Không có camera, vi phạm giao thông vẫn có thể bị phát hiện, xử lý

Xác minh vi phạm từ phản ánh của người dân

Trước đó, một công dân đã gửi phản ánh qua ứng dụng VNeTraffic về trường hợp xe ô tô đầu kéo vượt xe tại đoạn đường có vạch kẻ đường liền, thuộc khu vực cầu Cái Côn trên tuyến Quốc lộ Nam Sông Hậu, xã Châu Thành, thành phố Cần Thơ. Theo nội dung phản ánh, hành vi vượt xe diễn ra tại khu vực không bảo đảm điều kiện an toàn, tiềm ẩn nguy cơ gây nguy hiểm cho các phương tiện đang lưu thông.

Sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, xác minh và làm việc với người điều khiển phương tiện. Tại buổi làm việc, người này thừa nhận đã điều khiển xe ô tô đầu kéo vượt xe trong trường hợp không được vượt; đồng thời nhận trách nhiệm về hành vi vi phạm và xin rút kinh nghiệm.

Theo điểm a khoản 5 Điều 6 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe ô tô vượt xe trong những trường hợp không được vượt hoặc vượt xe tại đoạn đường có biển báo hiệu cấm vượt có thể bị phạt tiền từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng. Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn bị trừ 2 điểm giấy phép lái xe.

Vụ việc là lời nhắc trực tiếp đối với người tham gia giao thông: hành vi vi phạm không chỉ được phát hiện qua hoạt động tuần tra, kiểm soát trực tiếp hoặc hệ thống camera cố định. Điện thoại, camera hành trình và các thiết bị ghi hình của người dân cũng có thể ghi nhận diễn biến thực tế để cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền xem xét, xác minh.

Không có camera không có nghĩa là được phép chủ quan

Hệ thống camera giám sát giao thông hiện được triển khai trên nhiều tuyến đường, nút giao và khu vực trọng điểm. Tuy nhiên, không thể lắp đặt camera tại mọi vị trí hoặc bố trí lực lượng chức năng thường xuyên có mặt trên từng đoạn đường.

Một số người khi tham gia giao thông vì vậy nảy sinh tâm lý chủ quan, chỉ chấp hành khi nhìn thấy cán bộ Cảnh sát giao thông, chốt kiểm soát hoặc camera giám sát; khi đi vào tuyến đường vắng lại vượt ẩu, đi sai phần đường, làn đường, chạy quá tốc độ, không chấp hành biển báo hoặc thực hiện những hành vi có nguy cơ gây mất an toàn.

Đây là nhận thức cần phải thay đổi. Quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông có hiệu lực trên tất cả các tuyến đường và trong toàn bộ quá trình tham gia giao thông, không phụ thuộc vào việc tại thời điểm đó có lực lượng chức năng hoặc camera giám sát hay không.

Đặc biệt, hành vi vượt xe tại khu vực có vạch kẻ đường liền, trên cầu, đoạn đường cong, nơi tầm nhìn bị hạn chế hoặc trong những trường hợp không được phép vượt có thể khiến phương tiện đi ngược chiều không còn khoảng trống xử lý, buộc các xe liên quan phải phanh gấp hoặc chuyển hướng đột ngột. Chỉ một quyết định vượt xe thiếu an toàn cũng có thể dẫn đến va chạm, tai nạn và gây nguy hiểm cho nhiều người khác.

Mỗi người điều khiển phương tiện phải tự giác chấp hành pháp luật từ ý thức bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của mình cũng như những người cùng tham gia giao thông; không chờ đến khi bị kiểm tra, ghi hình hoặc xử phạt mới điều chỉnh hành vi.

Phản ánh qua VNeTraffic phải đúng, đủ và có trách nhiệm

VNeTraffic tạo thêm một kênh để người dân cung cấp thông tin về tình hình giao thông và những hành vi có dấu hiệu vi phạm. Tuy nhiên, việc gửi một nội dung phản ánh không đồng nghĩa người bị phản ánh đương nhiên bị xác định vi phạm hoặc lập tức bị xử phạt.

Trạng thái “đã tiếp nhận” trên ứng dụng trước hết thể hiện thông tin đã được hệ thống ghi nhận và chuyển đến cơ quan chức năng để phân loại, kiểm tra. Cơ quan có thẩm quyền phải tiếp tục xác minh hành vi, thời gian, địa điểm, phương tiện, người thực hiện, lỗi vi phạm và các tài liệu có liên quan trước khi kết luận vụ việc.

