CÔNG AN THÀNH PHỐ CẦN THƠ
CẦN HIỂU ĐÚNG VỀ “TỊCH THU VÀNG KHÔNG HÓA ĐƠN”
Nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng; bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống tài chính quốc gia; phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, ngày 25/12/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 09/02/2026, trong đó có quy định các hành vi kinh doanh vàng miếng không có giấy phép theo quy định sẽ bị xử phạt nghiêm và có thể bị tịch thu tang vật vi phạm đồng thời, hành vi mua bán vàng miếng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên mà không thực hiện thanh toán thông qua tài khoản ngân hàng sẽ bị xử phạt từ 10 đến 20 triệu đồng; đây được xem là nền tảng pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm sàn giao dịch vàng hoạt động công khai, minh bạch và trong khuôn khổ kiểm soát của cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên, gần đây xuất hiện nhiều thông tin với cách diễn giải tiêu cực như “kể từ ngày 9/2/2026, công an có quyền tịch thu vàng miếng không có hóa đơn” hoặc “ai đeo vàng cũng phải mang theo hóa đơn chứng minh nguồn gốc”, “Nhà nước sẽ quốc hữu hóa vàng không rõ nguồn gốc, kể cả vàng do ông bà, cha mẹ để lại”, “luật mới ai giữ tài sản cũng phải chứng minh mình vô tội”, “giữ của mình phải có giấy phép”, “nhà nước lục lọi tận hũ gạo, hũ vàng của người già để nuôi béo bộ máy cai trị” và thậm chí chụp mũ rằng đây là “minh chứng cuối cùng cho bộ mặt thật của nhà nước của dân, do dân, vì dân”; “Lệnh Rừng: Dân VN đeo VÀNG 0 có hóa đơn chứng từ thì Côn An có quyền TỊCH THU! Dân SÁNG MẮT ra chưa hay vẫn còn MÙ?”.
Trước hết, cần khẳng định rằng đây là cách diễn giải sai bản chất pháp lý, dễ gây tâm lý hoang mang và phản ứng tiêu cực trong xã hội. Điều 28, Nghị định 340 nêu rõ hình thức xử phạt bổ sung “tịch thu số vàng” chỉ áp dụng đối với các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng, cụ thể là sản xuất, mua bán vàng miếng không có giấy phép; xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng trái phép; hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép đồng thời xác định đối tượng bị xử phạt là tổ chức, cá nhân kinh doanh vi phạm, không phải người dân sở hữu vàng hợp pháp trong đời sống sinh hoạt. Như vậy, Nghị định 340 không điều chỉnh quyền sở hữu vàng của người dân, mà điều chỉnh hành vi kinh doanh, mua bán vàng miếng trái phép; theo đó việc tịch thu chỉ đặt ra đối với vàng miếng là tang vật của hành vi vi phạm, cụ thể là giao dịch mua bán vàng miếng không đúng chủ thể, không đúng điều kiện pháp luật quy định đồng thời người dân sở hữu vàng hợp pháp, tích trữ vàng, không thực hiện hành vi mua bán trái phép thì không thuộc đối tượng bị xử lý. Tức làvàng bị tịch thu trong các trường hợp này là tang vật vi phạm luật pháp, chứ không phải “vàng trong dân” và không thể tách riêng biệt cụm từ “tịch thu vàng” mà bỏ qua toàn bộ bối cảnh pháp lý và đối tượng điều chỉnh của quy định. Nghị định số 340 là sự kế thừa Nghị định số 88 cũng có nội dung tương tự về xử phạt và tịch thu đối với hành vi vi phạm trong kinh doanh vàng; điều này minh chứng cho việc không có chuyện “đột ngột siết vàng” hay “đổi hướng đánh vào dân”.
