Đồng chí Trần Quốc Hoàn – Tấm gương sáng ngời về bản lĩnh, trí tuệ và đạo đức cách mạng của người chiến sĩ Công an nhân dân

Đồng chí Trần Quốc Hoàn tên thật là Nguyễn Trọng Cảnh, sinh ngày 23/01/1916, trong một gia đình nghèo ở xã Nam Trung, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, nay là xã Thiên Nhẫn, tỉnh Nghệ An - một vùng quê giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, mảnh đất “địa linh nhân kiệt”.
Sớm chịu ảnh hưởng của phong trào yêu nước những năm 1925-1926, năm 1930, đồng chí Trần Quốc Hoàn tham gia tổ chức học sinh phản đế của Đảng Cộng sản Đông Dương và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (tháng 3/1934), cuối năm 1934, Đồng chí bị mật thám Pháp bắt.
Năm 1936 – 1937, Đồng chí ra Hà Nội tham gia hoạt động phong trào Mặt trận dân chủ; năm 1937, rút vào hoạt động bí mật, làm Phó Bí thư, Bí thư Thành ủy Hà Nội.
Năm 1941 – 1944, Đồng chí bị thực dân Pháp bắt, kết án 6 năm tù, 20 năm quản thúc, đầy nhà tù Sơn La và làm Bí thư Chi bộ nhà tù.
Tháng 4/1945 – 12/1946, Đồng chí ra tù và được cử làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ và phân công làm phái viên Trung ương ở Hà Nội. 
Năm 1947 – 1949, Đồng chí được giao nhiệm vụ Bí thư khu ủy II, Bí thư liên khu uỷ X và Bí thư đặc khu ủy Hà Nội.
Năm 1951 – 1952, Đồng chí được vào bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng (tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng); phân công làm Thứ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Công an đến năm 1980.
Năm 1954, Đồng chí kiêm làm Bí thư Thành ủy Hà Nội.
Năm 1960, Đồng chí tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và bầu dự khuyết Bộ Chính trị (Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng); năm 1972, là Ủy viên chính thức Bộ Chính trị.
Năm 1976, Đồng chí tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị (tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng), Đồng chí là ủy viên Hội đồng Quốc phòng.
Năm 1961 – 1984, Đồng chí tham gia Quân ủy Trung ương.
Năm 1982, Đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và cử làm Trưởng ban Dân vận Trung ương (tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng). Đồng chí Trần Quốc Hoàn từ trần vào ngày 5 tháng 9 năm 1986, hưởng thọ 70 tuổi.
Đồng chí là đại biểu Quốc hội từ khoá II đến khoá VII.
Với cống hiến lớn lao trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, đặc biệt là ngành Công an, Đồng chí vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng và nhiều huân chương, huy chương cao quý. Hơn 50 năm hoạt động cách mạng liên tục, trong đó có 28 năm giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an (1952 - 1980), đồng chí Trần Quốc Hoàn đã có công lao to lớn trong xây dựng Công an nhân dân trở thành một lực lượng vũ trang cách mạng tin cậy, tuyệt đối trung thành của Đảng và nhân dân, đấu tranh chống phản cách mạng, các loại tội phạm khác, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Đồng chí Trần Quốc Hoàn là người có đóng góp quan trọng trong xây dựng và phát triển lý luận Công an nhân dân Việt Nam. Trên cương vị Bộ trưởng, đồng chí đã tổng kết quá trình đấu tranh của lực lượng Công an nhân dân từ khi thành lập, rút ra những kết luận quan trọng về một số công tác cơ bản như: công tác bảo vệ cơ quan, công tác điều tra và nghiên cứu, công tác bắt và xét xử, công tác hỏi cung, vấn đề quản chế… Trong đó, đã kết luận nhiều vấn đề thuộc phạm vi, nguyên tắc, phương châm, chính sách... trong cuộc đấu tranh chống phản cách mạng và bọn tội phạm khác, bảo vệ an ninh, trật tự xã hội. Đó là cơ sở để Trung ương Đảng ra những nghị quyết quan trọng về Công an, là điều kiện để tiếp tục nghiên cứu, phát triển lý luận Công an nhân dân.
Trên cương vị Bộ trưởng, đồng chí Trần Quốc Hoàn đã cùng với lãnh đạo Bộ Công an tham mưu đề xuất Đảng, Nhà nước những vấn đề chiến lược, sách lược trong đấu tranh chống phản cách mạng và các loại tội phạm khác. Đồng thời, tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách đó trong kháng chiến chống thực dân, đế quốc; trong xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa và sau khi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Kỷ niệm 110 năm Ngày sinh đồng chí Trần Quốc Hoàn là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta ôn lại cuộc đời cách mạng kiên trung, tận tụy của một lãnh đạo mẫu mực, người chiến sĩ cộng sản trọn đời vì nước, vì dân. Từ tấm gương lao động, chiến đấu, cống hiến không mệt mỏi của Đồng chí, mỗi cán bộ, đảng viên và từng người dân hôm nay càng thấm thía hơn giá trị của bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, đạo đức trong sáng, phong cách làm việc khoa học, sâu sát thực tiễn.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu ngày càng cao sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, việc học tập và phát huy tinh thần của đồng chí Trần Quốc Hoàn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đó là ý chí kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; là tinh thần đặt lợi ích của Nhân dân lên trên hết; là sự đoàn kết, kỷ luật và đổi mới sáng tạo. Phát huy những giá trị đó, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân quyết tâm chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, văn minh, hiện đại, vững bước trên con đường phát triển./.
(Theo Kế hoạch số 17, ngày 25/12/2025 của Đảng ủy Công an Trung ương)