Cảnh báo từ vụ nổ tại phòng trọ ở Phú Thọ: Tuyệt đối không tự ý chế tạo, sản xuất pháo trái phép

Hậu quả trên một lần nữa cho thấy tự ý chế tạo, sản xuất pháo không phải là một “thú vui”, hoạt động thử nghiệm hay việc làm đơn giản có thể kiểm soát bằng kinh nghiệm cá nhân. Đây là hoạt động tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ rất lớn; khi xảy ra sự cố có thể gây thương tích, tử vong, cháy lan và thiệt hại nghiêm trọng về tài sản.

Không tự ý sản xuất, chế tạo pháo dưới bất kỳ hình thức nào

Theo Nghị định số 137/2020/NĐ-CP ngày 27/11/2020 của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo, pháo nổ là loại pháo khi có tác động của các xung kích thích cơ, nhiệt, hóa hoặc điện gây ra tiếng nổ hoặc tiếng rít, tiếng nổ và hiệu ứng màu sắc trong không gian; pháo hoa nổ thuộc nhóm pháo nổ.

Nghị định số 58/2026/NĐ-CP ngày 13/02/2026 đã sửa đổi, bổ sung Nghị định số 137/2020/NĐ-CP. Theo quy định hiện hành, nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc chiếm đoạt pháo nổ là hành vi bị nghiêm cấm, trừ trường hợp tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng được Bộ trưởng Bộ Công an hoặc Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ thực hiện các hoạt động liên quan đến pháo hoa nổ theo quy định.

Quy định này đồng thời cho thấy hoạt động nghiên cứu, sản xuất, cung cấp pháo hoa nổ hợp pháp phải được thực hiện trong phạm vi, điều kiện và chủ thể được pháp luật quy định rất chặt chẽ, bảo đảm các yêu cầu về an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường, khoảng cách an toàn; người quản lý, người lao động trực tiếp tham gia nghiên cứu, sản xuất phải được huấn luyện về kỹ thuật an toàn, phòng cháy, chữa cháy và phòng ngừa, ứng phó sự cố.

Như vậy, người dân tuyệt đối không được tự ý nghiên cứu, chế tạo, sản xuất pháo tại nhà, phòng trọ, cơ sở kinh doanh hoặc bất kỳ địa điểm nào; không mua nguyên liệu, thuốc pháo về tự chế pháo; không làm theo, hướng dẫn hoặc chia sẻ các nội dung hướng dẫn chế tạo pháo trái phép trên mạng xã hội.

Phân biệt pháo hoa và pháo nổ để tránh vi phạm

Một trong những nguyên nhân dẫn đến vi phạm là việc người dân chưa phân biệt rõ giữa pháo hoa và pháo nổ, pháo hoa nổ. Theo Nghị định 137/2020/NĐ-CP, pháo hoa là sản phẩm khi sử dụng tạo ra các hiệu ứng âm thanh, ánh sáng, màu sắc trong không gian nhưng không gây ra tiếng nổ. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được sử dụng pháo hoa trong các trường hợp lễ, Tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và hoạt động văn hóa, nghệ thuật; khi sử dụng phải mua pháo hoa tại các tổ chức, doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh pháo hoa.

Pháo hoa nổ là pháo nổ, không phải loại pháo hoa mà người dân được tự do mua về sử dụng. Người dân cần đặc biệt cảnh giác với các loại pháo được rao bán trên mạng xã hội, các nguồn không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc những sản phẩm có tiếng nổ.

Vi phạm quy định về pháo có thể bị xử phạt nghiêm

Từ ngày 15/12/2025, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, quy định cụ thể các mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý, sử dụng pháo.

Theo Điều 13 Nghị định 282/2025/NĐ-CP:

* Sử dụng pháo hoa không đúng quy định: phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng.

* Hướng dẫn, huấn luyện, tổ chức huấn luyện trái phép cách thức chế tạo, sản xuất, sử dụng pháo; sử dụng trái phép hoặc chiếm đoạt pháo nổ, pháo hoa nổ, thuốc pháo và một số hành vi vi phạm nghiêm trọng khác: phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng.

* Đối với hành vi chế tạo, sản xuất, mua bán, nhập khẩu, xuất khẩu, tàng trữ, vận chuyển trái phép pháo hoa, thuốc pháo, mức phạt được xác định theo số lượng, từ 2 triệu đồng đến 40 triệu đồng; tang vật, phương tiện vi phạm có thể bị tịch thu theo quy định.

* Riêng các hành vi sản xuất, mua bán, nhập khẩu, xuất khẩu, tàng trữ, vận chuyển trái phép pháo nổ chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì được xử lý theo quy định của Chính phủ về xử phạt trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và các quy định pháp luật có liên quan.

Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Đối với những trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đáng chú ý, Điều 305 Bộ luật Hình sự quy định tội “Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ”, với khung hình phạt cơ bản từ 01 năm đến 05 năm tù. Trường hợp phạm tội có tổ chức, làm chết người, gây thương tích nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về tài sản hoặc thuộc các trường hợp định khung tăng nặng khác, mức hình phạt có thể lên đến 15 năm, 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Do đó, hành vi tự ý chế tạo pháo, nhất là khi sử dụng thuốc pháo hoặc vật liệu có tính chất nổ, không chỉ tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp đến tính mạng mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý rất nghiêm khắc, tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi.

Đừng biến nhà ở, phòng trọ thành nơi sản xuất pháo

Cơ quan Công an khuyến cáo người dân:

* Không tự ý nghiên cứu, chế tạo, sản xuất pháo; không mua nguyên liệu, thuốc pháo về tự làm pháo; không mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng pháo nổ, pháo hoa nổ trái phép.

* Các bậc phụ huynh cần quan tâm, quản lý con em, nhất là thanh thiếu niên; kịp thời nhắc nhở, ngăn chặn việc tìm kiếm, làm theo hoặc chia sẻ các video, bài viết hướng dẫn chế tạo pháo trên mạng xã hội.

* Chủ nhà trọ, chủ cơ sở lưu trú, hộ gia đình và người dân cần chủ động phát hiện những dấu hiệu bất thường liên quan đến việc cất giữ nguyên liệu, thuốc pháo hoặc sản xuất pháo trái phép tại nơi ở; khi phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an gần nhất để được kiểm tra, xử lý theo quy định.

* Không có loại pháo tự chế nào là “an toàn”. Một phút tò mò, một lần thử nghiệm thiếu kiểm soát có thể phải trả giá bằng sức khỏe, tính mạng của chính mình và những người xung quanh.

Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an thành phố Cần Thơ đề nghị mỗi người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về quản lý, sử dụng pháo; không tự ý sản xuất, chế tạo pháo trái phép; không mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng pháo trái phép, góp phần phòng ngừa cháy, nổ, bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân./.