Ngày nay, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không của người dân ngày càng tăng cao, với tính chất đặc thù là phương tiện vận chuyển nhanh nhất và tiết kiệm thời gian. Do vậy, công tác bảo đảm an ninh, an toàn hàng không luôn được chú trọng, quan tâm, góp phần bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối cho hành khách, cho mỗi chuyến bay.
Ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 371/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 77/2013/NĐ-CP ngày 17/7/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá về một số biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá và Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Cụ thể, Nghị định đã bổ sung khoản 3, 4, 5, 6 vào sau khoản 2 Điều 2 của Nghị định số 77/2013/NĐ-CP, giải thích một số từ ngữ như sau: “3. Thuốc lá điện tử là sản phẩm bao gồm thiết bị điện tử, bộ phận chứa dung dịch thuốc lá điện tử và dung dịch thuốc lá điện tử, trong đó: a) Thiết bị điện tử được sử dụng để làm nóng dung dịch thuốc lá điện tử hoặc cách thức khác nhằm tạo ra khí hơi cho người dùng hít vào; b) Bộ phận chứa dung dịch thuốc lá điện tử được thiết kế để dùng một lần (không tái nạp dung dịch) hoặc để dùng nhiều lần (tái nạp dung dịch); c) Dung dịch thuốc lá điện tử là hỗn hợp chất lỏng chứa dung môi tạo hơi, có hoặc không chứa nicotine, có thể có một hoặc các chất: phụ gia, hương vị và hóa chất khác với mục đích sử dụng cho thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng. Dung dịch có nicotine bao gồm bất kỳ dạng hóa chất nicotine nào, kể cả muối hoặc hợp chất, bất kể được chiết xuất tự nhiên hay tổng hợp và bao gồm cả nicotinic alcaloid. 4. Thuốc lá nung nóng là sản phẩm bao gồm thiết bị điện tử và thuốc lá đặc chế, thuộc một trong các trường hợp sau: a) Thiết bị điện tử làm nóng trực tiếp thuốc lá đặc chế có hình dạng điếu thuốc lá; b) Thiết bị điện tử có buồng chứa để nung nóng thuốc lá đặc chế trong buồng chứa đó; c) Thiết bị điện tử có buồng chứa dung dịch thuốc lá điện tử quy định tại điểm c khoản 3 Điều này và thuốc lá đặc chế. Thiết bị hoạt động theo cơ chế hóa hơi dung dịch thuốc lá điện tử trước và sau đó làm nóng gián tiếp thuốc lá đặc chế; d) Thiết bị điện hóa hơi cá nhân khác có tính năng làm nóng thuốc lá đặc chế mà không đốt cháy. 5. Thiết bị điện tử bao gồm thiết bị điện tử dùng cho thuốc lá điện tử, thiết bị điện tử dùng cho thuốc lá nung nóng hoặc các thiết bị điện hóa hơi cá nhân tương tự. 6. Thuốc lá đặc chế là thuốc lá hoặc nguyên liệu chứa nicotine khác được sản xuất để chuyên sử dụng cho thiết bị thuốc lá nung nóng có hình dạng điếu thuốc lá hoặc các hình dạng khác.”
Cấu tạo của một số loại thuốc lá điện tử. Nguồn:Internet
Trong những năm gần đây, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các thiết bị hút thuốc điện tử cầm tay khác có chứa pin đang có xu hướng gia tăng nhanh; đặc biệt, là trong giới trẻ, học sinh, sinh viên; các thiết bị này rất đa dạng về hình dạng và kích thước, nhưng kết cấu chung bao gồm một pin, một bộ đốt và buồng chứa dịch lỏng và có rất nhiều tên gọi: “e-cigs,” “e-hookahs,” “mods,” “bút vape,” “vapes” ... việc sử dụng các thiết bị trên gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và có thể sử dụng dùng để hút các chất gây nghiện khác; từ đó, kéo theo hệ lụy phức tạp về an ninh, trật tự và xã hội. Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các thiết bị hút thuốc điện tử cầm tay khác có chứa pin Lithium nếu pin bị hư hoặc sử dụng pin không đúng cách, sử dụng các phụ kiện không chính hang làm gia tăng nguy cơ phát nhiệt, dẫn đến cháy, nổ.
