BỘ CÔNG AN TRIỂN KHAI HÌNH THỨC TIẾP CÔNG DÂN TRỰC TUYẾN

Sau đây là những nội dung mới và nổi bật nhất được quy định, cụ thể:

1. Chính thức triển khai hình thức tiếp công dân trực tuyến

Đây là điểm mới cốt lõi và mang tính đột phá nhất của Thông tư nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân:

Thẩm quyền quyết định: Bộ trưởng Bộ Công an và Giám đốc Công an cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định tổ chức tiếp công dân trực tuyến.

Các trường hợp áp dụng: áp dụng cho các vụ việc theo quy định của Chính phủ (khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 20 Nghị định số 154/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tiếp công dân); các vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nếu không kịp thời chỉ đạo, xem xét có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự hoặc gây thiệt hại đến tài sản của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe con người trong khi việc tiếp công dân trực tiếp gặp khó khăn.

Hệ thống điểm cầu kết nối: việc tiếp trực tuyến được thực hiện qua phần mềm nền tảng dùng chung của Bộ Công an, kết nối từ điểm cầu trung tâm (tại Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh) đến các điểm cầu thành phần (tại Công an cấp tỉnh hoặc Công an cấp xã).

Nguyên tắc tiếp công dân trực tuyến: phải đảm bảo an toàn, an ninh thông tin, dữ liệu; dữ liệu về tiếp công dân trực tuyến phải được thu thập, lưu trữ, bảo mật và khai thác theo quy định của pháp luật về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và lưu trữ.

2. Quy trình tiếp công dân trực tuyến chặt chẽ, minh bạch

Để đảm bảo tính pháp lý và an toàn thông tin, Thông tư quy định quy trình tiếp trực tuyến rất cụ thể:

Có kế hoạch: trước khi tổ chức tiếp công dân trực tuyến, cơ quan có thẩm quyền phải xây dựng kế hoạch, lựa chọn vụ việc, hồ sơ, nội dung.

Thời hạn thông báo: cơ quan có thẩm quyền phải thông báo bằng văn bản về thời gian, địa điểm, nội dung buổi tiếp cho người dân chậm nhất là 05 ngày làm việc trước khi diễn ra.

Xác thực định danh hiện đại: công dân tham gia buổi tiếp trực tuyến có thể xác thực nhân thân thông qua tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID, bên cạnh các giấy tờ truyền thống như Căn cước hay Hộ chiếu.

Giám sát trực tiếp: quá trình tiếp công dân phải được thư ký lập biên bản và trình chiếu trực tiếp trên màn hình để công dân và tất cả các điểm cầu cùng theo dõi, kiểm tra nội dung ghi chép.

Lưu trữ ghi âm, ghi hình: toàn bộ buổi tiếp công dân trực tuyến bắt buộc phải được ghi âm, ghi hình có âm thanh dưới dạng dữ liệu điện tử, lưu trữ bảo mật trên hệ thống máy chủ hoặc nền tảng điện toán đám mây của Bộ Công an. Dữ liệu này có giá trị pháp lý như hồ sơ giấy khi được ký số hoặc xác thực đúng quy định. Thời hạn lưu trữ dữ liệu điện tử thực hiện theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

3. Quy định nghiêm ngặt về hạ tầng và an toàn thông tin

Do tính chất đặc thù của không gian mạng, dữ liệu tiếp công dân trực tuyến phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Thông tư dành riêng Điều 9 để quy định về an ninh mạng và xử lý sự cố:

Xử lý sự cố kỹ thuật: nếu mất tín hiệu đường truyền hoặc lỗi phần mềm mà không thể khắc phục ngay, người chủ trì sẽ quyết định tạm dừng hoặc dừng buổi tiếp, thay đổi thời gian và thông báo lại cho công dân.

Ngắt quyền phát biểu khi mất an ninh: trong quá trình tiếp công dân trực tuyến, nếu công dân hoặc người đi cùng có hành vi vi phạm nội quy, xúc phạm cán bộ hoặc gây rối, người chủ trì có quyền ngắt quyền phát biểu hoặc ngắt kết nối hoàn toàn đối với điểm cầu đó để xử lý theo pháp luật.

