Siết chặt công tác bảo đảm an ninh đối với hàng hóa vận chuyển qua đường hàng không

Trong chuỗi cung ứng toàn cầu, vận tải hàng không đóng vai trò là “mạch máu” vận chuyển nhanh nhất, hiệu quả nhất, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong kết nối thương mại và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, đi kèm đi cùng với tốc độ vượt trội đó là những yêu cầu nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an ninh và soi chiếu hàng hóa, không đơn thuần là một quy trình kỹ thuật hay thủ tục hành chính, mà chính là “chốt chặn” mang tính sống còn nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho mỗi chuyến bay. Do đó, bất kỳ sơ suất, thiếu trách nhiệm, chủ quan hay hành vi lợi dụng vận chuyển hàng hóa qua đường hàng không để trục lợi đều tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng, các hành vi vi phạm về quy định an ninh hàng không đều được xử lý theo quy định của pháp luật, góp phần giữ vững kỷ cương, bảo đảm môi trường hàng không an toàn, tin cậy.

Qua công tác kiểm soát thực tế, các lực lượng chức năng đã chỉ rõ nhiều hành vi vi phạm phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, an toàn hàng không. Một số tổ chức, cá nhân cố tình khai báo sai, không trung thực về tên hàng, chủng loại, tính chất hoặc giá trị thực tế của hàng hóa nhằm trục lợi kinh tế và né tránh các quy định khi lực lượng chức năng kiểm tra, kiểm định. Các vi phạm thường gặp bao gồm: vận chuyển hàng nguy hiểm như pin lithium, hóa chất, chất lỏng không tuân thủ quy định đóng gói và khai báo, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao trong khoang hàng máy bay; gian lận hồ sơ, chứng từ đối với các mặt hàng thuộc danh mục cấm, hạn chế vận chuyển bằng đường hàng không… Những hành vi này không chỉ dừng lại ở mức độ gian lận thương mại, mà còn có tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với an toàn cho mỗi chuyến bay, hậu quả có thể gây ra sự cố nghiêm trọng, gián đoạn hoạt động khai thác và ảnh hưởng đến an ninh tại Cảng hàng không.

Hậu quả của các hành vi vi phạm quy định về an ninh hàng không là rất nghiêm trọng, không chỉ dừng lại ở thiệt hại kinh tế trực tiếp, mà còn kéo hệ những lụy pháp lý khắt khe. Tại khâu kiểm tra, soi chiếu an ninh hàng hóa vận chuyển không đúng theo quy định sẽ bị từ chối vận chuyển và buộc phải xử lý theo quy định, dẫn đến tình trạng đình trệ toàn bộ lô hàng, phát sinh chi phí lưu kho bãi, tiêu hủy và xử lý đối với các mặt hàng nguy hiểm; từ đó, tạo ra phản ứng dây chuyền, không chỉ gây thiệt hại cho chủ hàng mà còn ảnh hưởng đến tiến độ khai thác của Cảng hàng không, làm gián đoạn hoạt động tại Cảng hàng không, tác động tiêu cực đến quyền lợi khách hàng; đồng thời, uy tín của các đơn vị vận chuyển cũng bị ảnh hưởng.

Xét về góc độ pháp lý, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức hoặc cá nhân có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Đáng lưu ý, mỗi hành vi vi phạm khi không trung thực trong khai báo hàng hóa, còn tạo ra “lỗ hổng” trực tiếp đe dọa đến an ninh, an toàn hàng không, an ninh quốc gia, sự an toàn tính mạng của hàng trăm hành khách trên mỗi chuyến bay, đây là hành vi nguy cơ tiềm ẩn đặc biệt nghiêm trọng. Do đó, việc chấp hành nghiêm quy định về khai báo hàng hóa là trách nhiệm pháp lý và đạo đức của tổ chức, cá nhân khi tham gia vận chuyển hàng không.

Quán triệt mục tiêu, nguyên tắc đảm bảo an toàn, an ninh hàng không tại Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 12/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh hàng không: “Không đánh đổi an toàn, an ninh hàng không với bất cứ lý do gì”; “Không có vi phạm nào là vi phạm nhỏ, lỗi nhỏ cũng tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn thảm khốc”. Để góp phần bảo đảm “bầu trời bình yên” và an ninh, an toàn tuyệt đối cho cho các chuyến bay, mỗi tổ chức và cá nhân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm của mình đối với việc khai báo việc khai báo hàng hóa phải bảo đảm tính minh bạch, đầy đủ, chính xác và trung thực; tuyệt đối không nhận vận chuyển, gửi hàng hóa từ người lạ khi chưa rõ bên trong là gì; đồng thời, hàng hóa cần được đóng gói đúng quy chuẩn kỹ thuật, dán nhãn rõ ràng và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp lệ, đảm bảo tính thống nhất với thực tế hàng gửi. Việc các tổ chức, cá nhân phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng khi kiểm tra, kiểm soát hoặc giải trình là nghĩa vụ pháp lý quan trọng sự hợp tác này giúp làm rõ thông tin, kịp thời ngăn chặn các nguy cơ tiềm ẩn có liên quan đến an ninh hàng không.

An ninh hàng không là trách nhiệm chung của toàn xã hội, không chỉ riêng lực lượng chức năng. Khi mỗi người đều nâng cao ý thức, tuân thủ quy định và hành động có trách nhiệm, cùng nhau xây dựng một môi trường hàng không an toàn, văn minh và đáng tin cậy, xây dựng ngành hàng không Việt Nam bền vững.

“KHAI BÁO ĐÚNG - ĐÓNG GÓI CHUẨN - CHẤP HÀNH NGHIÊM - BẢO ĐẢM AN TOÀN BAY”