Nâng cao hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng trong lực lượng Công an nhân dân theo tinh thần luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật thi đua, khen thưởng năm 2026

1. Đổi mới tư duy khen thưởng: Tránh trùng lặp, hướng mạnh về cơ sở và chuyển đổi số

Luật sửa đổi, bổ sung điểm c và điểm d khoản 2 Điều 5 với nguyên tắc cốt lõi: “Một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng; thành tích đến đâu khen thưởng đến đó. Không khen thưởng nhiều lần, nhiều hình thức cho một thành tích đạt được, trừ khen thưởng công trạng”.

Đặc biệt, Luật nhấn mạnh việc chú trọng khen thưởng các cá nhân, tập thể công tác tại địa bàn biên giới, trên biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đồng thời, bổ sung nhóm đối tượng có thành tích tiêu biểu trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là điểm tựa pháp lý quan trọng để động viên lực lượng Công an cơ sở (xã, phường, đặc khu) và cán bộ, chiến sĩ đi đầu trong công tác chuyển đổi số, Đề án 06 và ứng dụng công nghệ cao trong phòng chống tội phạm.

2. Ghi nhận tính chất đặc thù “mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu” của lực lượng vũ trang

Trong các tiêu chuẩn danh hiệu thi đua cao quý, Luật số 06/2026/QH16 đã bổ sung và làm rõ tiêu chuẩn chiến đấu đặc thù dành riêng cho lực lượng vũ trang:

- Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua toàn quốc” (Điều 21): Cá nhân đạt 02 lần liên tục danh hiệu Chiến sĩ thi đua Bộ, ban, ngành, tỉnh và có “sáng kiến, nhiệm vụ Khoa học công nghệ & đổi mới sáng tạo” hoặc “mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu có phạm vi ảnh hưởng trong toàn quốc”. Thẩm quyền công nhận tiêu chuẩn chiến đấu này do Bộ trưởng Bộ Công an xem xét.

- Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua Bộ, ban, ngành, tỉnh” (Điều 22): Được tặng cho cá nhân có 03 lần liên tục đạt “Chiến sĩ thi đua cơ sở” và mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu có phạm vi ảnh hưởng trong toàn lực lượng CAND.

- Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” (Điều 23): Bổ sung trường hợp cá nhân đạt tiêu chuẩn “Chiến sĩ tiên tiến” và “mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận”.

- Quy định mới này giúp đánh giá chính xác, kịp thời tôn vinh những tấm gương chiến sĩ Công an dũng cảm, mưu trí phá các chuyên án lớn, không quản ngại hiểm nguy bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội.

3. Phân cấp thẩm quyền mạnh mẽ và nâng cao vai trò của Bộ trưởng Bộ Công an

Luật số 06/2026/QH16 mở rộng và cụ thể hóa thẩm quyền khen thưởng của lãnh đạo Bộ Công an:

- Quyết định tặng danh hiệu: Bộ trưởng Bộ Công an có thẩm quyền quyết định hoặc ủy quyền quyết định tặng danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc”, “Đơn vị quyết thắng” cho các đơn vị thuộc Bộ Công an (khoản 5 Điều 79).

- Khen thưởng phong trào thi đua: Bổ sung tiêu chuẩn xét tặng Bằng khen của Bộ Công an đối với các phong trào thi đua do Bộ phát động có thời gian thực hiện từ 05 năm trở lên (Điều 47).

- Quy định chi tiết hướng dẫn: Bộ Công an được giao ban hành hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, thủ tục, quy trình điều chỉnh thông tin, hủy bỏ hoặc thu hồi quyết định khen thưởng thuộc thẩm quyền quản lý (Điều 84, 90, 93).

4. Đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin

Một trong những điểm đột phá của Luật số 06/2026/QH16 là quy định về chuyển đổi số trong công tác thi đua, khen thưởng (Điều 84, 89):

- Cơ quan quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng ở trung ương xây dựng, vận hành Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về thi đua, khen thưởng tập trung, thống nhất.

- Các Bộ, ngành (bao gồm Bộ Công an) và địa phương có trách nhiệm thực hiện quy trình nghiệp vụ, tiếp nhận, giải quyết hồ sơ qua hệ thống điện tử và kết nối dữ liệu về trung ương.

- Khi trình hồ sơ khen thưởng cấp Nhà nước, chỉ gửi 01 bộ hồ sơ bản chính kèm các tệp tin điện tử (trừ văn bản chứa bí mật nhà nước). Quy định này giúp giảm bớt thủ tục rườm rà, bảo đảm tính công khai, minh bạch và nhanh chóng trong xét duyệt.

5. Chuẩn hóa tiêu chuẩn đánh giá tổ chức Đảng và quản lý hiện vật khen thưởng

- Sự đồng bộ với quy định của Đảng: Luật thay thế cụm từ “tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh” bằng cụm từ “tổ chức đảng được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên” hoặc “liên tục hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong thời gian tính thành tích”. Điều này bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

- Quản lý hiện vật khen thưởng (Điều 12): Hiện vật khen thưởng được khẳng định là sản phẩm đặc biệt, được Nhà nước bảo hộ. Luật phân định rõ thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ trong quy định mẫu mã, kích thước, khung bằng, hộp đựng hiện vật cấp Nhà nước, đồng thời phân cấp cho các Bộ, ngành, tỉnh quy định thủ tục cấp đổi, cấp lại hiện vật khen thưởng thuộc thẩm quyền.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng năm 2026 không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các nút thắt về thủ tục hành chính mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ đến từng cán bộ, chiến sĩ CAND.

Mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân cần nắm vững những điểm mới của Luật, tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, không ngừng học tập, rèn luyện tư cách người Công an cách mạng, ứng dụng công nghệ và tinh thần đổi mới sáng tạo vào thực tiễn công tác, sẵn sàng “Vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân.