Chiến dịch 500 ngày đêm - trách nhiệm và lòng biết ơn

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ vào năm 2027, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” (từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027) được phát động tại Thành cổ Quảng Trị đã trở thành điểm nhấn chính trị - nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm của thế hệ hôm nay với những người đã nằm xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Chiến dịch đặt ra mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt, lấy mẫu 230.000 mộ, giám định 18.000 mẫu ADN và nhiều yêu cầu khác. Chiến dịch mang ý nghĩa lớn lao, cả trong nhận thức, tình cảm và thực tiễn. Trước hết, đó là sự cụ thể hóa đường lối của Đảng, Nhà nước về công tác người có công, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và các vị lãnh đạo cấp cao; đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là “mệnh lệnh từ trái tim”, đáp ứng nguyện vọng tha thiết của thân nhân liệt sĩ và nhân dân đồng thời đó không chỉ là hành trình tìm đồng đội mà còn là sự tiếp nối công tác “Uống nước nhớ nguồn” cùng truyền thống anh hùng của dân tộc Việt Nam. Kết quả những hoạt động này sẽ thực sự có ý nghĩa thiết thực nếu ngoài việc hoàn thành các mục tiêu còn có những tác động tích cực khác đến nhận thức, tình cảm, sự quan tâm của công chúng đối với hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, qua đó hun đúc lòng yêu nước của mỗi người Việt Nam.

Thế nhưng, đâu đó trên mạng xã hội xuất hiện một số ý kiến trái chiều thể hiện sự không đồng tình quy kết công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là hoạt động xuất phát từ “mê tín” và gán ghép động cơ cá nhân cho lãnh đạo Đảng, Nhà nước; cho rằng “tìm kiếm liệt sĩ chỉ là màn diễn chính trị”, “Đảng “làm màu” tri ân người đã khuất”; cố tình quy chụp hoạt động này là tốn kém, “lãng phí ngân sách” để né tránh một thực tế rằng đầu tư cho công tác đền ơn đáp nghĩa không thể nhìn bằng thước đo lợi ích kinh tế; mà đó là giá trị của lòng biết ơn, của sự công bằng với lịch sử, của niềm tin xã hội và sự cố kết dân tộc không thể quy đổi thành những con số chi phí; đáng chú ý một số ý kiến cố tình lèo lái, “góp ý” kiểu theo hướng “cần khép lại quá khứ, không nên nhắc lại chiến tranh”, “việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ chỉ làm khơi lại đau thương”… Mục tiêu của các ý kiến này là phủ nhận thành quả cách mạng, bịa đặt, thêu dệt làm sai lệch tư liệu lịch sử, gieo rắc hoài nghi về sự hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ; gây tâm lý nghi ngờ trong xã hội, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, biến hoạt động tri ân thiêng liêng thành cái cớ để công kích Đảng, Nhà nước, chia rẽ mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, với những gia đình, con người đã cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc đồn thời hòng từng bước xóa nhòa ký ức lịch sử, làm phai nhạt truyền thống yêu nước và cắt đứt sợi dây kết nối giữa thế hệ hiện tai với những hy sinh to lớn của các thế hệ cha ông.

Thực tế, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không phải là hoạt động mới phát sinh trong thời gian gần đây. Ngay sau khi đất nước thống nhất, Đảng và Nhà nước đã xác định đây là nhiệm vụ chính trị, nhân văn đặc biệt quan trọng. Trong nhiều thập kỷ qua, hàng trăm nghìn hài cốt liệt sĩ đã được quy tập trong nước và từ nước ngoài về an táng tại các nghĩa trang liệt sĩ. Việc đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ hiện nay là bước phát triển tất yếu nhờ những tiến bộ của khoa học công nghệ. Khi điều kiện kỹ thuật cho phép, việc ứng dụng giám định ADN giúp xác định danh tính các liệt sĩ chưa biết tên, đáp ứng nguyện vọng tha thiết của nhiều gia đình đã chờ đợi suốt hàng chục năm. Và đây là nội dung nằm trong “Chiến dịch 500 ngày đêm” do Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã chỉ đạo Bộ Công an phát động đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin trên phạm vi toàn quốc. Chiến dịch có tính toàn diện, quy mô lớn nhất từ trước tới nay nhằm tạo đột phá trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Theo Báo Chính phủ, sau hơn 4 tháng triển khai "Chiến dịch 500 ngày đêm", đã có hơn 1.400 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập; 93.464 mẫu hài cốt và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ được thu thập phục vụ giám định ADN, góp phần mở thêm cơ hội xác định danh tính, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với tên tuổi của mình sau nhiều thập kỷ.

Các anh hùng liệt sĩ đã hiến dâng tuổi thanh xuân, máu xương và cả cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc, để đất nước có được hòa bình, thống nhất và phát triển như hôm nay. Sự hy sinh ấy là bất tử, luôn được Đảng, Nhà nước và Nhân dân đời đời ghi nhớ, biết ơn. Suốt nhiều thập kỷ qua, biết bao gia đình vẫn đau đáu ngóng chờ một tin tức về người thân đã ngã xuống. Đối với họ, được biết chính xác nơi an nghỉ, được đón người thân trở về quê hương hay được thắp một nén hương trên phần mộ mang đúng tên tuổi là niềm mong mỏi thiêng liêng, là sự khép lại hành trình chờ đợi kéo dài qua nhiều thế hệ. Vì vậy, mỗi mẫu ADN được thân nhân tự nguyện cung cấp không chỉ là dữ liệu khoa học, mà còn là nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương trong vòng tay yêu thương và lòng biết ơn của dân tộc. Việc tìm lại hài cốt người thân không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Mỗi mẫu ADN được thu nhận, mỗi danh tính được xác định đều góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh, mang lại niềm an ủi cho các gia đình.

Chiến tranh đã lùi xa nhưng còn đó những mất mát vẫn chưa thể hoàn toàn khép lại, vẫn còn không ít gia đình mong đợi tìm được người thân. Chúng ta vẫn còn hơn 170 nghìn hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy, khoảng 230 nghìn phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Bởi vậy, thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ theo chỉ đạo của Trung ương Đảng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, với mong muốn đưa các liệt sĩ sớm trở về với gia đình, quê hương. Đó không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là mệnh lệnh từ trái tim của mỗi người, của cả hệ thống chính trị, toàn dân, toàn quân. Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định là thêm một gia đình được xoa dịu nỗi đau. Đó không chỉ là kết quả của khoa học hay công tác quản lý, mà còn là sự trở về của ký ức, là sự tri ân đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân, tính mạng cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm không chỉ là hành trình tìm lại tên tuổi cho các anh hùng liệt sĩ mà còn là sự khẳng định rằng lịch sử không thể bị lãng quên, khẳng định sâu sắc lòng biết ơn, những giá trị vô giá về độc lập tự do, niềm tự hào tự tôn dân tộc… được đánh đổi bằng máu xương của các thế hệ cha anh… Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không phải là sự “khơi lại đau thương”, mà là hành trình nhân văn, biết ơn nguồn cội để xoa dịu và khép lại những nỗi đau còn dang dở. Đó là trách nhiệm của Nhà nước và thế hệ hôm nay đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân, xương máu cho độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc. Công cuộc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ là hành trình của trách nhiệm, của lòng biết ơn và sự công bằng với lịch sử. Bảo vệ hành trình ấy cũng chính là bảo vệ đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và là trách nhiệm chung của toàn xã hội trong việc giữ gìn, củng cố niềm tin vào hệ giá trị truyền thống văn hóa, nhân văn tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.