Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Internet và các nền tảng mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hằng ngày của người dân. Không gian mạng mang lại nhiều tiện ích trong học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh và giao tiếp xã hội. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó là sự gia tăng của các nguy cơ mất an toàn thông tin, lừa đảo trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân, phát tán thông tin sai sự thật và các hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường mạng.
Nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng, tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV biểu quyết thông qua Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 vào ngày 10/12/2025 và chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Nội dung cốt lõi của Luật An ninh mạng tập trung vào việc bảo vệ chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia trên không gian mạng; bảo vệ hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia; phòng ngừa, đấu tranh với các hoạt động sử dụng không gian mạng để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; đồng thời quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người sử dụng trong công tác bảo đảm an ninh mạng. Luật cũng quy định nghiêm cấm các hành vi lợi dụng không gian mạng để chống phá Nhà nước, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật; thực hiện các hành vi tấn công mạng, gián điệp mạng, khủng bố mạng; chiếm đoạt, mua bán hoặc sử dụng trái phép thông tin, dữ liệu cá nhân và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Thực tế thời gian qua cho thấy, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng thường lợi dụng mạng xã hội, ứng dụng trực tuyến, cuộc gọi giả mạo hoặc các đường dẫn độc hại để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đánh cắp thông tin cá nhân, phát tán mã độc hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác. Nhiều người dân do thiếu kiến thức và kỹ năng bảo vệ bản thân trên môi trường mạng đã trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo, gây thiệt hại về tài sản và ảnh hưởng đến đời sống. Bên cạnh đó, trên không gian mạng vẫn xuất hiện các thông tin chưa được kiểm chứng, thông tin sai sự thật, xuyên tạc hoặc cắt ghép nội dung nhằm gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức và quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân. Việc tiếp nhận và chia sẻ những thông tin này mà không kiểm chứng có thể dẫn đến những hậu quả tiêu cực, thậm chí phát sinh trách nhiệm pháp lý đối với người sử dụng.
Hình ảnh xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động
Do đó, việc hiểu đúng và chấp hành nghiêm các quy định của Luật An ninh mạng là yêu cầu cần thiết đối với mỗi công dân. Điều này không chỉ giúp bảo vệ bản thân trước các nguy cơ trên môi trường số mà còn góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh và văn minh. Để sử dụng Internet và mạng xã hội an toàn, người dân cần lưu ý: Chủ động tìm hiểu các quy định của pháp luật về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin. Tiếp nhận thông tin từ các nguồn chính thống; thận trọng với các thông tin chưa được kiểm chứng hoặc có dấu hiệu sai sự thật. Thực hiện nguyên tắc “kiểm chứng trước khi chia sẻ”, không đăng tải, bình luận hoặc lan truyền những nội dung chưa được xác thực. Không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, mã xác thực OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho người khác dưới bất kỳ hình thức nào. Không truy cập các đường dẫn lạ, không cài đặt ứng dụng từ nguồn không rõ ràng hoặc theo hướng dẫn của các đối tượng không xác định. Nâng cao ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật đời tư, bí mật công tác và bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật. Kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc các thông tin sai sự thật trên không gian mạng. Không gian mạng an toàn, lành mạnh chỉ có thể được xây dựng khi mỗi người dân trở thành một chủ thể có trách nhiệm trong việc tiếp nhận, sử dụng và chia sẻ thông tin. Hiểu đúng, chấp hành nghiêm Luật An ninh mạng không chỉ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, gia đình mà còn góp phần giữ vững an ninh, trật tự, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội và tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