4. Chuẩn hóa quy chuẩn của “Địa điểm tiếp công dân” trực tiếp

Bên cạnh hình thức trực tuyến, việc tiếp công dân trực tiếp cũng được siết chặt về quy chuẩn để tăng tính trang nghiêm và thuận tiện, cụ thể: (1) Địa điểm tiếp công dân của Công an các cấp phải đặt tại vị trí thuận tiện, dễ tiếp cận; (2) Bắt buộc phải gắn biển “ĐỊA ĐIỂM TIẾP CÔNG DÂN” hình chữ nhật, nền màu đỏ, chữ màu vàng, ghi rõ tên cơ quan, địa chỉ và số điện thoại liên hệ; (3) Phải niêm yết công khai nội quy, họ tên, cấp bậc, chức vụ, lịch tiếp dân của thủ trưởng, chỉ huy đơn vị và cán bộ tiếp dân; đồng thời công khai kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo, kết luận thanh tra; (4) Địa điểm tiếp dân phải được trang bị đầy đủ máy tính, máy in, bàn ghế, điều kiện hạ tầng kỹ thuật, công nghệ và đặc biệt là thiết bị ghi âm, ghi hình để giám sát quá trình làm việc; (5) có quy chế phối hợp với các đơn vị chức năng bảo đảm an ninh, trật tự tại địa điểm tiếp công dân.

5. Cụ thể hóa lịch tiếp công dân định kỳ, thường xuyên

Thông tư quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu phải trực tiếp tiếp công dân định kỳ:

Bộ trưởng Bộ Công an: định kỳ tiếp công dân mỗi tháng ít nhất một ngày tại địa điểm tiếp công dân của Bộ.

Giám đốc Công an cấp tỉnh: định kỳ tiếp công dân mỗi tháng ít nhất một ngày tại địa điểm tiếp công dân của Công an cấp tỉnh.

Trưởng Công an cấp xã: định kỳ tiếp công dân mỗi tháng ít nhất hai ngày tại địa điểm tiếp công dân của Công an cấp xã.

Trường hợp vụ việc phức tạp, có nhiều người tham gia, liên quan trách nhiệm nhiều cơ quan, đơn vị hoặc các vụ việc nếu không kịp thời chỉ đạo, xem xét có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về an ninh, trật tự hoặc gây thiệt hại đến tài sản của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe công dân hoặc theo yêu cầu của cơ quan cấp trên thì người đứng đầu có trách nhiệm tổ chức tiếp công dân đột xuất.

Ngoài các hình thức trên, cơ quan có thẩm quyền phải bố trí cán bộ để tiếp công dân thường xuyên tại địa điểm tiếp công dân theo quy định.

6. Quy trình xử lý đơn thư tại chỗ rõ ràng, nhanh chóng

Khi người dân đến kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo trực tiếp, cán bộ tiếp dân phải tuân thủ quy trình: (1) Đón tiếp, xác định nhân thân; (2) Giải thích quyền và nghĩa vụ của công dân; (3) Nếu công dân chưa có đơn, cán bộ phải hướng dẫn viết đơn. Trường hợp không thể tự viết, cán bộ sẽ ghi lại nội dung bằng văn bản và yêu cầu công dân ký xác nhận hoặc điểm chỉ; (4) Sau khi tiếp nhận đơn và thông tin, tài liệu, chứng cứ có liên quan, cán bộ tiếp nhận phải kiểm tra tính hợp lệ và bắt buộc phải lập giấy biên nhận thành hai bản (theo Mẫu 02/TCD ban hành kèm theo Nghị định số 154/2016/NĐ-CP), có chữ ký cán bộ và giao cho người dân giữ một bản; (5) Lưu trữ thông tin theo quy định.

Đặc biệt, nghiêm cấm cán bộ lợi dụng việc từ chối tiếp công dân để né tránh trách nhiệm. Trường hợp từ chối tiếp theo quy định, trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày có đủ căn cứ từ chối, người đứng đầu đơn vị tiếp công dân phải ban hành văn bản Thông báo từ chối tiếp công dân và giải thích rõ lý do.

Thông tư số 131/2026/TT-BCA là minh chứng cho sự đổi mới mạnh mẽ của lực lượng Công an nhân dân, vừa tăng cường tính nghiêm minh, áp dụng công nghệ chuyển đổi số, vừa đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của mọi công dân. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026 và thay thế Thông tư số 98/2021/TT-BCA ngày 20 tháng 10 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ công an quy định công tác tiếp dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh trong Công an nhân dân./.