, hoạt động báo chí đang đứng trước những cơ hội lớn nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Thông tin trở thành một loại “tài nguyên đặc biệt” có sức lan tỏa nhanh chóng, tác động sâu rộng đến mọi mặt và mọi khía cạnh của đời sống xã hội. Từ đó, Luật Báo chí 2016 đã xuất hiện những điểm không còn phù hợp với thực tế, trước yêu cầu cấp thiết của thực tiễn, Luật Báo chí 2025 đã được ban hành và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Đây không chỉ là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế mà còn là công cụ pháp lý then chốt nhằm xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, hiện đại, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội.
Ban hành Luật Báo chí mới - yêu cầu cấp thiết
Trước hết, cần khẳng định rằng báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt thời gian qua đã có những đóng góp to lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Báo chí là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và là diễn đàn tin cậy của Nhân dân, đóng vai trò định hướng dư luận xã hội, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đại đa số quần chúng. Trong nhiều lĩnh vực, báo chí đã phát huy vai trò xung kích, đi đầu trong công tác tuyên truyền đường lối, chính sách, pháp luật; tích cực tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; lan tỏa những giá trị nhân văn, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động báo chí cũng bộc lộ không ít hạn chế, bất cập. Trong bối cảnh cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt, một số cơ quan báo chí đã có biểu hiện xa rời tôn chỉ, mục đích, chạy theo xu hướng giật gân, câu khách để tăng lượt truy cập, thậm chí có những trường hợp cố tình vi phạm pháp luật vì mục đích trục lợi cá nhân... Không ít trường hợp đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng, sai sự thật hoặc thiếu khách quan, gây hoang mang trong dư luận. Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ việc cơ quan báo chí đưa tin sai lệch về tình hình dịch bệnh, thị trường, tình hình trật tự an toàn xã hội hoặc các vấn đề xã hội nhạy cảm, dẫn đến những hệ lụy tiêu cực như tâm lý bất ổn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống bình thường của người dân. Đáng chú ý hơn, tình trạng “báo hóa” các trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội đang diễn ra khá phổ biến. Nhiều cá nhân, tổ chức lợi dụng nền tảng số để đăng tải, chia sẻ thông tin mang tính chất báo chí nhưng không chịu sự quản lý chặt chẽ của cơ quan chức năng...
Ban hành Luật Báo chí mới - yêu cầu cấp thiết
Trước hết, cần khẳng định rằng báo chí cách mạng Việt Nam trong suốt thời gian qua đã có những đóng góp to lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Báo chí là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và là diễn đàn tin cậy của Nhân dân, đóng vai trò định hướng dư luận xã hội, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đại đa số quần chúng. Trong nhiều lĩnh vực, báo chí đã phát huy vai trò xung kích, đi đầu trong công tác tuyên truyền đường lối, chính sách, pháp luật; tích cực tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; lan tỏa những giá trị nhân văn, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động báo chí cũng bộc lộ không ít hạn chế, bất cập. Trong bối cảnh cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt, một số cơ quan báo chí đã có biểu hiện xa rời tôn chỉ, mục đích, chạy theo xu hướng giật gân, câu khách để tăng lượt truy cập, thậm chí có những trường hợp cố tình vi phạm pháp luật vì mục đích trục lợi cá nhân... Không ít trường hợp đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng, sai sự thật hoặc thiếu khách quan, gây hoang mang trong dư luận. Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ việc cơ quan báo chí đưa tin sai lệch về tình hình dịch bệnh, thị trường, tình hình trật tự an toàn xã hội hoặc các vấn đề xã hội nhạy cảm, dẫn đến những hệ lụy tiêu cực như tâm lý bất ổn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống bình thường của người dân. Đáng chú ý hơn, tình trạng “báo hóa” các trang thông tin điện tử tổng hợp và mạng xã hội đang diễn ra khá phổ biến. Nhiều cá nhân, tổ chức lợi dụng nền tảng số để đăng tải, chia sẻ thông tin mang tính chất báo chí nhưng không chịu sự quản lý chặt chẽ của cơ quan chức năng...
