CÔNG AN THÀNH PHỐ CẦN THƠ

https://congan.cantho.gov.vn


Kiến tạo hành lang pháp lý an toàn, những điểm đột phá trong dự thảo Luật An ninh dữ liệu

Đi cùng với sự bùng nổ của dữ liệu là những nguy cơ ngày càng tinh vi về đánh cắp, mua bán trái phép, tấn công mã độc và đầu độc dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý chuyên biệt, bảo vệ vững chắc chủ quyền dữ liệu quốc gia, dự thảo Luật An ninh dữ liệu đã được xây dựng với nhiều quy định mang tính đột phá.

Xác lập nguyên tắc bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia và quyền sở hữu hợp pháp thể hiện qua dự thảo Luật xác định rõ dữ liệu thuộc quyền tài phán của Việt Nam và quyền tối cao của Nhà nước trong việc quản lý, kiểm soát, bảo vệ dữ liệu. Luật quy định minh bạch việc bảo vệ chủ quyền dữ liệu quốc gia không làm phát sinh quyền sở hữu của Nhà nước đối với dữ liệu không thuộc sở hữu nhà nước, không làm thay đổi quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu và doanh nghiệp. Dự thảo áp dụng nguyên tắc “một đối tượng, một nội dung rủi ro chỉ đánh giá, thẩm định, kiểm tra một lần”. Các kết quả đánh giá, kiểm toán hợp pháp theo các luật liên quan (như Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Dữ liệu) được kế thừa và công nhận lẫn nhau, giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí tuân thủ.

Quản lý an ninh dữ liệu khoa học theo 05 cấp độ rủi ro, thay vì áp đặt một cơ chế kiểm soát đồng loạt gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, dự thảo Luật phân loại rủi ro an ninh dữ liệu thành 05 cấp độ từ thấp đến cao (từ Cấp độ 1 đến Cấp độ 5) dựa trên khả năng xảy ra sự cố và mức độ thiệt hại:

- Cấp độ 1 và Cấp độ 2 (dữ liệu công khai, dữ liệu mở, dữ liệu lưu hành nội bộ, dữ liệu kinh doanh thông thường): Chủ quản dữ liệu tự chủ quản lý. Đặc biệt, hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo không phải lập phương án phức tạp mà chỉ cần áp dụng biện pháp bảo vệ cơ bản theo hướng dẫn của Bộ Công an.

- Cấp độ 3 (dữ liệu quan trọng, dữ liệu cá nhân nhạy cảm xử lý đạt ngưỡng quy mô lớn): Chủ quản dữ liệu tự đánh giá tác động, tổ chức kiểm toán định kỳ và lưu giữ hồ sơ phục vụ hậu kiểm.

- Cấp độ 4 và Cấp độ 5 (dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quốc phòng, an ninh, vận hành công trình quan trọng đặc biệt): Phải được cơ quan chuyên trách thẩm định an ninh dữ liệu ngay từ khâu thiết kế trước khi vận hành chính thức, kèm theo yêu cầu kiểm thử xâm nhập định kỳ và xây dựng phương án dự phòng chống chịu, phục hồi.

Bảo vệ an ninh dữ liệu xuyên suốt vòng đời và kiểm soát chặt chẽ chuỗi cung ứng, dữ liệu được bảo vệ toàn diện từ khâu thiết kế, tạo lập, thu thập, lưu trữ, xử lý, truyền đưa, chia sẻ, giao dịch cho đến khi tiêu hủy. Đối với các bên cung cấp phần mềm, dịch vụ điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu: Luật nghiêm cấm việc cài cắm tính năng ẩn, cổng hậu, mã độc; nghiêm cấm truy cập trái phép nội dung dữ liệu của khách hàng và bắt buộc phải bàn giao hoặc tiêu hủy toàn bộ dữ liệu khi chấm dứt hợp đồng.

