Cảnh giác với thủ đoạn lừa đảo núp bóng tuyển dụng, “chạy việc”

Thời gian gần đây, Công an thành phố Cần Thơ ghi nhận một số vụ việc lừa đảo liên quan đến hình thức tuyển dụng lao động, “chạy việc”. Lợi dụng nhu cầu tìm kiếm việc làm của người dân, các đối tượng đưa ra thông tin tuyển dụng không đúng sự thật, giả danh nhân viên tuyển dụng hoặc người có quan hệ với doanh nghiệp để tạo lòng tin, sau đó yêu cầu chuyển tiền. Người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động xác minh thông tin trước khi nhận việc, nhất là khi tìm việc qua mạng xã hội.

Thủ đoạn này thường bắt đầu bằng việc tiếp cận, tạo lòng tin với người có nhu cầu tìm việc. Các đối tượng có thể sử dụng mạng xã hội, hội nhóm tuyển dụng hoặc các mối quan hệ quen biết để đưa ra lời hứa hẹn về vị trí việc làm, thu nhập, chế độ đãi ngộ hoặc khả năng được nhận việc trong thời gian ngắn. Để tăng độ tin cậy, họ có thể sử dụng tài khoản mạng xã hội, hình ảnh, giấy tờ không xác thực hoặc giả danh người có quan hệ với doanh nghiệp.

Sau khi tạo được lòng tin, các đối tượng viện dẫn những lý do như làm hồ sơ, mua đồng phục, đào tạo, hoàn thiện thủ tục hoặc giữ chỗ để yêu cầu chuyển tiền. Khi nhận được tiền, các đối tượng có thể cắt đứt liên lạc hoặc tiếp tục đưa ra lý do khác để yêu cầu nộp thêm. Người dân cần cảnh giác với thông tin tuyển dụng không rõ ràng, người liên hệ không chứng minh được mối liên hệ với đơn vị tuyển dụng hoặc liên tục yêu cầu chuyển tiền trước khi nhận việc. Số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, hình ảnh hay giấy tờ được cung cấp không đủ để bảo đảm thông tin là xác thực.

Theo khoản 2 Điều 11 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động không phải trả chi phí cho việc tuyển dụng lao động. Khoản 1 và khoản 2 Điều 17 của Bộ luật này nghiêm cấm người sử dụng lao động giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động hoặc yêu cầu người lao động thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền, tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động. Người dân cần nắm rõ các quy định này để chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi tìm việc.

Theo điểm b khoản 1 và khoản 4 Điều 11 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP ngày 15/7/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, hành vi thu tiền của người lao động tham gia tuyển dụng lao động bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với cá nhân; từ 2.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với tổ chức, đồng thời buộc trả lại khoản tiền đã thu. Khoản 3 Điều 11 của Nghị định quy định mức phạt từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng đối với hành vi lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc dùng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động, hoặc tuyển dụng người lao động nhằm mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động, nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức phạt đối với tổ chức bằng hai lần mức phạt đối với cá nhân theo Điều 7 của Nghị định. Việc áp dụng chế tài phải căn cứ vào hành vi vi phạm cụ thể và các quy định pháp luật có liên quan.

Để phòng ngừa rủi ro, người tìm việc nên liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp qua website, số điện thoại hoặc kênh thông tin chính thức để xác minh vị trí tuyển dụng, người phụ trách và địa điểm làm việc. Đối với tổ chức dịch vụ việc làm, cần tìm hiểu tư cách pháp lý, điều kiện hoạt động và tính hợp pháp của các khoản thu. Không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ người nhận, mục đích và căn cứ của khoản thu; không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc giấy tờ tùy thân cho người chưa xác minh được danh tính và mục đích sử dụng. Với lời mời làm việc xa nơi cư trú, cần tìm hiểu kỹ địa điểm, điều kiện làm việc, chỗ ở và thông báo cho gia đình để chủ động bảo đảm an toàn.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần dừng giao dịch, không tiếp tục chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin theo yêu cầu chưa được kiểm chứng. Nếu đã chuyển tiền, cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán để thông báo giao dịch nghi vấn, đề nghị hỗ trợ theo quy trình; đồng thời trình báo cơ quan Công an gần nhất. Cần lưu giữ tin nhắn, đường dẫn tuyển dụng, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, thông tin tài khoản nhận tiền, chứng từ giao dịch và tài liệu liên quan để phục vụ công tác xác minh. Không tiếp tục chuyển tiền với lý do xác minh, hoàn trả hoặc hỗ trợ thu hồi tiền đã mất.

Đối với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh có nhu cầu tuyển dụng lao động, cần công khai thông tin qua các kênh chính thức, kịp thời cảnh báo khi phát hiện hành vi mạo danh và phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định.

Công an thành phố Cần Thơ khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác khi tìm kiếm việc làm, chủ động kiểm chứng thông tin và không để những lời hứa hẹn hấp dẫn chi phối quyết định. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an để được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định, góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.