CÔNG AN THÀNH PHỐ CẦN THƠ

https://congan.cantho.gov.vn


Ngày hội bên dòng sông Maspero - thực tế từ miền Tây Đô đập tan luận điệu chia rẽ khối đại đoàn toàn kết dân tộc

Lễ hội Oóc Om Bóc của đồng bào Khmer Nam Bộ không chỉ là một sinh hoạt văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần đoàn kết, gắn bó cộng đồng và sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc Việt Nam. Qua từng nhịp chèo, tiếng trống hội và không khí náo nhiệt bên dòng sông ngày hội, những giá trị tốt đẹp về tình đoàn kết, sự sẻ chia và ý thức cộng đồng tiếp tục được lan tỏa. Nhìn từ lễ hội truyền thống này, có thể nhận thức sâu sắc hơn sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc - một truyền thống quý báu, đồng thời là nguồn lực và động lực quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, nhất là trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Chuẩn bị cho Lễ hội cúng trăng. (Ảnh: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Sóc Trăng)
Chuẩn bị cho Lễ hội cúng trăng. (Ảnh: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Sóc Trăng)

Ẩn sau những nghi thức và hoạt động lễ hội là hệ thống giá trị văn hóa, tín ngưỡng và nhân văn được cộng đồng người Khmer gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, đua ghe Ngo không đơn thuần là một hoạt động thể thao mang tính giải trí, mà còn thể hiện rõ tinh thần cộng đồng, ý chí tập thể và sự đồng lòng của mỗi thành viên. Để một chiếc ghe Ngo có thể tham gia tranh tài, cần sự chung sức của nhiều người, từ việc đóng ghe, bảo quản, tập luyện đến tổ chức hậu cần. Mỗi tay chèo là một thành viên, mỗi nhịp chèo đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng, mỗi thành tích đạt được đều là kết quả của tinh thần đoàn kết và nỗ lực chung. Hình ảnh những chiếc ghe Ngo lướt nhanh trên mặt nước, trong tiếng trống thúc giục và tiếng reo hò cổ vũ của người dân hai bên bờ sông đã trở thành biểu tượng đẹp về sức mạnh của sự đồng lòng, hợp sức.

Thực tiễn đó phản ánh sinh động bản chất và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc Việt Nam. Việt Nam là quốc gia thống nhất gồm 54 dân tộc cùng sinh sống, mỗi dân tộc có lịch sử, tiếng nói, phong tục, tập quán và bản sắc văn hóa riêng. Trong suốt quá trình dựng nước và giữ nước, các dân tộc đã cùng nhau lao động, đấu tranh, xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước, tạo nên truyền thống đoàn kết quý báu. Ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, cộng đồng người Kinh, Khmer, Hoa và các dân tộc khác đã cùng chung sống qua nhiều thế hệ, cùng khai phá đất đai, phát triển sản xuất, xây dựng xóm làng, chia sẻ khó khăn và hỗ trợ nhau trong cuộc sống. Sự giao lưu, tiếp biến văn hóa giữa các cộng đồng đã góp phần hình thành diện mạo văn hóa đặc sắc của vùng đất Nam Bộ, trong đó mỗi dân tộc vừa gìn giữ bản sắc riêng, vừa đóng góp vào sự phong phú của nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng.

Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe ngo tại thành phố Cần Thơ năm 2025 (Ảnh: VOV)
Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe ngo tại thành phố Cần Thơ năm 2025 (Ảnh: VOV)

Từ góc độ đó, cần nhận thức rằng đại đoàn kết dân tộc không phải là một khẩu hiệu trừu tượng, càng không chỉ được thể hiện qua những lời phát biểu hay văn bản chính sách, mà hiện diện trong chính đời sống hằng ngày của nhân dân. Đó là sự tương trợ giữa những người hàng xóm, sự chung sức trong lao động, sản xuất, sự sẻ chia khi gặp khó khăn, là tinh thần cùng tham gia tổ chức lễ hội, tôn trọng phong tục, tín ngưỡng và những giá trị văn hóa của nhau. Đoàn kết không có nghĩa là xóa bỏ sự khác biệt hay buộc các dân tộc phải giống nhau về phong tục, tập quán, mà phải được xây dựng trên cơ sở tôn trọng sự đa dạng, bảo đảm quyền bình đẳng và tạo điều kiện để mỗi dân tộc phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của mình. Chính sự thống nhất trong mục tiêu, sự đồng thuận trong hành động và sự tôn trọng lẫn nhau đã tạo nên sức mạnh của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Tuy nhiên, trong đời sống xã hội, những vấn đề liên quan đến dân tộc, tôn giáo, văn hóa và chính sách phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số đôi khi bị diễn giải thiếu khách quan, thậm chí bị lợi dụng để tạo ra những cách nhìn đối lập, gây nghi kỵ và chia rẽ giữa các cộng đồng. Vì vậy, từ thực tiễn Lễ hội Oóc Om Bóc, cần nhận diện và phân biệt rõ giữa việc phản ánh, góp ý đối với những hạn chế trong thực hiện chính sách với hành vi cố tình xuyên tạc, quy chụp, kích động mâu thuẫn dân tộc.

