Giữ vững an ninh văn hóa, củng cố thế trận lòng dân trong kỷ nguyên số

An ninh văn hóa trước những thách thức trong kỷ nguyên số!

Văn hóa Việt Nam được hình thành, bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử, kết tinh từ những giá trị tốt đẹp từ lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực tự cường, truyền thống nhân ái và nghĩa tình,… Những giá trị tốt đẹp đó đã góp phần củng cố bản lĩnh, định hướng nhận thức, điều chỉnh hành vi và tạo sự đồng thuận trong xã hội. Vì vậy, bảo vệ an ninh văn hóa không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn bản sắc dân tộc mà còn gắn trực tiếp với việc bảo vệ nền tảng tinh thần xã hội, nâng cao sức đề kháng trước các tác động tiêu cực và giữ ổn định chính trị, xã hội.

Hiện nay, sự phát triển của Internet, các nền tảng mạng xã hội và truyền thông số tạo điều kiện thuận lợi để giao lưu, quảng bá, tiếp nhận những giá trị văn hóa tiến bộ. Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực, môi trường số cũng làm gia tăng nguy cơ lan truyền thông tin sai sự thật, nội dung độc hại, sản phẩm văn hóa lệch chuẩn và những quan điểm cực đoan, thiếu kiểm chứng. Đáng chú ý, một số đối tượng có thể lợi dụng các vấn đề văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng, phong tục, hoạt động văn nghệ hoặc những hạn chế trong quản lý xã hội để xuyên tạc chủ trương, chính sách, kích động mâu thuẫn, gây chia rẽ cộng đồng và làm suy giảm niềm tin của Nhân dân.

Các tác động này không phải lúc nào cũng biểu hiện thành vụ việc phức tạp ngay lập tức mà có thể diễn ra âm thầm, thông qua việc lặp lại những thông tin sai lệch, cổ súy lối sống thực dụng, đề cao các giá trị lệch chuẩn hoặc tạo tâm lý hoài nghi trong một bộ phận người tiếp nhận. Đặc biệt, thanh thiếu niên là nhóm thường xuyên tiếp với nội dung số, cần được trang bị kiến thức, kỹ năng và khả năng chọn lọc thông tin để chủ động tiếp nhận những giá trị tích cực, đồng thời nhận diện, phòng tránh các nội dung độc hại. Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải chủ động bảo vệ an ninh văn hóa từ sớm, từ xa; kết hợp chặt chẽ giữa quản lý nhà nước, giáo dục, tuyên truyền, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và xử lý hành vi vi phạm pháp luật. Quan trọng hơn, cần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tạo điều kiện để những giá trị chân chính được lan tỏa, qua đó nâng cao khả năng tự bảo vệ của mỗi cá nhân và cộng đồng trước các tác động tiêu cực.

Xây dựng thế trận lòng dân - nền tảng vững chắc bảo đảm an ninh văn hóa!

Thế trận lòng dân là sự kết tinh của niềm tin, sự đồng thuận, tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ và cộng đồng. Đây là nền tảng quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợp trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Trong lĩnh vực văn hóa, thế trận lòng dân càng vững chắc thì khả năng nhận diện, phòng ngừa và hạn chế tác động của thông tin sai lệch, nội dung độc hại và các hành vi lợi dụng văn hóa để gây chia rẽ càng được nâng cao.

