CÔNG AN THÀNH PHỐ CẦN THƠ

https://congan.cantho.gov.vn


Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự: Tinh gọn bộ máy điều tra, nâng cao hiệu quả giải quyết tin báo tội phạm từ cơ sở

Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự đã phân định rành mạch thẩm quyền điều tra và phát huy tối đa vai trò của Công an cấp xã trong tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm ngay từ địa bàn cơ sở. Một trong những nguyên tắc cốt lõi được khẳng định tại Điều 2 của Dự thảo Luật là bảo đảm sự chỉ đạo, chỉ huy tập trung thống nhất, hiệu lực, hiệu quả; phân công, phân cấp rành mạch, chuyên sâu, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, tránh chồng chéo và được kiểm soát chặt chẽ. Theo quy định tại Điều 4 của Dự thảo, hệ thống Cơ quan điều tra của Công an nhân dân được tổ chức tập trung ở hai cấp: Cấp Bộ (Cơ quan An ninh điều tra và Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an) và cấp tỉnh (Cơ quan An ninh điều tra và Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương). Việc không còn tổ chức Cơ quan điều tra cấp huyện như trước đây, đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác phối hợp và phân cấp thực hiện.

Cơ quan Cảnh sát điều tra và Cơ quan An ninh điều tra cấp tỉnh sẽ trực tiếp tổ chức công tác trực ban hình sự, tiếp nhận, phân loại và giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra các vụ án hình sự thuộc thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân; Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh giữ vai trò then chốt hướng dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ và kiểm tra việc chấp hành pháp luật đối với hoạt động tiếp nhận, kiểm tra, xác minh sơ bộ tố giác, tin báo về tội phạm của Công an cấp xã, đồn Công an, cũng như hoạt động điều tra của các Điều tra viên bố trí tại cơ sở bảo đảm mọi vụ việc đều có đầu mối chịu trách nhiệm rõ ràng, gắn liền với trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu và Điều tra viên trước pháp luật. Bên cạnh đó, Dự thảo Luật cũng quy định rõ cơ chế phối hợp đối với những sự việc có dấu hiệu phạm tội mà chưa xác định rõ thẩm quyền điều tra: Cơ quan nào phát hiện trước phải áp dụng ngay các biện pháp điều tra theo luật định; khi xác định được thẩm quyền thì chuyển ngay hồ sơ cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền. Quy định này nhằm giải quyết tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, bảo đảm tính liên tục và kịp thời trong tố tụng hình sự.

Địa bàn xã, phường, đặc khu là nơi trực tiếp diễn ra mọi hoạt động đời sống xã hội, cũng là nơi đầu tiên phát sinh các mâu thuẫn, vi phạm pháp luật và tội phạm. Nhận thức rõ tầm quan trọng này, Điều 33 của Dự thảo Luật đã quy định cụ thể, chặt chẽ về trách nhiệm của Công an cấp xã, Đồn Công an trong công tác tiếp nhận, phân loại và xử lý ban đầu các nguồn tin về tội phạm. Theo đó, khi tiếp nhận thông tin do cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp đến trình báo hoặc thông qua các phương thức khác (như điện thoại, cổng dịch vụ công, ứng dụng định danh điện tử...) về hành vi vi phạm pháp luật, Công an cấp xã phải thực hiện quy trình xử lý khẩn trương, đúng pháp luật.

- Trường hợp xác định ngay đó là tố giác, tin báo về tội phạm, Công an cấp xã phải lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo kèm theo toàn bộ tài liệu, đồ vật có liên quan cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.

- Đối với những thông tin phức tạp, chưa thể xác định ngay có phải là tố giác, tin báo về tội phạm hay không, Công an cấp xã lập biên bản tiếp nhận và tiến hành phân loại trong thời hạn tối đa 03 ngày kể từ khi tiếp nhận; nếu xác định là nguồn tin về tội phạm thì chuyển ngay cho Cơ quan điều tra; nếu xác định chỉ là vi phạm hành chính hoặc tranh chấp dân sự thì kịp thời giải quyết theo quy định của pháp luật có liên quan.