Lễ vật cúng Trăng (Ảnh: Trang Thông tin đối ngoại)
Lễ vật cúng Trăng (Ảnh: Trang Thông tin đối ngoại)

Những vấn đề như đời sống của một bộ phận đồng bào còn khó khăn, cơ hội tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm chưa đồng đều hay những thách thức trong bảo tồn văn hóa trước tác động của quá trình phát triển đều cần được nhìn nhận thẳng thắn, khách quan và giải quyết bằng những giải pháp thiết thực. Không thể vì một số hạn chế trong thực tiễn mà phủ nhận những nỗ lực trong bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội và chăm lo đời sống đồng bào; cũng không thể lấy những hiện tượng cá biệt để quy kết cho cả một dân tộc, tôn giáo hoặc cộng đồng.

Đặc biệt, không thể đánh đồng việc bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc với tư tưởng biệt lập, đối lập; càng không thể lợi dụng danh nghĩa bảo vệ văn hóa để tạo ra sự nghi kỵ, chia rẽ giữa đồng bào Khmer với các dân tộc anh em. Bản sắc văn hóa Khmer không tách rời đời sống văn hóa chung của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, mà chính là một bộ phận góp phần làm giàu thêm nền văn hóa dân tộc. Thực tế tại Lễ hội Oóc Om Bóc cho thấy văn hóa có khả năng kết nối con người, tạo dựng sự đồng cảm và tăng cường tình đoàn kết. Một lễ hội mang đậm bản sắc của đồng bào Khmer vẫn có thể trở thành không gian sinh hoạt văn hóa chung, nơi mọi người cùng tham gia, cùng chia sẻ niềm vui và cùng có trách nhiệm gìn giữ những giá trị truyền thống.

Màn trình diễn Lôi protip (thả Đèn Nước) và ghe Cà-Hâu trên cầu Quay và cầu Cao của sông Maspero (Ảnh: TTTX).
Màn trình diễn Lôi protip (thả Đèn Nước) và ghe Cà-Hâu trên cầu Quay và cầu Cao của sông Maspero (Ảnh: TTTX).

Trước những thông tin sai lệch, xuyên tạc hoặc có biểu hiện kích động chia rẽ dân tộc, mỗi người cần giữ thái độ tỉnh táo, có trách nhiệm trong tiếp nhận và chia sẻ thông tin; chủ động kiểm chứng nguồn tin, đánh giá sự việc trên cơ sở bằng chứng khách quan, không để định kiến và cảm xúc nhất thời ảnh hưởng đến tình cảm giữa các cộng đồng. Việc đấu tranh với những luận điệu sai trái cần được tiến hành bằng thông tin chính xác, lập luận có căn cứ, thái độ tôn trọng và tinh thần đối thoại. Quan trọng hơn, phải quan tâm giải quyết tốt những vấn đề thực tiễn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đồng bào, không để những khó khăn, bất cập kéo dài trở thành nguyên nhân làm suy giảm niềm tin và ảnh hưởng đến sự đồng thuận xã hội.

Muốn củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, một trong những yêu cầu quan trọng là phải quan tâm bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của từng cộng đồng. Văn hóa không chỉ là di sản của quá khứ mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực tinh thần cho sự phát triển trong hiện tại và tương lai. Đối với đồng bào Khmer Nam Bộ, việc gìn giữ Lễ hội Oóc Om Bóc cần được đặt trong mối quan hệ tổng thể với bảo tồn tiếng nói, chữ viết, nghệ thuật sân khấu Dù kê, múa Rom Vông, âm nhạc ngũ âm, kiến trúc chùa Khmer và những phong tục, tập quán truyền thống tốt đẹp. Việc bảo tồn cần gắn với phát triển kinh tế - xã hội, quảng bá du lịch văn hóa, tạo sinh kế và nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm đồng bào vừa là chủ thể sáng tạo, gìn giữ, vừa là người trực tiếp thụ hưởng những giá trị văn hóa của mình.