Siết chặt an ninh đối với trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ mới việc phòng, chống “đầu độc dữ liệu” AI: Dự thảo lần đầu tiên định danh và nghiêm cấm hành vi đầu độc dữ liệu (cố ý chèn, làm sai lệch dữ liệu huấn luyện để tạo lỗ hổng ẩn hoặc làm sai lệch kết quả của hệ thống AI). Các hệ thống AI xử lý dữ liệu từ Cấp độ 3 trở lên phải bảo đảm nguồn gốc dữ liệu huấn luyện hợp pháp, ngăn chặn việc suy ngược, tái tạo trái phép dữ liệu gốc và luôn có cơ chế để con người giám sát, can thiệp, thu hồi quyền khi cần thiết. Nhà nước ưu tiên nghiên cứu, làm chủ công nghệ mật mã an ninh và có lộ trình chuyển đổi sang mật mã kháng lượng tử đối với các hệ thống dữ liệu quan trọng, cốt lõi nhằm phòng vệ trước các cuộc tấn công bằng máy tính lượng tử trong tương lai.

Quản lý chặt chẽ việc chuyển dữ liệu xuyên biên giới và yêu cầu cung cấp dữ liệu từ nước ngoài; việc chuyển, xử lý dữ liệu xuyên biên giới được phân hóa rõ ràng đối với dữ liệu Cấp độ 1, 2 không phát sinh thủ tục theo Luật này; dữ liệu Cấp độ 3 thực hiện cơ chế tự đánh giá; dữ liệu Cấp độ 4, 5 phải được thẩm định, chấp thuận; và nghiêm cấm tuyệt đối việc chuyển ra nước ngoài đối với dữ liệu Cấp độ 5 đặc biệt quan trọng thuộc danh mục do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Khi nhận được yêu cầu trực tiếp từ cơ quan tư pháp, thực thi pháp luật nước ngoài đòi cung cấp dữ liệu từ Cấp độ 3 trở lên thuộc quyền tài phán của Việt Nam, tổ chức, cá nhân không được tự ý cung cấp mà phải báo cáo cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh dữ liệu (Bộ Công an, Bộ Quốc phòng) để được hướng dẫn, giải quyết theo quy định của pháp luật về tương trợ tư pháp và điều ước quốc tế.

Cơ chế ứng phó sự cố nhanh chóng, bảo vệ người thông báo lỗ hổng thiện chí; khi xảy ra sự cố, chủ quản dữ liệu phải lập tức cô lập, khắc phục và báo cáo qua hệ thống điện tử thống nhất do Bộ Công an vận hành (một đầu mối duy nhất, không phải báo cáo trùng lặp cho nhiều cơ quan). Trong trường hợp khẩn cấp đe dọa nghiêm trọng an ninh quốc gia, cơ quan chuyên trách có thẩm quyền áp dụng các biện pháp kỹ thuật khẩn cấp như phong tỏa tập dữ liệu, ngăn chặn luồng truyền dữ liệu hoặc tạm dừng hệ thống bị xâm phạm. Đặc biệt, dự thảo Luật quy định cơ chế bảo vệ danh tính, quyền lợi và miễn trừ trách nhiệm pháp lý cho các tổ chức, cá nhân phát hiện, kiểm thử và thông báo lỗ hổng an ninh dữ liệu với mục đích thiện chí, giúp chủ quản dữ liệu kịp thời vá lỗ hổng trước khi bị tội phạm mạng khai thác.

Công an thành phố Cần Thơ thông tin đến các tổ chức, cá nhân trên địa bàn thành phố, bảo vệ an ninh dữ liệu không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà là nghĩa vụ và quyền lợi thiết thân của mỗi cơ quan, doanh nghiệp và người dân. Công an thành phố Cần Thơ đề nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trên địa bàn chủ động nghiên cứu nội dung dự thảo Luật An ninh dữ liệu; tiến hành rà soát, phân loại dữ liệu đang quản lý; nâng cao ý thức bảo mật thông tin, tuyệt đối không mua bán, trao đổi dữ liệu trái phép và kịp thời thông báo cho lực lượng Công an khi phát hiện các dấu hiệu xâm phạm an ninh dữ liệu, góp phần xây dựng thành phố Cần Thơ phát triển an toàn, văn minh, hiện đại trong kỷ nguyên số./.

Tác giả: Phi Long

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
EMC Đã kết nối EMC