Đề xuất một số quy định tạo thuận lợi hơn về thăm, gặp giữa gia đình và phạm nhân

Dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân đang được Bộ Công an xây dựng để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân với nhiều nội dung mới theo hướng nhân văn và phù hợp thực tiễn. Trong đó, đáng chú ý là quy định cho phép gặp trực tuyến trong trường hợp cần thiết, liên lạc có hình ảnh với người thân, sử dụng VNeID khi làm thủ tục thăm gặp… được kỳ vọng giúp phạm nhân duy trì mối liên hệ gia đình, tạo động lực cải tạo tốt và sớm tái hòa nhập cộng đồng.
Theo đó, khoản 6 Điều 3 dự thảo Thông tư đề xuất quy định: “Trường hợp do tình trạng khẩn cấp, lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan hoặc không thể bố trí gặp trực tiếp thì có thể gặp bằng hình thức trực tuyến”. Đây là điểm mới của Luật Thi hành án hình sự năm 2025, khắc phục bất cập khi người thân thích của phạm nhân, đại diện cơ quan, tổ chức, cá nhân từ khoảng cách xa đến thăm phạm nhân nhưng do tình trạng dịch bệnh, khẩn cấp, lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan hoặc không thể bố trí gặp trực tiếp, thay vì phải ra về như trước đây thì theo quy định tại dự thảo Thông tư này có thể được bố trí gặp trực tuyến tại một địa điểm do cơ sở giam giữ bố trí. Đồng thời, khoản 1 Điều 5 dự thảo Thông tư quy định: “Người thân thích đến gặp phạm nhân phải là người có tên trong Sổ thăm gặp và phải xuất trình giấy tờ tùy thân hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để làm thủ tục”. Quy định này phù hợp với thực tiễn, ứng dụng VNeID có thể thay thế các giấy tờ truyền thống như Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân, Hộ chiếu... góp phần giảm tải thủ tục hành chính, đem đến tiện ích cho người dân, hạn chế đối tượng không phải người thân thích giả mạo giấy tờ để thăm gặp phạm nhân.
Cùng với đó, thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng trong việc áp dụng khoa học - kỹ thuật, công nghệ - thông tin trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, cụ thể hóa quy định của Luật Thi hành án hình sự, phù hợp với xu thế của cuộc cách mạng công nghệ 4.0, giúp phạm nhân và người thân thích có sử dụng trực quan trong khi liên lạc, tạo cảm giác gần gũi, thân thiện, điểm a khoản 2 Điều 12 dự thảo Thông tư đề xuất quy định: “Phạm nhân được liên lạc có hình ảnh, âm thanh với người thân thích thông qua hệ thống thông tin chuyên dùng do Bộ Công an quản lý theo hình thức kết nối do cơ sở giam giữ thiết lập, quản lý và kiểm soát qua mạng Internet đến thiết bị đầu cuối của thân nhân”.
Đáng chú ý, khoản 1 Điều 10 dự thảo Thông tư quy định: “Người thân thích của phạm nhân khi đến gặp phạm nhân hoặc qua đường bưu chính, có thể gửi thuốc phòng bệnh, chữa bệnh, thuốc bổ cho phạm nhân theo chỉ định của bác sĩ, y sĩ tại cơ sở giam giữ phạm nhân hoặc tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi phạm nhân đã được khám và điều trị bệnh…”. 
So với quy định hiện hành phạm nhân được nhận thuốc chữa bệnh thì dự thảo Thông tư đã bổ sung thêm việc nhận thuốc phòng bệnh, giúp phạm nhân có điều kiện chủ động chăm sóc sức khỏe bản thân trong môi trường sống tập trung, phù hợp với phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Dự thảo Thông tư cũng đã bỏ quy định phạm nhân phải sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, y sĩ tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh Nhà nước, thay vào đó việc mở rộng thêm các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện hoạt động đã từng khám và điều trị bệnh cho phạm nhân để phù hợp với thực tiễn.