Theo quy định hiện hành, dữ liệu do cá nhân, tổ chức cung cấp chỉ được sử dụng làm căn cứ xác minh, phát hiện và xử phạt vi phạm hành chính khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu: phản ánh khách quan, chính xác, trung thực về hành vi vi phạm, thời gian và địa điểm xảy ra vụ việc; việc thu thập, lưu trữ, sử dụng dữ liệu không xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, danh dự, nhân phẩm và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, tổ chức.

Người cung cấp dữ liệu có trách nhiệm chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực, toàn vẹn của thông tin đã gửi; cung cấp thông tin liên hệ khi cơ quan chức năng cần làm rõ và phối hợp trong quá trình giải quyết vụ việc. Vì vậy, người dân nên giữ lại dữ liệu gốc, không cắt ghép, chỉnh sửa làm thay đổi bản chất sự việc; mô tả rõ thời gian, địa điểm, hướng di chuyển, đặc điểm phương tiện và hành vi cần phản ánh.

Việc ghi nhận thông tin cũng phải được thực hiện trong điều kiện an toàn. Người dân không nên truy đuổi phương tiện vi phạm, có hành động cản trở giao thông hoặc sử dụng điện thoại để quay, chụp khi đang trực tiếp điều khiển phương tiện. Phản ánh vi phạm nhằm hỗ trợ phòng ngừa nguy hiểm và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, không phải để tạo ra thêm một tình huống mất an toàn trên đường.

Đồng thời, không được lợi dụng việc phản ánh để giải quyết mâu thuẫn cá nhân, cung cấp thông tin sai sự thật, làm giả hoặc làm sai lệch dữ liệu. Trường hợp dữ liệu không đủ căn cứ chứng minh vi phạm, cơ quan có thẩm quyền không xử phạt; nếu phát hiện dữ liệu có dấu hiệu bị làm giả, làm sai lệch, hồ sơ có thể được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo pháp luật.

Thông tin hợp lệ đều được tiếp nhận, kiểm tra và xử lý

Nghị định số 61/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/4/2026, quy định cá nhân, tổ chức có thể cung cấp dữ liệu cho cơ quan có thẩm quyền bằng nhiều hình thức, trong đó có các ứng dụng trên thiết bị di động được công bố chính thức. Cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm phân loại, đánh giá ban đầu, chuyển đúng đơn vị có thẩm quyền và tiến hành xác minh theo trình tự quy định.

Quá trình xác minh phải làm rõ có hay không hành vi vi phạm; thời gian, địa điểm xảy ra; cá nhân, tổ chức thực hiện; lỗi vi phạm; phương tiện, giấy tờ và những tình tiết có liên quan. Khi xác định có hành vi vi phạm và đủ căn cứ pháp lý, cơ quan chức năng lập biên bản, ra quyết định xử phạt hoặc chuyển hồ sơ cho người có thẩm quyền xử lý. Trường hợp không có vi phạm hoặc không đủ căn cứ chứng minh thì không xử phạt.

Như vậy, phản ánh của người dân qua VNeTraffic nếu bảo đảm đúng nội dung, đúng sự thật, có dữ liệu rõ ràng và đáp ứng các điều kiện theo quy định đều được cơ quan chức năng tiếp nhận, kiểm tra, xác minh. Việc xử lý không dựa trên phản ánh một chiều mà được thực hiện theo trình tự, thủ tục pháp luật, bảo đảm khách quan và đúng người, đúng hành vi.

Chấp hành pháp luật phải trở thành ý thức tự giác

Công an thành phố Cần Thơ đề nghị người dân khi tham gia giao thông tuyệt đối không có tâm lý đối phó, chỉ chấp hành tại nơi có camera hoặc khi nhìn thấy lực lượng chức năng. Dù lưu thông trên quốc lộ, đường đô thị, đường nông thôn, khu vực đông dân cư hay những tuyến đường ít phương tiện, người điều khiển vẫn phải tuân thủ biển báo, vạch kẻ đường, tốc độ, phần đường, làn đường và các quy tắc bảo đảm an toàn.

Mỗi tuyến đường đều là không gian giao thông chung. Một hành vi vượt ẩu, lấn làn hoặc không chấp hành báo hiệu đường bộ có thể đặt nhiều người khác vào tình huống nguy hiểm, dù người vi phạm cho rằng mình có đủ khả năng xử lý.

Mọi hành vi vi phạm khi được lực lượng chức năng phát hiện hoặc được người dân phản ánh, sau quá trình xác minh có đủ căn cứ, đều bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Chấp hành pháp luật giao thông mọi lúc, trên mọi tuyến đường không chỉ để tránh bị xử phạt, mà trước hết là trách nhiệm bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng./.