Xây dựng thế trận lòng dân trong bảo đảm an ninh văn hóa trước hết phải bắt đầu từ việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh tại gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị và khu dân cư. Khi người dân được tiếp cận với nguồn thông tin chính xác, được thụ hưởng giá trị văn hóa tốt đẹp, được lắng nghe và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng, niềm tin xã hội sẽ được củng cố, tạo nền tảng cho sự đồng thuận và gắn kết cộng đồng. Bên cạnh đó, cần đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, dễ hiểu, gần gũi với đời sống; phát huy vai trò của người uy tín trong cộng đồng, chức sắc tôn giáo, văn nghệ sĩ, trí thức, đoàn viên, thanh niên và những cá nhân có ảnh hưởng tích cực trên không gian mạng. Việc lan tỏa những câu chuyện đẹp, gương người tốt việc tốt, giá trị nhân văn và truyền thống nghĩa tình có sức thuyết phục lâu dài, góp phần tạo nên môi trường thông tin tích cực, củng cố niềm tin bằng những việc làm cụ thể. Đặc biệt, xây dựng thế trận lòng dân không chỉ vận động người dân đồng thuận mà còn phải dựa trên sự tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân, tinh thần công khai, minh bạch và trách nhiệm của cơ quan công quyền. Những vấn đề được dư luận quan tâm cần được thông tin, giải thích kịp thời, khách quan; những hạn chế, bất cập phải được nhìn nhận và khắc phục kịp thời, phù hợp. Đây là cơ sở quan trọng để những băn khoăn chính đáng bị lợi dụng, xuyên tạc hoặc chuyển hóa thành tâm lý bất bình, mất niềm tin. Khi người dân hiểu đúng, tin tưởng và chủ động tham gia bảo vệ các giá trị văn hóa tốt đẹp, mỗi gia đình, cơ quan, trường học và khu dân cư sẽ trở thành một điểm tựa trong xây dựng môi trường văn hóa an toàn. Khi đó, thế trận lòng dân chỉ được thể hiện bằng hành động cụ thể, tạo sức mạnh phòng ngừa từ cơ sở, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới.

Đối với thành phố Cần Thơ, trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, việc bảo đảm an ninh văn hóa cần gắn với yêu cầu bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn bản sắc văn hóa sông nước và phát huy truyền thống đoàn kết, nghĩa tình của người Tây Đô. Đồng thời, cần chú trọng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong tiếp nhận, chia sẻ thông tin trên không gian mạng; phát huy vai trò của các thiết chế văn hóa cơ sở, tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư trong xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, góp phần tạo nền tảng ổn định phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Mỗi người dân góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc!

Bảo đảm an ninh văn hóa không phải là nhiệm vụ của riêng lực lượng Công an hay cơ quan quản lý nhà nước nào khác, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Mỗi người dân vừa là chủ thể sáng tạo, gìn giữ và phát huy văn hóa, vừa là nhân tố quan trọng trong xây dựng môi trường thông tin lành mạnh và củng cố thế trận lòng dân.

Mỗi cá nhân cần chủ động tìm hiểu lịch sử, truyền thống dân tộc; gìn giữ đạo đức, lối sống và bản sắc văn hóa tốt đẹp; thực hiện nếp sống văn minh, ứng xử có trách nhiệm trong đời sống thực tế và trên không gian mạng. Gia đình cần phát huy vai trò giáo dục, nêu gương; nhà trường chú trọng bồi dưỡng đạo đức, kỹ năng số và khả năng chọn lọc thông tin cho học sinh, sinh viên; các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa cần đề cao trách nhiệm xã hội, tuân thủ pháp luật, sáng tạo và phổ biến những sản phẩm có giá trị tích cực. Mỗi hành động đẹp, mỗi thông tin chính xác, mỗi việc làm có trách nhiệm đều góp phần lan tỏa giá trị nhân văn, củng cố sự gắn kết và tăng cường niềm tin trong cộng đồng.

Giữ vững an ninh văn hóa, củng cố thế trận lòng dân là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị cùng toàn thể Nhân dân. Trong kỷ nguyên số, bảo vệ an ninh văn hóa không chỉ là gìn giữ những giá trị đã được hun đúc qua lịch sử mà còn là chủ động xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nâng cao năng lực tiếp nhận thông tin và phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân. Khi văn hóa trở thành điểm tựa tinh thần, niềm tin của Nhân dân được củng cố và sự đồng thuận của xã hội được tăng cường, thế trận lòng dân sẽ ngày càng vững chắc, tạo nền tảng quan trọng để bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, góp phần xây dựng thành phố Cần Thơ phát triển văn minh, nghĩa tình và bền vững./.