Với môi trường đặc thù của hàng không, nơi yêu cầu nghiêm ngặt về công tác đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho hoạt động bay, các nguy cơ phát nhiệt, cháy, nổ từ các thiết bị trên gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động bay và sự an toàn của hành khách. Nhằm bảo đản an ninh, an toàn hàng không, các hãng hàng không như Vietnam Airline, Vietjet Air, Vasco… không chấp nhận vận chuyển dưới mọi hình thức đối với các thiết bị điện tử cầm tay có chứa pin dùng để hút thuốc như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, xì gà điện tử, tẩu điện tử hoặc các loại thiết bị cá nhân tạo khí khác; đây là biện pháp phòng ngừa nguy cơ phát nhiệt, dẫn đến cháy, nổ. Trường hợp hành khách mang các thiết bị trên trong hành lý ký gửi, hành lý xách tay khi đi tàu bay; khi phát hiện, lực lượng chức năng sẽ tiến hành kiểm tra, xử lý theo quy định của pháp luật. Khung pháp lý mới về mức xử phạt và biện pháp khắc phục Cụ thể, tại Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/5/2026, có quy định như sau: - Tại Điều 26, có quy định: “1. Phạt tiền phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. 2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm. Đồng thời, biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với hành vi quy định tại khoản 1 Điều này. - Đồng thời, Nghị định có quy định: “Người có thẩm quyền xử phạt của cơ quan Công an nhân dân có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, xử phạt hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo phạm vi quản lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao và theo thẩm quyền quy định tại Điều 106 Nghị định này đối với hành vi vi phạm tại Điều 26”, được quy định tại khoản 4, Điều 112. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các thiết bị hút thuốc điện tử cầm tay khác có chứa pin Trong thời gian qua, lực lượng An ninh hàng không thuộc Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an thành phố Cần Thơ đã tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, khuyến cáo và nhắc nhở hành khách chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về an ninh, an toàn hàng không; đặc biệt là các quy định liên quan đến vật phẩm nguy hiểm cấm, hạn chế mang vào khu vực hạn chế, mang lên tàu bay. Song song đó, công tác soi chiếu an ninh đối với hành lý xách tay, hành lý ký gửi và kiểm tra trực quan hành khách luôn được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình, quy định; thường xuyên phối hợp với các đơn vị liên quan xử lý các trường hợp hành khách mang theo thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các thiết bị hút thuốc điện tử cầm tay khác có chứa pin; đa số hành khách sau khi được giải thích, tuyên truyền đều tự giác giao nộp cho lực lượng chức năng.
Hành khách mang theo thuốc lá điện tử khi đi tàu bay tại Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ. Ảnh: N.L
Một số thuốc lá điện tử do hành khách mang theo khi đi tàu bay
tại Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ. Ảnh: Duy Hùng
Để những chuyến bay cất cánh an toàn tuyệt đối, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh - Công an thành phố Cần Thơ đề nghị mọi hành khách: 1. Chấp hành nghiêm chỉnh các quy định pháp luật; tuyệt đối không mang theo, không sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các thiết bị hút có chứa pin khi tham gia các chuyến bay. 2. Chủ động kiểm tra kỹ hành lý cá nhân, loại bỏ các vật phẩm nguy hiểm, hàng cấm trước khi di chuyển ra sân bay. 3. Hành khách nên có mặt tại sân bay trước 02 giờ để hoàn tất thủ tục, phối hợp tốt với lực lượng kiểm soát an ninh hàng không nhằm giải quyết kịp thời các tình huống phát sinh, đảm bảo hành trình bay thuận lợi, nhanh chóng. Mỗi hành động tự giác tuân thủ của hành khách không chỉ bảo vệ sức khỏe của chính mình, tránh bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn là sự đóng góp thiết thực nhất để bảo vệ an toàn sinh mạng cho hàng trăm con người trên mỗi chuyến bay.
