HOÀN THIỆN THỂ CHẾ, NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC PHÒNG, CHỐNG TỘI PHẠM TRONG TÌNH HÌNH MỚI

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dự án Nghị quyết về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác thi hành án được xem xét, thảo luận với nhiều nội dung quan trọng. Quá trình xây dựng, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo thể hiện yêu cầu không ngừng hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và vi phạm pháp luật, đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới.

Từ yêu cầu thực tiễn đến hoàn thiện dự thảo Nghị quyết

Dự án Nghị quyết được xây dựng nhằm thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và công tác thi hành án. Việc xây dựng Nghị quyết mới nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ, tạo cơ sở để đánh giá thực chất kết quả công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật và hoạt động tư pháp; đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.

Quá trình hoàn thiện dự thảo được thực hiện qua nhiều bước, với sự tham gia góp ý, thẩm tra, thảo luận của các cơ quan có liên quan và các đại biểu Quốc hội.

Ngày 27/7/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết. Đây là bước quan trọng trong quá trình rà soát, hoàn thiện các nội dung trước khi trình Quốc hội xem xét.

Ngày 06/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội nghe Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra về dự án Nghị quyết. Các nội dung của dự thảo tập trung vào những yêu cầu, chỉ tiêu và nhiệm vụ trong công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật, hoạt động của các cơ quan tư pháp và công tác thi hành án.

Đến ngày 11/8/2026, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Nghị quyết. Các đại biểu tập trung trao đổi về việc xây dựng các chỉ tiêu bảo đảm tính khả thi, thực chất; đồng thời đề cập những yêu cầu trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, nâng cao chất lượng điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Đáng chú ý, ngày 17/8/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. Đây là bước tiếp tục hoàn thiện dự thảo trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Hướng tới những chỉ tiêu thực chất, hiệu quả

Một trong những yêu cầu xuyên suốt quá trình xây dựng dự thảo là các chỉ tiêu về phòng, chống tội phạm phải thực chất, khả thi, vừa thể hiện mục tiêu phấn đấu, vừa là căn cứ để đánh giá kết quả thực hiện.

Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng, chống tội phạm. Hiệu quả công tác không chỉ được thể hiện ở số vụ án được phát hiện, điều tra, xử lý mà quan trọng hơn là khả năng chủ động phòng ngừa, kéo giảm tội phạm, kiểm soát các yếu tố phát sinh tội phạm ngay từ cơ sở, bảo đảm an ninh, trật tự và cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Trong quá trình thảo luận, các đại biểu cũng quan tâm đến yêu cầu bảo đảm chất lượng điều tra, truy tố, xét xử; không để xảy ra oan, sai, bỏ lọt tội phạm; nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế và tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo ngày 17/8 tiếp tục cho thấy tinh thần cầu thị, thận trọng trong quá trình hoàn thiện chính sách. Những nội dung chưa phù hợp được rà soát, điều chỉnh nhằm bảo đảm thống nhất với các chủ trương mới và phù hợp hơn với thực tiễn.

Yêu cầu mới đối với lực lượng Công an

Từ những nội dung đang được Quốc hội xem xét, có thể thấy công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với lực lượng Công an: chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, kiên quyết đấu tranh, xử lý đúng pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác từ cơ sở.

Đối với Công an thành phố Cần Thơ, yêu cầu này càng có ý nghĩa trong bối cảnh địa bàn rộng, tình hình kinh tế - xã hội phát triển nhanh, các loại tội phạm và vi phạm pháp luật ngày càng có phương thức, thủ đoạn tinh vi, nhất là tội phạm sử dụng công nghệ cao, lừa đảo trên không gian mạng, ma túy và các loại tội phạm xâm phạm tài sản, trật tự xã hội.

Trước hết, lực lượng Công an cần tiếp tục nâng cao chất lượng công tác nắm, phân tích, dự báo tình hình, chủ động nhận diện các nguy cơ phát sinh tội phạm; phát huy vai trò của Công an cấp xã trong quản lý địa bàn, quản lý đối tượng, giải quyết các vấn đề về an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.

Cùng với đó, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm phải được triển khai đồng bộ, tập trung vào những loại tội phạm nổi lên, những địa bàn, lĩnh vực tiềm ẩn phức tạp; chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, không để hình thành điểm nóng về an ninh, trật tự.

Trong công tác điều tra, xử lý tội phạm, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, tuân thủ nghiêm các quy định về tố tụng, coi trọng chứng cứ và chất lượng điều tra; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, góp phần hạn chế oan, sai, không để lọt tội phạm.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu, ứng dụng khoa học, công nghệ và tăng cường chia sẻ, liên thông thông tin có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với tội phạm. Đây cũng là yêu cầu phù hợp với mục tiêu xây dựng lực lượng Công an chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Từ nghị trường đến thực tiễn, vì cuộc sống bình yên của Nhân dân

Việc Quốc hội xem xét dự án Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 cho thấy công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật tiếp tục được đặt trong yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả thực chất.

Từ quá trình xem xét, cho ý kiến, thảo luận đến tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Nghị quyết được hoàn thiện từng bước, hướng tới một cơ chế đánh giá sát thực tiễn hơn, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan trong công tác phòng ngừa, phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

Đối với Công an thành phố Cần Thơ, tinh thần đó cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương pháp công tác, chủ động nắm tình hình, phòng ngừa tội phạm từ cơ sở, nâng cao hiệu quả đấu tranh, điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, quần chúng Nhân dân trong bảo đảm an ninh, trật tự.

Từ những quyết sách được hình thành tại nghị trường đến quá trình tổ chức thực hiện trong thực tiễn là một chặng đường liên tục. Khi pháp luật được hoàn thiện sát với thực tiễn, các cơ quan chức năng thực hiện đúng trách nhiệm, lực lượng Công an chủ động, quyết liệt trong phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm, đó chính là nền tảng quan trọng để giữ vững an ninh, trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và góp phần xây dựng cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.