Mặt khác, cũng cần nhấn mạnh rằng không có chuyện “siết vàng trong dân”, “không hóa đơn là bế tắc” và “không bán được thì sẽ bị tịch thu” để biến câu chuyện pháp lý bị biến thành câu chuyện chính trị, cảm xúc và kích động. Thực tế người dân tích trữ vàng từ nhiều đời nay (vàng thừa kế, quà tặng, mua từ nhiều năm trước) không có hóa đơn là điều hết sức bình thường và không có quy định tịch thu vàng người dân chỉ vì “không có hóa đơn”; trong khi đó Hiến pháp năm 2013 quy định quyền sở hữu hợp pháp về tài sản của công dân được pháp luật bảo hộ; không ai bị tước đoạt tài sản trái pháp luật; không có bất kỳ quy định pháp luật nào yêu cầu người dân khi đeo vàng, cất giữ vàng trong gia đình phải xuất trình hóa đơn, chứng từ cũng như pháp luật cũng không trao cho lực lượng chức năng quyền “lục lọi hũ vàng”, càng không có cơ chế quốc hữu hóa vàng của người dân từ tháng 2/2026. Việc yêu cầu hóa đơn điện tử chỉ nhằm mục đích chống thất thu thuế và ngăn chặn vàng lậu trong luồng lưu thông thương mại, không nhắm vào số vàng người dân đang cất giữ tại nhà. Nhà nước chỉ quản lý chặt chẽ ở đầu kinh doanh, không phải ở đầu lưu giữ, người dân có quyền lưu giữ, cất trữ vàng. Ngoài ra việc một số doanh nghiệp kinh doanh vàng lựa chọn chỉ mua lại vàng có hóa đơn để giảm rủi ro về thuế, kế toán hoặc phòng, chống rửa tiền chẳng qua là quyết định quản trị rủi ro của doanh nghiệp, không phải nghĩa vụ pháp lý áp đặt lên người dân trong khi đó việc một cửa hàng từ chối mua vàng không hóa đơn không làm cho vàng đó trở thành bất hợp pháp, và càng không thể suy diễn thành quyền tịch thu của Nhà nước. Đồng thời người dân sở hữu vàng hợp pháp nhưng không có hóa đơn vẫn có nhiều cách chuyển nhượng: bán cho các cửa hàng chấp nhận mua theo hàm lượng, nấu chảy và kiểm định lại; chuyển nhượng dân sự; hoặc bán cho các cơ sở kinh doanh vàng phù hợp với chính sách của họ. Ngoài ra điều đáng nói là theo nguyên tắc “bất hồi tố” thì quy định văn bản quy phạm pháp luật chỉ áp dụng cho các hành vi, sự kiện phát sinh kể từ thời điểm văn bản có hiệu lực, không áp dụng ngược về quá khứ, đây là quy tắc nhân văn, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, đảm bảo tính ổn định và dự báo được của pháp luật. Điều này giúp người dân tự tin hành xử vì họ chỉ bị điều chỉnh bởi luật pháp hiện hành, không lo ngại bị phạt bởi các quy định ra đời sau đó. Ngay cả khi có một quy định mới về hóa đơn được ban hành vào năm 2026, thì quy định đó không thể áp dụng ngược lại cho những tài sản đã hình thành trong quá khứ. Việc bắt một món đồ đã có từ nhiều năm trước phải có hóa đơn theo quy chuẩn năm 2026 là điều phi lý về mặt pháp lý.
Như vậy có thể khẳng định rằng không có quy định nào yêu cầu người dân đeo vàng phải có hóa đơn, chứng từ; không có việc quốc hữu hóa hay tịch thu vàng của người dân từ tháng 2/2026 và việc tịch thu vàng chỉ áp dụng đối với hành vi vi phạm pháp luật trong kinh doanh vàng, theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật; Nghị định 340 đã tạo ra khung pháp lý vững chất đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và mua bán vàng nhằm tăng tính minh bạch của thị trường, đưa hoạt động giao dịch vào khuôn khổ quản lý, hạn chế đầu cơ - thao túng giá và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân; nói cách khác đây là công cụ siết kỷ cương thị trường vàng, không phải là chính sách tước đoạt tài sản. Qua đó, cũng cần nhấn mạnh rằng thông tin “tịch thu vàng không hóa đơn” là thông tin sai sự thật, diễn giải không đúng quy định pháp luật, thể hiện tính đơn giản hóa và thổi phồng rủi ro, cho rằng “ai cũng có thể bị thu vàng”, cố ý đánh đồng giữa “sở hữu tài sản” và “hành vi kinh doanh vi phạm”, giữa “vàng trong dân” với “vàng là tang vật vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh”, biến các quy định pháp luật thành