Chủ đề 2: TRÍ TUỆ NHÂN TẠO (AI) - ĐỘNG LỰC THÚC ĐẨY ĐỜI SỐNG XÃ HỘI VÀ ĐỔI MỚI QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG KỶ NGUYÊN SỐ

Trong dòng chảy mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Trí tuệ nhân tạo (AI) đã không còn là công nghệ viễn tưởng mà trở thành công cụ hiện hữu, len lỏi vào từng góc nhỏ của đời sống xã hội. Việc nhận thức đúng và chủ động ứng dụng AI không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân mà còn là chìa khóa tạo nên bước đột phá trong công tác quản lý nhà nước và cải cách hành chính.

Trí tuệ nhân tạo (AI) - “Trợ lý số” thời đại mới

Trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence - AI) có thể hiểu một cách đơn giản là công nghệ mô phỏng các quá trình suy nghĩ, học hỏi và giải quyết vấn đề của con người trên nền tảng máy tính. Dựa trên khả năng xử lý hàng triệu dữ liệu trong thời gian ngắn, AI đóng vai trò như một “trợ lý số” đắc lực, hỗ trợ con người tối ưu hóa thời gian và nâng cao độ chính xác trong mọi hoạt động.

AI không được tạo ra để thay thế con người mà để hỗ trợ con người. Bằng việc đảm nhận các công việc lặp đi lặp lại, AI giúp con người giảm áp lực công việc, tập trung nhiều hơn vào các nhiệm vụ cần tư duy, sáng tạo, đổi mới và giải quyết các vấn đề phức tạp.

AI thay đổi toàn diện diện mạo đời sống xã hội

      Trên thực tế, AI đang hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống và mang lại những tiện ích thiết thực cho người dân mỗi ngày, dù nhiều người chưa nhận ra. Một số ứng dụng tiêu biểu gồm:

- Y tế và chăm sóc sức khỏe: AI hỗ trợ phân tích hình ảnh y khoa như X-quang, CT, MRI, giúp bác sĩ phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, hỗ trợ xây dựng phác đồ điều trị và theo dõi sức khỏe người bệnh.

- Giáo dục và nghiên cứu: AI hỗ trợ cá nhân hóa quá trình học tập, gợi ý nội dung phù hợp với năng lực của từng người học; đồng thời hỗ trợ tra cứu thông tin, dịch thuật, tổng hợp tài liệu, nghiên cứu khoa học và nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.

- Tiện ích trong đời sống: AI được ứng dụng trong nhận diện khuôn mặt, trợ lý ảo, dịch thuật, tìm kiếm thông tin, gợi ý nội dung, mua sắm trực tuyến, thanh toán điện tử và các dịch vụ số, giúp các hoạt động hằng ngày diễn ra nhanh chóng, thuận tiện và an toàn hơn.

- Tiện ích sinh hoạt: Các ứng dụng nhận diện khuôn mặt, trợ lý giọng nói hay tìm kiếm thông tin tự động đã giúp các giao dịch số, mua sắm và liên lạc trở nên an toàn, nhanh chóng hơn.

- Giao thông thông minh: AI được tích hợp trong hệ thống camera giám sát giao thông để tự động nhận diện phương tiện, phát hiện và phân tích các hành vi vi phạm như vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ, đi sai làn đường, từ đó hỗ trợ lực lượng chức năng xử lý vi phạm hành chính thông qua hệ thống giám sát (phạt nguội), góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Đột phá trong quản lý nhà nước và cải cách hành chính

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực hành chính công đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số, góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, công khai, minh bạch và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

- Tối ưu hóa quy trình công vụ: AI hỗ trợ cán bộ, công chức tự động hóa nhiều công việc mang tính lặp lại như tổng hợp báo cáo, xử lý và phân tích dữ liệu, tra cứu văn bản quy phạm pháp luật, soạn thảo văn bản, thống kê và dự báo tình hình. Nhờ đó, thời gian xử lý công việc được rút ngắn, giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, đồng thời nâng cao năng suất và chất lượng tham mưu, quản lý, điều hành.

- Nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công: Các hệ thống Chatbot, Voicebot và trợ lý ảo tích hợp AI trên Cổng Dịch vụ công, Cổng thông tin điện tử và các nền tảng số có khả năng hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tra cứu thông tin, giải đáp thủ tục hành chính 24/7, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, theo dõi tiến độ giải quyết thủ tục và tiếp nhận phản ánh, kiến nghị. Qua đó góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm chi phí đi lại, nâng cao mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

- Nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch: AI hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn, phát hiện những bất thường trong quá trình quản lý, góp phần nâng cao chất lượng công tác chỉ đạo, điều hành và hoạch định chính sách. Việc ứng dụng AI trong xử lý dữ liệu, giám sát và theo dõi quy trình giải quyết công việc giúp hạn chế sai sót, giảm sự can thiệp mang tính chủ quan, tăng cường tính công khai, minh bạch, chính xác và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước.

- Hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu: AI có khả năng tổng hợp, phân tích và dự báo từ nhiều nguồn dữ liệu khác nhau, cung cấp thông tin phục vụ lãnh đạo trong việc đánh giá tình hình, xây dựng chính sách, dự báo xu hướng phát triển kinh tế - xã hội, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong kỷ nguyên số.

Chủ động thích ứng để vươn mình trong kỷ nguyên số

Các chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu là những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước trong kỷ nguyên số. Trước những cơ hội to lớn mà trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại, mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người dân cần chủ động nâng cao nhận thức, trang bị kỹ năng số và khai thác hiệu quả các ứng dụng AI phục vụ học tập, lao động, sản xuất và đời sống.

Mỗi cán bộ, công chức và người dân cần:

- Chủ động học hỏi, nâng cao kỹ năng số: Tích cực tìm hiểu, cập nhật kiến thức và sử dụng các ứng dụng AI phù hợp để nâng cao hiệu quả học tập, công tác và lao động sản xuất.

- Đổi mới tư duy, thích ứng với công nghệ: Xem AI là công cụ hỗ trợ đắc lực, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả công việc, đồng thời phát huy vai trò sáng tạo, tư duy và trách nhiệm của con người.

- Đồng hành cùng chính quyền trong chuyển đổi số: Tích cực sử dụng dịch vụ công trực tuyến, các nền tảng số và ứng dụng số do cơ quan nhà nước cung cấp; tham gia xây dựng môi trường số an toàn, văn minh, hiện đại.

- Sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm: Tuân thủ quy định của pháp luật, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kiểm chứng thông tin trước khi sử dụng hoặc chia sẻ, không lạm dụng AI để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Trí tuệ nhân tạo không thay thế con người mà là công cụ hỗ trợ, mở rộng năng lực tư duy và nâng cao hiệu suất làm việc. Việc chủ động tiếp cận, làm chủ và ứng dụng hiệu quả AI ngay từ hôm nay sẽ góp phần xây dựng xã hội số, nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, đồng thời tạo động lực thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững và thịnh vượng trong kỷ nguyên số.