- Khi phát hiện, bắt giữ hoặc tiếp nhận người phạm tội quả tang, người đang bị truy nã, Công an cấp xã có trách nhiệm thu giữ, tạm giữ vũ khí, hung khí, bảo quản tài liệu, đồ vật liên quan, lập biên bản bắt người, lấy lời khai ban đầu, bảo vệ hiện trường và giải ngay người bị bắt đến cơ quan Công an cấp trên trực tiếp hoặc báo ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.

Điểm mới trong Dự thảo Luật tại Điều 16 và Điều 39 là việc phát huy năng lực của đội ngũ Điều tra viên trung cấp, Điều tra viên cao cấp được bố trí giữ chức vụ Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã. Khi được Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh phân công hoặc ủy quyền, các đồng chí này có thẩm quyền trực tiếp tổ chức thụ lý, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra các vụ án hình sự về tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng có tính chất đơn giản, chứng cứ rõ ràng xảy ra ngay trên địa bàn cấp xã. Đây là bước tiến quan trọng nâng cao tính chủ động, giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc ngay tại cơ sở, giảm tải áp lực cho Cơ quan điều tra cấp tỉnh và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi tham gia tố tụng.

Việc trao quyền và gắn trách nhiệm rõ ràng cho Công an cấp xã với việc ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong lập, số hóa và chuyển giao hồ sơ vụ việc điện tử (theo Điều 2 và Điều 6 Dự thảo Luật) tạo ra một quy trình khép kín, nhanh chóng và minh bạch. Thực tế đấu tranh phòng, chống tội phạm cho thấy, “thời điểm vàng” để thu thập dấu vết, chứng cứ, lời khai nhân chứng và ngăn chặn đối tượng tẩu tán tài sản, bỏ trốn chính là những giờ đầu tiên sau khi vụ việc xảy ra. Với sự hiện diện thường trực tại địa bàn, nắm chắc từng hộ dân, từng đối tượng, lực lượng Công an xã, phường là lực lượng phản ứng nhanh nhất. Khi quy trình tiếp nhận, xác minh sơ bộ của Công an cấp xã được luật hóa chặt chẽ với thời hạn cụ thể (không quá 03 ngày cho việc phân loại), mọi tin báo của quần chúng Nhân dân đều được trân trọng, ghi nhận và xử lý, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tin báo bị chậm trể, bỏ sót.

Dự thảo Luật đặt ra kỷ luật đối với cán bộ, chiến sĩ làm công tác điều tra thông qua việc nghiêm cấm mọi hành vi làm sai lệch hồ sơ, không truy cứu trách nhiệm hình sự người có hành vi phạm tội hoặc truy cứu oan người vô tội (Điều 12). Sự giám sát chặt chẽ của Viện kiểm sát nhân dân, Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc sẽ bảo đảm hoạt động của Công an cấp xã và Cơ quan điều tra các cấp luôn thượng tôn pháp luật.

Điều 10 của Dự thảo Luật khẳng định cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền và nghĩa vụ phát hiện, tố giác, báo tin về tội phạm. Khi người dân mạnh dạn cung cấp thông tin, người tố giác, người làm chứng và người thân thích của họ sẽ được các cơ quan chức năng áp dụng đầy đủ các biện pháp cần thiết để bảo vệ an toàn tuyệt đối.

Công an thành phố Cần Thơ thông tin đến toàn thể cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn nâng cao ý thức cảnh giác, tham gia phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn hoặc hành vi vi phạm pháp luật, người dân hãy kịp thời thông báo cho Công an xã, phường nơi gần nhất hoặc qua ứng dụng VNeID, đường dây nóng của lực lượng Công an. Sự phối hợp giữa người dân với lực lượng Công an cơ sở chính là nền tảng vững chắc để xử lý kịp thời mọi vụ việc, không bỏ lọt tội phạm, giữ vững an ninh trật tự, góp phần xây dựng thành phố Cần Thơ ngày càng văn minh, an toàn và phát triển./.

Tác giả: Phi Long

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
EMC Đã kết nối EMC