Tài khoản bất ngờ được cộng tiền: Cảnh giác với cạm bẫy lừa đảo và tín dụng trực tuyến

Trong thực tế, không ít người có thể gặp tình huống tài khoản ngân hàng bất ngờ được cộng thêm một khoản tiền, thậm chí nhiều khoản tiền liên tiếp, mặc dù bản thân không đăng ký vay vốn, không tham gia giao dịch mua bán và không có quan hệ tài chính với người chuyển. Điều đáng nói là sau khi nhận tiền, chủ tài khoản có thể nhận được cuộc gọi, tin nhắn từ người lạ thông báo chuyển khoản nhầm, yêu cầu hoàn trả ngay hoặc tự xưng là nhân viên của một tổ chức tín dụng, ứng dụng cho vay trực tuyến để thông báo về khoản vay đã được giải ngân. Từ một giao dịch tưởng chừng đơn giản, người nhận tiền có nguy cơ bị cuốn vào những tình huống phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và sự an toàn tài chính của bản thân.

Các đối tượng có thể lợi dụng tâm lý lo lắng, thiếu hiểu biết về quy trình giao dịch ngân hàng và quy định pháp luật của người dân để thực hiện hành vi lừa đảo. Đặc biệt, việc yêu cầu chuyển trả tiền vào tài khoản khác, cung cấp thông tin xác thực hoặc thanh toán những khoản lãi, phí không có căn cứ là những dấu hiệu cần hết sức cảnh giác. Cần khẳng định rằng, không phải mọi giao dịch chuyển tiền nhầm đều liên quan đến tội phạm; tuy nhiên, nếu người dân chủ quan, tự ý xử lý theo hướng dẫn của người lạ mà không thông qua ngân hàng hoặc cơ quan có thẩm quyền thì nguy cơ bị lợi dụng, chiếm đoạt tài sản là rất lớn.

Một trong những phương thức đáng chú ý là đối tượng chủ động chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng của người dân, sau đó liên hệ thông báo chuyển nhầm và yêu cầu hoàn trả gấp. Để tạo lòng tin, đối tượng có thể cung cấp thông tin giao dịch, hình ảnh chuyển khoản hoặc đưa ra lý do cần tiền để giải quyết công việc khẩn cấp. Tuy nhiên, thay vì đề nghị hoàn trả thông qua ngân hàng, đối tượng lại yêu cầu chuyển tiền đến một tài khoản khác, thậm chí chia nhỏ khoản tiền để chuyển cho nhiều người. Đây có thể là thủ đoạn nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc lợi dụng tài khoản của người nhận để luân chuyển dòng tiền có nguồn gốc bất hợp pháp. Nếu thiếu cảnh giác, người dân không chỉ đối mặt với nguy cơ thiệt hại tài chính mà còn có thể gặp khó khăn khi cơ quan chức năng tiến hành xác minh các giao dịch liên quan

Đáng lo ngại hơn là thủ đoạn lợi dụng danh nghĩa tín dụng trực tuyến để tạo ra các khoản nợ ngoài ý muốn. Thông qua việc thu thập, mua bán hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân, các đối tượng có thể tìm cách đăng ký khoản vay trên những ứng dụng cho vay không rõ nguồn gốc hoặc tự ý chuyển tiền vào tài khoản của người dân rồi thông báo đó là khoản vay đã được giải ngân. Sau một thời gian ngắn, đối tượng liên hệ yêu cầu thanh toán tiền gốc, lãi suất cùng các khoản phí bất hợp lý. Khi người nhận tiền khẳng định không vay, đối tượng có thể liên tục gọi điện, nhắn tin đe dọa, xúc phạm danh dự, gây áp lực đối với người thân, bạn bè nhằm buộc nạn nhân phải thanh toán. Đây là dấu hiệu của hành vi lợi dụng hoạt động tín dụng để trục lợi, cần được kịp thời phát hiện và ngăn chặn.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn có thể giả danh nhân viên ngân hàng, nhân viên hỗ trợ giao dịch hoặc cơ quan chức năng để hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hoàn trả tiền. Trong quá trình liên hệ, đối tượng yêu cầu truy cập đường dẫn lạ, cài đặt ứng dụng hỗ trợ, cung cấp mật khẩu đăng nhập, mã OTP hoặc thực hiện các thao tác xác thực trên điện thoại. Thực chất, những yêu cầu này có thể nhằm đánh cắp thông tin tài khoản, chiếm quyền điều khiển thiết bị hoặc thực hiện giao dịch chuyển tiền trái phép. Đặc biệt, một số đối tượng còn sử dụng lời lẽ đe dọa về trách nhiệm pháp lý để tạo áp lực tâm lý, khiến người dân mất bình tĩnh và làm theo hướng dẫn.