Luật Báo chí hiện hành, mặc dù đã phát huy hiệu quả trong nhiều năm, song trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và truyền thông số, đã bộc lộ những khoảng trống cần được bổ sung, điều chỉnh. Luật Báo chí 2025 được Quốc hội thông qua với đa số phiếu tán thành, gồm 4 chương, 51 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, so với Luật Báo chí năm 2016, số chương và điều được giảm đáng kể, nhiều quy định được rà soát, sửa đổi theo hướng rõ ràng, thống nhất, đồng bộ và có tính khả thi cao hơn trong tổ chức thực hiện. Việc ban hành Luật Báo chí 2025 là tất yếu khách quan, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước, bảo vệ lợi ích Quốc gia và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Những điểm mới đáng chú ý
Một trong những nội dung quan trọng của Luật Báo chí 2025 là tăng cường quản lý hoạt động báo chí trên môi trường số. Trong thời đại mà mạng xã hội trở thành kênh thông tin phổ biến, việc kiểm soát nội dung là thách thức không nhỏ đối với cơ quan quản lý Nhà nước trên lĩnh vực này. Luật mới đã bổ sung các quy định cụ thể về trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân khi tham gia cung cấp, chia sẻ thông tin trên không gian mạng; đồng thời yêu cầu các nền tảng số phải tuân thủ pháp luật Việt Nam. Điều này góp phần hạn chế tình trạng lan truyền tin giả, tin xấu độc, bảo đảm môi trường thông tin lành mạnh.
Bên cạnh đó, Luật Báo chí 2025 đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp của người làm báo. Nhà báo không chỉ là người đưa tin mà còn là “người gác cổng thông tin”, có trách nhiệm kiểm chứng, sàng lọc và truyền tải thông tin một cách chính xác, khách quan. Luật quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm như đăng tải thông tin sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân; lợi dụng hoạt động báo chí để trục lợi. Đồng thời, chế tài xử lý vi phạm cũng được tăng cường, bảo đảm tính răn đe và nghiêm minh của pháp luật.
Một điểm mới quan trọng khác là việc làm rõ quyền tự do báo chí và quyền tự do ngôn luận của công dân. Luật khẳng định mọi công dân đều có quyền tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến trên báo chí; đồng thời được pháp luật bảo vệ khi thực hiện quyền này một cách hợp pháp. Tuy nhiên, quyền luôn đi đôi với nghĩa vụ. Mỗi cá nhân khi tham gia vào không gian thông tin cần có trách nhiệm với những gì mình đăng tải, chia sẻ; không phát tán thông tin sai lệch, gây ảnh hưởng đến lợi ích chung của xã hội.
Ngoài ra, Luật Báo chí 2025 còn khuyến khích phát triển báo chí theo hướng hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số. Việc chuyển đổi số trong báo chí không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo điều kiện để báo chí tiếp cận công chúng một cách nhanh chóng, đa dạng và linh hoạt hơn. Tuy nhiên, quá trình này cũng phải đặt dưới sự quản lý chặt chẽ của pháp luật, nhằm bảo đảm tính định hướng và an toàn thông tin.
Ý nghĩa, vai trò của Luật Báo chí 2025
Có thể thấy, Luật Báo chí 2025 không chỉ nhằm điều chỉnh hoạt động báo chí mà còn có ý nghĩa sâu rộng trong việc bảo đảm An ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Trong bối cảnh các thế lực thù địch gia tăng hoạt động chống phá trên không gian mạng, việc kiểm soát thông tin, ngăn chặn tin giả, tin xấu độc là nhiệm vụ hết sức quan trọng. Để Luật Báo chí 2025 thực sự đi vào cuộc sống, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Các cơ quan quản lý Nhà nước cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Các cơ quan báo chí cần chủ động rà soát, hoàn thiện quy chế hoạt động, nâng cao chất lượng đội ngũ, giữ vững tôn chỉ, mục đích. Đội ngũ người làm báo cần không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, nâng cao trình độ chuyên môn, đáp ứng yêu cầu của thời đại.
Tóm lại, Luật Báo chí 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về báo chí, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ mới. Việc triển khai hiệu quả luật này sẽ góp phần xây dựng nền báo chí Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn; đồng thời là công cụ quản lý hữu hiệu trong việc bảo đảm An ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.
Tác giả bài viết: Việt Dương
Thống kê truy cập
- Đang truy cập204
- Máy chủ tìm kiếm28
- Khách viếng thăm176
- Hôm nay36,210
- Tháng hiện tại214,393
- Tổng lượt truy cập139,268,288
