Ngày 13/2/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 58/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; quản lý và sử dụng con dấu; quản lý, sử dụng pháo; quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú, Luật Căn cước. Nghị định 58/2026/NĐ-CP sửa đổi điều kiện về an ninh trật tự, quản lý sử dụng pháo và biện pháp thi hành Luật Cư trú, Luật Căn cước, trong đó có bổ sung quy định về Bộ Công an được phép cùng với Bộ Quốc phòng thực hiện hoạt động sản xuất, nghiên cứu, nhập khẩu, xuất khẩu, cung cấp pháo hoa nổ theo quy định, Bộ trưởng 02 bộ này quyết định quyền cho phép thay vì trước đây phải do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Sự thay đổi này mang tính khách quan và dựa trên cơ sở pháp lý hiện hành tuy nhiên, thời gian qua một số lập luận đã trích dẫn thông tin không đầy đủ, thiếu bối cảnh pháp lý, dùng ngôn ngữ cảm tính như “độc quyền”, “miếng bánh béo bở”, “chia chác”, “hai lực lượng vũ trang tranh nhau miếng bánh Tết” từ đó tạo tâm lý nghi ngờ, thiếu minh bạch, cố tình tạo cảm giác đối đầu trong người dân.
Trước hết, cần khẳng định rằng pháo hoa nổ không phải là hàng hóa tiêu dùng thông thường và đây là ngành đặc thù, không phải thị trường tự do; chi phí đầu tư và mức độ rủi ro trong sản xuất pháo hoa nổ là rất cao; cơ sở sản xuất phải đáp ứng tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn nổ, khoảng cách an toàn với khu dân cư, hệ thống kho bãi, phương án phòng cháy chữa cháy, kiểm soát an ninh nhiều lớp. Theo quy định của pháp luật, pháo hoa là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, được quản lý nghiêm ngặt vì liên quan đến vật liệu nổ và an ninh trật tự; theo đó Nhà nước giới hạn chủ thể sản xuất không phải để tạo “đặc quyền”, mà để kiểm soát rủi ro, điều này tiếp tục khẳng định tính chất đặc thù của pháo nổ gắn với an ninh - quốc phòng mà không mở cửa cho thị trường tự do. Mặt khác, khi pháo hoa thuộc danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, thì việc quy định chỉ duy nhất doanh nghiệp do một Bộ giao nhiệm vụ được sản xuất là chưa thực sự tương thích với tinh thần của Luật Đầu tư; do đó có thể nói việc bổ sung Bộ Công an là chủ thể sản xuất, nghiên cứu, nhập khẩu, xuất khẩu, cung cấp pháo hoa nổ xuất phát từ thực tiễn quản lý, chứ không phải câu chuyện “chia phần lợi ích”.
Ngoài ra, Nghị định 58 đã sửa đổi việc phân cấp thẩm quyền từ Thủ tướng sang Bộ trưởng Công an và Bộ trưởng Quốc phòng quyết định tổ chức, doanh nghiệp thuộc 02 bộ được phép nghiên cứu, sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu, cung cấp pháo hoa nổ không phải là “hạ chuẩn”, mà là tăng tính chủ động quản lý, rút ngắn quy trình hành chính, đồng thời vẫn giữ nguyên bản chất: chỉ các doanh nghiệp thuộc lực lượng vũ trang, đáp ứng điều kiện nghiêm ngặt, mới được tham gia. Trong quản lý những lĩnh vực nhạy cảm liên quan đến vật liệu nổ, nhiều quốc gia cũng áp dụng mô hình giao cho các đơn vị nhà nước hoặc đơn vị có yếu tố quốc phòng - an ninh đảm nhiệm; mục tiêu cốt lõi là kiểm soát rủi ro, bảo đảm trật tự xã hội và an toàn cộng đồng. Thực tế trước đây, khi chỉ có một đơn vị như Nhà máy Z121 sản xuất, nguồn cung không đủ cầu đã dẫn đến tình trạng khan hàng, bị lợi dụng nâng giá; nhập lậu pháo hoa từ nước ngoài cung ứng ra thị trường gây bao hệ lụy cho xã hội; việc mở rộng thêm doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia sẽ giúp Nhà nước bảo đảm, chủ động hơn nguồn cung hợp pháp, giảm áp lực thị trường, hạn chế đầu cơ, thổi giá, kiểm soát tốt hơn chất lượng, hạn chế pháo pháo lậu, giảm tình trạng tự chế trái phép gây tai nạn; đây là vấn đề an ninh, an toàn xã hội, chứ không thuần túy là bài toán kinh doanh. Vì vậy, việc bổ sung chủ thể thuộc Bộ Công an được phép sản xuất pháo hoa nổ cần được nhìn nhận trong tổng thể mục tiêu quản lý nhà nước, đây thực sự là sự điều chỉnh về năng lực quản lý và tổ chức thực hiện, không phải biểu hiện của việc “chia phần lợi ích”.
Như vậy, có thể thấy Nghị định 58 như một bước hoàn thiện khung pháp lý và tăng hiệu quả quản lý, thay vì diễn giải theo hướng đối đầu hay suy đoán động cơ. Việc một số người cố tình dựng lên câu chuyện “công an – quân đội tranh nhau lợi ích” là biểu hiện rõ của tư duy chia rẽ. Thay vì nhìn nhận đây là sự điều chỉnh chính sách trong nội bộ hệ thống nhà nước, chứ không phải thổi phồng thành mâu thuẫn quyền lực, đối đầu lợi ích. Qua đây cũng cần khuyến cáo người dânthay vì tiếp nhận thông tin một chiều hoặc chia sẻ theo cảm tính, cần dựa vào văn bản pháp luật chính thức, nhìn nhận toàn diện cả yếu tố pháp lý, an ninh và trách nhiệm xã hội đi kèm. Giữ vững lập trường khách quan, thượng tôn pháp luật và chủ động nhận diện thông tin sai lệch chính là cách thiết thực nhất góp phần bảo vệ sự minh bạch và ổn định trong quản lý nhà nước.