Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy

Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an chủ trì Hội nghị.

Dự Hội nghị có lãnh đạo Công an các đơn vị, địa phương. Hội nghị được tổ chức trực tuyến từ trụ sở Bộ Công an đến Công an các tỉnh, thành phố, kết nối đến Công an cấp xã.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long nhấn mạnh, việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về CNMT và quản lý SCNMT sang Bộ Công an là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, nhằm tăng cường tính thống nhất, tập trung, xuyên suốt trong công tác phòng, chống ma túy (PCMT); gắn kết giữa công tác phòng ngừa, đấu tranh, xử lý tội phạm ma tuý với công tác CNMT và quản lý SCNMT. Đây không chỉ là sự thay đổi về chức năng nhiệm vụ, mà còn là sự chuyển đổi về phương thức quản lý, cách tiếp cận và trách nhiệm trong công tác CNMT, quản lý SCNMT – một nhiệm vụ có ý nghĩa nhân văn, làm giảm “nguồn cầu” ma tuý và góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội... 

Tại Hội nghị, lãnh đạo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý đã trình bày báo cáo về kết quả 01 năm tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về CNMT, quản lý SCNMT. Theo đó, sau hơn 01 năm tiếp nhận nhiệm vụ, được sự quan tâm của Quốc hội, Chính phủ, cấp uỷ, chính quyền các địa phương, sự ủng hộ, phối hợp của các ngành, đặc biệt là nỗ lực, quyết tâm rất cao của Công an các đơn vị, địa phương trong công tác tham mưu chỉ đạo và tổ chức thực hiện; công tác bàn giao, tiếp nhận, quản lý các cơ sở CNMT được thực hiện an toàn, thông suốt, không để ngắt quãng.

Các quy trình về cai nghiện, nội quy, quy chế của cơ sở cai nghiện, công tác nghiệp vụ cơ bản, quy trình xử lý các tình huống phát sinh liên quan đến an ninh, an toàn tại các cơ sở cai nghiện được ban hành để tổ chức thực hiện thống nhất trên toàn quốc. Người cai nghiện được bảo đảm đầy đủ chế độ chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, sinh hoạt; thường xuyên được giáo dục chính trị, pháp luật, kỹ năng sống, học văn hóa, xóa mù chữ, học nghề và tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, giáo dục truyền thống; tổ chức cho người cai nghiện tham gia Lễ chào cờ, hát Quốc ca vào các buổi sáng đầu tuần. Công tác giáo dục, học nghề, lao động trị liệu được triển khai đồng bộ với hàng chục nghìn buổi học, hơn 8.000 người được đào tạo nghề, trên 4.000 người được cấp chứng chỉ nghề, tạo nền tảng góp phần tái hoà nhập cộng đồng... 

Công tác huy động nguồn lực được thực hiện bài bản. Đặc biệt, đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg về tín dụng đối với người sau cai nghiện; đến nay đã có 350 người sau cai nghiện được vay vốn với tổng số tiền gần 43 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm. Những kết quả đó, từng bước đưa công tác CNMT và quản lý SCNMT đi vào bài bản, nề nếp hơn, bảo đảm liên tục, hiệu lực, hiệu quả, cơ bản đáp ứng yêu cầu...  

Tại Hội nghị, lãnh đạo Công an các đơn vị, địa phương đã thảo luận về những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về CNMT và quản lý SCNMT trong thời gian tới.  

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, thay mặt Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an, Bộ trưởng Lương Tam Quang ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương những thành tích, kết quả thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về CNMT và quản lý SCNMT đã đạt được trong hơn 01 năm qua.

Đồng tình với phương hướng, nhiệm vụ đã đề ra, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh việc tập trung đưa các mặt công tác đi vào nề nếp và nâng cao chất lượng hiệu quả các quy định mới của Luật PCMT năm 2025, các quy trình, quy định, giải pháp mới về xóa mù chữ, học nghề; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đào tạo kỹ năng sống; thực hiện công tác nghiệp vụ cơ bản trong công tác cai nghiện…; tập trung cao độ rà soát người nghiện, tổ chức cai nghiện, dạy nghề, bố trí việc làm sau cai và quản lý người sau cai nghiện – xác định đây là khâu công tác then chốt, cốt lõi gắn với các hoạt động siết chặt kỷ luật, kỷ cương, giáo dục nhân cách…

Đẩy nhanh việc áp dụng khoa học công nghệ trong công tác CNMT và quản lý SCNMT. Tiếp tục quán triệt thực hiện nghiêm túc Kết luận 132-KL/TW ngày 18/3/2025 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16/8/2019 của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy. 

Trong đó, chuyển mạnh tư duy từ “quản lý người nghiện” sang “quản trị quá trình cải tạo con người”, tạo chuyển biết về nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng lao động, khả năng tái hòa nhập và tỉ lệ không tái nghiện của người đã qua cai nghiện; đảm bảo mục tiêu: Quản lý chặt chẽ, giáo dục hiệu quả, an toàn và nhân văn. CNMT tại các cơ sở CNMT công lập là biện pháp cốt lõi, CNMT tự nguyện tại gia đình, cộng đồng hỗ trợ cho công tác CNMT bắt buộc; tập trung đưa người nghiện ma túy có đủ điều kiện và có nguy cơ cao vi phạm pháp luật vào cai nghiện tại các cơ sở CNMT công lập. Bảo vệ tuyệt đối an ninh, an toàn các cơ sở CNMT trong mọi điều kiện, hoàn cảnh. Công tác hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ quan trọng và là quá trình không thể tách rời của công tác cai nghiện, là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và xã hội; làm tốt công tác dạy nghề, cho vay vốn, tạo việc làm cho người sau cai nghiện để tái tạo nguồn lực lao động, đóng góp cho xã hội…

Đối với Công an các đơn vị, địa phương, tập trung tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng như chính sách mới về công tác CNMT và quản lý SCNMT theo quy định của Luật PCMT năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành cho người CNMT, người bị quản lý SCNMT và gia đình người nghiện ma túy. Trong đó phải nêu bật được những điểm mới thể hiện tính nhân văn, đặc biệt là các nội dung liên quan đến quy trình cai nghiện, thời hạn CNMT và việc vay vốn tín dụng theo Quyết định số 08 ngày 03/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ… Triển khai hiệu quả Quyết định số 08 của Thủ tướng Chính phủ, hỗ trợ người sau cai nghiện tiếp cận vốn vay, học nghề, tạo việc làm, tăng cường quản lý sau cai; phát huy vai trò Công an cấp xã và xây dựng các mô hình tái hòa nhập cộng đồng bền vững, góp phần giảm tỷ lệ tái nghiện và bảo đảm an ninh, trật tự…