Các đội ghe Ngo tập trung làm lễ khai mạc giải đua. (Ảnh: Báo Nhân dân)
Các đội ghe Ngo tập trung làm lễ khai mạc giải đua. (Ảnh: Báo Nhân dân)

Bên cạnh đó, cần quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế, đào tạo nghề, giải quyết việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào dân tộc thiểu số. Việc thực hiện tốt các chính sách dân tộc, bảo đảm quyền bình đẳng, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển chính là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin, tăng cường sự gắn bó giữa nhân dân với Đảng, Nhà nước và giữa các cộng đồng dân tộc. Trong quá trình đó, cần phát huy vai trò của các vị sư sãi, chức sắc tôn giáo, người có uy tín, nghệ nhân, cán bộ cơ sở và những cá nhân tiêu biểu trong cộng đồng Khmer. Đây là những lực lượng có khả năng kết nối cộng đồng, truyền tải các giá trị tốt đẹp, vận động nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước và góp phần xây dựng tình đoàn kết giữa các dân tộc.

Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu xây dựng và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc càng trở nên cấp thiết. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc đang mở ra nhiều thời cơ, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với việc tập hợp, phát huy mọi nguồn lực trong xã hội. Đại đoàn kết dân tộc vì vậy không chỉ là sự kế thừa truyền thống lịch sử quý báu mà còn là điều kiện quan trọng để quy tụ trí tuệ, tiềm năng, sức sáng tạo và ý chí vươn lên của toàn dân trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Nhìn từ Lễ hội Oóc Om Bóc, yêu cầu đó trước hết được thể hiện ở việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa Khmer trong điều kiện phát triển mới. Cần xem văn hóa không chỉ là đối tượng bảo tồn mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Việc tổ chức lễ hội cần gắn với bảo vệ di sản, phát triển du lịch văn hóa, quảng bá hình ảnh địa phương, tạo sinh kế cho người dân và nâng cao đời sống cộng đồng. Khi đồng bào được trực tiếp tham gia, được tôn trọng vai trò chủ thể và được hưởng lợi từ các hoạt động bảo tồn, phát huy văn hóa, niềm tự hào dân tộc, ý thức cộng đồng và sự gắn bó với quê hương, đất nước sẽ tiếp tục được củng cố.

Cùng với đó, phải xây dựng khối đại đoàn kết trên nền tảng dân chủ, công bằng, bình đẳng và hài hòa lợi ích. Đoàn kết chỉ thực sự bền vững khi người dân được tham gia vào quá trình xây dựng, thực hiện các chủ trương, chính sách liên quan trực tiếp đến đời sống của mình; được lắng nghe, tôn trọng và thụ hưởng thành quả phát triển. Phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” cần được cụ thể hóa trong từng chương trình, dự án và hoạt động ở cơ sở. Đồng thời, cần tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội theo hướng gần dân, sát dân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân; kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở, tạo sự đồng thuận và củng cố niềm tin trong xã hội.

Trong kỷ nguyên mới, khi đất nước đứng trước những thời cơ và thách thức đan xen, sức mạnh đại đoàn kết càng phải được phát huy mạnh mẽ, trở thành nền tảng để tập hợp mọi nguồn lực, khơi dậy khát vọng cống hiến và tạo động lực cho sự phát triển. Tiếng trống hội, nhịp chèo ghe Ngo và những nụ cười rạng rỡ của đồng bào các dân tộc bên dòng sông ngày hội không chỉ thể hiện sức sống của văn hóa Khmer Nam Bộ, mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình đoàn kết, sự tôn trọng và gắn bó giữa các dân tộc Việt Nam.Bảo tồn bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc chính là góp phần làm giàu bản sắc văn hóa quốc gia; chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số chính là củng cố nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước, đoàn kết phải trở thành sức mạnh hành động, văn hóa phải trở thành nguồn lực phát triển, nhân dân phải thực sự là trung tâm, chủ thể và người thụ hưởng thành quả phát triển. Khi mỗi người dân đều được tôn trọng, mỗi dân tộc đều có điều kiện phát huy bản sắc, mỗi cộng đồng đều có cơ hội vươn lên và cùng chung trách nhiệm với vận mệnh đất nước, khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ ngày càng được củng cố vững chắc.

Từ dòng sông rộn ràng tiếng trống Oóc Om Bóc đến hành trình xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc là một mạch nối xuyên suốt: đoàn kết để vượt qua khó khăn, đoàn kết để phát triển, đoàn kết để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Không thể lấy sự khác biệt để tạo ra chia rẽ; trái lại, chính sự đa dạng và thống nhất trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam là nguồn sức mạnh để đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới.

Tác giả: Chí Đăng

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
EMC Đã kết nối EMC