Hậu quả của các thủ đoạn trên không chỉ dừng lại ở nguy cơ mất tiền trong tài khoản ngân hàng mà còn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thông tin cá nhân, danh dự, uy tín và đời sống của người dân. Việc cung cấp thông tin căn cước, hình ảnh giấy tờ tùy thân, mật khẩu hoặc mã xác thực cho các đối tượng không rõ danh tính có thể tạo điều kiện để chúng tiếp tục thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật khác. Đối với các trường hợp bị gán khoản vay không có căn cứ, người dân còn có nguy cơ bị quấy rối, đe dọa, gây áp lực tinh thần trong thời gian dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc và các mối quan hệ xã hội.

Về phương diện pháp lý, người nhận được tài sản do chuyển nhầm mà không có căn cứ pháp luật có nghĩa vụ hoàn trả cho chủ sở hữu hoặc người có quyền đối với tài sản theo quy định. Tuy nhiên, việc hoàn trả cần được thực hiện thận trọng, thông qua quy trình xác minh phù hợp để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Đồng thời, việc tài khoản ngân hàng bất ngờ nhận được tiền không đồng nghĩa với việc chủ tài khoản đã tự nguyện xác lập quan hệ vay tài sản hoặc đương nhiên phải chịu các khoản lãi, phí do người khác đơn phương áp đặt. Trường hợp phát sinh tranh chấp, đe dọa hoặc có dấu hiệu lừa đảo, người dân cần lưu giữ chứng cứ và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.

Trước tình hình trên, để chủ động phòng ngừa tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng, Công an thành phố Cần Thơ khuyến cáo người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ tài sản, khi thực hiện các giao dịch tài chính trực tuyến. Khi phát hiện tài khoản ngân hàng bất ngờ nhận được tiền không rõ nguồn gốc, trước hết cần bình tĩnh kiểm tra lịch sử giao dịch, xác định số tiền, thời điểm chuyển khoản, nội dung giao dịch và lưu giữ các thông tin có liên quan. Tuyệt đối không tự ý sử dụng số tiền này vào mục đích cá nhân; đồng thời, không vội vàng chuyển trả theo yêu cầu của người lạ khi chưa xác minh được thông tin và tính hợp pháp của giao dịch; Đặc biệt, cần ghi nhớ nguyên tắc: “Không vay - không tùy tiện xác nhận nợ; không rõ nguồn tiền - không tự ý chuyển trả; không cung cấp thông tin bảo mật - không làm theo hướng dẫn của người lạ”; “Tiền bất ngờ chuyển đến không phải lúc nào cũng là may mắn. Bình tĩnh xác minh, thận trọng xử lý và kịp thời thông báo cơ quan chức năng là cách tốt nhất để không trở thành nạn nhân của những cạm bẫy lừa đảo, tín dụng trực tuyến”. Nếu phát hiện dấu hiệu sử dụng trái phép thông tin cá nhân, đe dọa, cưỡng ép trả nợ hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người dân cần lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, hình ảnh giao dịch và các tài liệu có liên quan, đồng thời kịp thời trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định pháp luật