Tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

1. Hoàn thiện khái niệm và bổ sung tiêu chí an ninh chuỗi cung ứng

Xác định rõ 02 thành tố cốt lõi: Khái niệm “Công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia” được chuẩn hóa gồm: (1) tính chất, vị trí, quy mô, chức năng đặc biệt quan trọng phải áp dụng biện pháp bảo vệ và (2) hậu quả ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc sự ổn định và hoạt động bình thường của Nhà nước nếu xảy ra sự cố hoặc bị phá hoại.

Đưa yếu tố chuỗi cung ứng vào tiêu chí vào dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật: Tiếp thu ý kiến chỉ ra cơ chế “hiệu ứng dây chuyền”, dự thảo Nghị định quy định chi tiết đã bổ sung cụ thể các loại công trình là mắt xích không thể thay thế trong chuỗi cung ứng quốc gia (điện, dầu khí, viễn thông, hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, giao thông, cấp nước...).

2. Thống nhất phương pháp phân loại và làm rõ hệ quả pháp lý

Phân định rõ 02 nhóm công trình độc lập:

- Công trình an ninh và khu an ninh (do Công an nhân dân quản lý, sử dụng): Phân loại theo chức năng nhiệm vụ, mục đích sử dụng (loại A, B, C) để xác định phạm vi bảo vệ (khu vực cấm, khu vực bảo vệ, hành lang bảo vệ).

- Công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia (do nhiều chủ thể quản lý, vận hành): Phân loại theo tính chất quan trọng và yêu cầu bảo vệ (loại I, II, III) để xác định thẩm quyền, trách nhiệm đưa vào Danh mục.

Thẩm quyền phân cấp cụ thể: Dự thảo giao Bộ Công an thẩm định công trình loại I, đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Công an thẩm định công trình loại II và Công an cấp tỉnh thẩm định công trình loại III.

3. Bảo đảm tính hợp hiến và tôn trọng quyền con người, quyền công dân

Quy định rõ ràng về hạn chế quyền: Các biện pháp hạn chế một số hoạt động liên quan đến quyền đi lại, cư trú, ghi âm, ghi hình tại khu vực cấm, khu vực bảo vệ đã được rà soát và quy định cụ thể ngay trong Luật (tuân thủ khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013). Đồng thời, điều chỉnh khoản 7 Điều 20 theo hướng giao Chính phủ quy định về trình tự, thủ tục thực hiện.

Thẩm quyền áp dụng biện pháp đặc biệt cấp thiết: Quy định áp dụng biện pháp bảo vệ chưa được pháp luật quy định trong trường hợp đặc biệt cấp thiết đối với công trình trọng điểm về an ninh quốc gia được rà soát bảo đảm thống nhất với thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ.

4. Đồng bộ với Luật Đất đai và hệ thống pháp luật chuyên ngành

Đồng bộ về đất đai (Điều 14): Tiếp thu chỉnh lý quy định việc chuyển mục đích sử dụng công trình an ninh, khu an ninh có thu hồi đất phải tuân thủ pháp luật về đất đai; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phối hợp bố trí quỹ đất mới phù hợp với quy hoạch đất an ninh.

Tránh chồng chéo với công trình quốc phòng và công trình lưỡng dụng: Luật loại trừ hoàn toàn việc quản lý công trình quốc phòng, khu quân sự. Đối với công trình lưỡng dụng, khi sử dụng cho mục đích dân sự sẽ tuân thủ quy định của pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Bảo đảm không trùng lắp hoặc bỏ sót đối tượng bảo vệ: Dự thảo Luật đã quy định theo hướng dẫn chiếu đến quy định pháp luật chuyên ngành (Luật Cảnh vệ, Luật An ninh mạng, dự thảo Luật An ninh dữ liệu, Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu vực quân sự...) để áp dụng các biện pháp bảo vệ đồng bộ, thống nhất, đồng thời bổ sung các biện pháp khác như chống tấn công mạng, chống tấn công bằng phương tiện mấy bay, chống khủng bố

5. Tinh giản thủ tục hành chính và không làm phát sinh bộ máy, kinh phí

Lấy ý kiến song song: Việc lấy ý kiến Bộ Công an đối với công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia được thực hiện đồng thời trong quá trình quyết định chủ trương đầu tư, thẩm định dự án theo Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, giúp giảm thiểu tối đa thủ tục phát sinh.

Tận dụng lực lượng hiện có: Việc bảo vệ tiếp tục do các lực lượng hiện hữu đang thực hiện đảm nhiệm, hoàn toàn không thành lập mới bộ máy hay phát sinh biên chế mới.

6. Chuẩn hóa quy định về chế độ, chính sách theo hướng dẫn chiếu

Tiếp thu kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và đảm bảo phù hợp với Kết luận số 226-KL/TW của Ban Bí thư, Điều 34 dự thảo Luật được chỉnh lý chỉ quy định mang tính nguyên tắc; các chế độ, chính sách ưu đãi, khen thưởng, bồi thường tổn hại tài sản/sức khỏe cho lực lượng bảo vệ và người dân tham gia bảo vệ công trình sẽ thực hiện theo các luật chuyên ngành (pháp luật về ưu đãi người có công, thi đua khen thưởng, bảo hiểm xã hội...).

Sự tiếp thu toàn diện các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra, dự thảo Luật đã bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất cao trong hệ thống pháp luật, cắt giảm thủ tục hành chính và bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân. Khi dự án Luật chính thức được ban hành và đi vào cuộc sống, đây sẽ là lá chắn pháp lý vững chắc bảo vệ hệ thống hạ tầng trọng yếu của đất nước. Mỗi cơ quan, tổ chức và từng người dân hãy chủ động nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, chung tay giữ gìn sự an toàn cho các công trình quan trọng - vì sự phát triển phồn vinh và bình yên của đất nước./.