cáo buộc “tịch thu vàng” tạo cảm giác rằng Nhà nước có thể tùy tiện can thiệp vào tài sản cá nhân để đánh vào tâm lý bất mãn và phá vỡ niềm tin xã hội; thực chất mục đích không chỉ là gây hoang mang về một chính sách cụ thể, mà sâu xa hơn là làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với đường lối, chủ trương của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, từ đó kích động tâm lý bất an, nghi ngờ và chia rẽ xã hội; nguy hiểm ở chỗ luận điệu này đã đánh thẳng ào tâm lý lo lắng về tài sản, nhất là trong bối cảnh giá vàng biến động, để dựng lên những “kịch bản” gây sốc, đánh vào nỗi sợ của người dân nhằm dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực; nguy hiểm hơn là gán ghép với các cụm từ như “lệnh rừng”, công an tịch thu” hay so sánh kiểu “lục hũ gạo, hũ vàng của người già” cho thấy dụng ý dẫn dắt cảm xúc, không phải tranh luận dựa trên pháp luật. Trước thông tin này, mỗi người dân cần nâng cao bản lĩnh, tỉnh táo khi tiếp cận thông tin đặc biệt là các nội dung liên quan đến tài sản, thuế khóa, xử phạt, thu giữ; mọi chủ trương, chính sách của Nhà nước đều được ban hành theo quy trình chặt chẽ, công khai, minh bạch và được đăng tải đầy đủ trên các kênh thông tin chính thống.
Như vậy có thể khẳng định rằng không có quy định nào yêu cầu người dân đeo vàng phải có hóa đơn, chứng từ; không có việc quốc hữu hóa hay tịch thu vàng của người dân từ tháng 2/2026 và việc tịch thu vàng chỉ áp dụng đối với hành vi vi phạm pháp luật trong kinh doanh vàng, theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật; Nghị định 340 đã tạo ra khung pháp lý vững chất đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và mua bán vàng nhằm tăng tính minh bạch của thị trường, đưa hoạt động giao dịch vào khuôn khổ quản lý, hạn chế đầu cơ - thao túng giá và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân; nói cách khác đây là công cụ siết kỷ cương thị trường vàng, không phải là chính sách tước đoạt tài sản. Qua đó, cũng cần nhấn mạnh rằng thông tin “tịch thu vàng không hóa đơn” là thông tin sai sự thật, diễn giải không đúng quy định pháp luật, thể hiện tính đơn giản hóa và thổi phồng rủi ro, cho rằng “ai cũng có thể bị thu vàng”, cố ý đánh đồng giữa “sở hữu tài sản” và “hành vi kinh doanh vi phạm”, giữa “vàng trong dân” với “vàng là tang vật vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh”, biến các quy định pháp luật thành cáo buộc “tịch thu vàng” tạo cảm giác rằng Nhà nước có thể tùy tiện can thiệp vào tài sản cá nhân để đánh vào tâm lý bất mãn và phá vỡ niềm tin xã hội; thực chất mục đích không chỉ là gây hoang mang về một chính sách cụ thể, mà sâu xa hơn là làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với đường lối, chủ trương của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, từ đó kích động tâm lý bất an, nghi ngờ và chia rẽ xã hội; nguy hiểm ở chỗ luận điệu này đã đánh thẳng ào tâm lý lo lắng về tài sản, nhất là trong bối cảnh giá vàng biến động, để dựng lên những “kịch bản” gây sốc, đánh vào nỗi sợ của người dân nhằm dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực; nguy hiểm hơn là gán ghép với các cụm từ như “lệnh rừng”, công an tịch thu” hay so sánh kiểu “lục hũ gạo, hũ vàng của người già” cho thấy dụng ý dẫn dắt cảm xúc, không phải tranh luận dựa trên pháp luật. Trước thông tin này, mỗi người dân cần nâng cao bản lĩnh, tỉnh táo khi tiếp cận thông tin đặc biệt là các nội dung liên quan đến tài sản, thuế khóa, xử phạt, thu giữ; mọi chủ trương, chính sách của Nhà nước đều được ban hành theo quy trình chặt chẽ, công khai, minh bạch và được đăng tải đầy đủ trên các kênh thông tin chính thống.
Tác giả bài viết: Bình Minh
Thống kê truy cập
- Đang truy cập67
- Máy chủ tìm kiếm1
- Khách viếng thăm66
- Hôm nay18,783
- Tháng hiện tại18,783
- Tổng lượt truy cập137,291,379