Doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động phòng ngừa vi phạm pháp luật về ma túy

    Theo Luật Phòng, chống ma túy, việc sử dụng, tổ chức sử dụng, cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy; chứa chấp, hỗ trợ việc sử dụng trái phép chất ma túy và các hành vi trái phép khác liên quan đến ma túy đều bị nghiêm cấm.
    Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực cho thuê nhà, phòng cho thuê, cơ sở lưu trú, cần chủ động phòng ngừa nguy cơ cơ sở bị lợi dụng để tàng trữ, mua bán, tổ chức sử dụng hoặc sử dụng trái phép chất ma túy.
    Đặc biệt, trường hợp chủ cơ sở hoặc người quản lý cố ý cho thuê, cho mượn địa điểm hoặc có hành vi khác nhằm chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội “Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy” theo Điều 256 Bộ luật Hình sự. Trường hợp có hành vi tổ chức cho người khác sử dụng trái phép chất ma túy có thể bị xem xét về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” theo Điều 255 Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp phát hiện khách sử dụng ma túy tại cơ sở đều đồng nghĩa với việc chủ cơ sở phạm tội. Việc xác định trách nhiệm của chủ cơ sở, người quản lý hoặc người có liên quan phải căn cứ vào hành vi cụ thể, nhận thức, mức độ liên quan và các tài liệu, chứng cứ được cơ quan có thẩm quyền xác minh, làm rõ theo quy định của pháp luật.
    Trách nhiệm của chủ cơ sở và người quản lý
    Pháp luật quy định các cơ sở kinh doanh, dịch vụ thuộc diện quản lý về an ninh, trật tự phải chấp hành đầy đủ các quy định có liên quan; không sử dụng cơ sở để thực hiện các hoạt động trái pháp luật; đồng thời có trách nhiệm phát hiện và kịp thời thông báo cho cơ quan Công an về các biểu hiện nghi vấn hoặc vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự tại cơ sở.
    Theo điểm h khoản 5 Điều 30 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình quy định: “Người đứng đầu, người đại diện theo pháp luật, người được giao quản lý cơ sở kinh doanh, dịch vụ, người quản lý phương tiện giao thông hoặc cá nhân khác có trách nhiệm quản lý các cơ sở, phương tiện thuộc trường hợp quy định, nếu thiếu trách nhiệm trong thực hiện quy định quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh, để xảy ra hoạt động tàng trữ, mua bán, sử dụng trái phép chất ma túy trong khu vực, phương tiện do mình quản lý, có thể bị xử phạt từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng đối với cá nhân”. Đối với hành vi cung cấp địa điểm, phương tiện cho người khác tàng trữ trái phép chất ma túy, mức phạt tiền là 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng đối với cá nhân, theo khoản 7 Điều 30 Nghị định này. Tùy tính chất, mức độ và hành vi cụ thể, người vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
    Do đó, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, chủ nhà cho thuê và cơ sở lưu trú không nên xem việc “cho thuê phòng” hoặc “cung cấp dịch vụ lưu trú” là lý do để bỏ qua trách nhiệm quản lý. Việc thực hiện đầy đủ các quy định về an ninh, trật tự, lưu trú và chủ động phát hiện, thông báo vụ việc không chỉ góp phần phòng ngừa vi phạm mà còn giúp bảo vệ hoạt động kinh doanh, uy tín và quyền, lợi ích hợp pháp của cơ sở.
    Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần làm gì để chủ động phòng ngừa?
    Để phòng ngừa nguy cơ cơ sở bị lợi dụng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về ma túy, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, chủ nhà cho thuê và cơ sở lưu trú cần: (1) thực hiện đầy đủ các quy định về an ninh, trật tự và điều kiện kinh doanh. Đối với cơ sở thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, cần duy trì đầy đủ các điều kiện trong suốt quá trình hoạt động; không sử dụng địa điểm kinh doanh vào các hoạt động trái pháp luật; (2) thực hiện đúng quy định về quản lý người lưu trú. Đối với cơ sở có hoạt động lưu trú, chủ cơ sở, người quản lý cần thực hiện đầy đủ việc thông báo lưu trú và quản lý thông tin người lưu trú theo quy định của pháp luật; thực hiện đúng quy trình quản lý người đến lưu trú, người đến thăm khách lưu trú theo quy định; (3) chủ động khắc phục các sơ hở trong quản lý cơ sở. Thường xuyên rà soát việc quản lý phòng, khu vực chung và hoạt động của nhân viên; kịp thời khắc phục những sơ hở có thể bị lợi dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; (4) nâng cao trách nhiệm của nhân viên. Chủ cơ sở cần phổ biến những quy định cơ bản về phòng, chống ma túy; hướng dẫn nhân viên cách xử lý khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn; yêu cầu không bao che, tiếp tay hoặc tạo điều kiện cho hành vi vi phạm pháp luật; (5) kịp thời thông báo cho lực lượng Công an khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn. Khi phát hiện những dấu hiệu có thể liên quan đến ma túy hoặc các hành vi vi phạm pháp luật, chủ cơ sở, người quản lý cần chủ động thông báo cho Công an cấp xã hoặc cơ quan Công an gần nhất để được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý theo thẩm quyền; (6) không tự ý khám xét, thu giữ đồ vật hoặc đối chất với người có dấu hiệu nghi vấn. Những biểu hiện bất thường chỉ là dấu hiệu cảnh báo, không phải căn cứ để khẳng định một người sử dụng hoặc tàng trữ ma túy. Chủ cơ sở, người quản lý và nhân viên cần ưu tiên bảo đảm an toàn, kịp thời thông báo cho lực lượng Công an để kiểm tra, xác minh và xử lý theo quy định.
    Chủ động phòng ngừa để bảo vệ hoạt động kinh doanh
    Phòng, chống ma túy không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà cần sự phối hợp, chủ động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và các cơ sở cung cấp dịch vụ lưu trú. Mỗi cơ sở thực hiện tốt các quy định về an ninh, trật tự, quản lý người lưu trú và kịp thời thông báo cho lực lượng Công an khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn sẽ góp phần hạn chế nguy cơ bị lợi dụng, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.
    Chủ động quản lý, chủ động phòng ngừa và phối hợp với lực lượng Công an khi cần thiết chính là giải pháp thiết thực để doanh nghiệp, hộ kinh doanh vừa chấp hành đúng pháp luật, vừa bảo vệ hoạt động kinh doanh, uy tín và môi trường kinh doanh an toàn, lành mạnh trên địa bàn thành phố Cần Thơ./.