Mỗi phum sóc của đồng bào Khmer ở Sóc Trăng hôm nay đang thay da đổi thịt từng ngày. Từ những mái chùa khang trang, tiếng trống, tiếng nhạc trong các lễ hội rộn rã, cho đến những trường học trong vùng đồng bào Khmer ngày càng đầy đủ cơ sở vật chất hay những con đường sạch đẹp, những nguồn vốn không lãi suất đến với đồng bào Khmer… Tất cả đều mang đậm dấu ấn từ sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước, để đồng bào Khmer vươn lên thoát nghèo, phát triển kinh tế, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, vững bước trong hành trình phát triển.
Sự nghiệp giáo dục, đào tạo nhân lực, nâng cao dân trí, duy trì và phát triển tiếng nói, chữ viết của đồng bào Khmer luôn được Đảng, Nhà nước và cấp ủy, chính quyền các địa phương đặc biệt quan tâm, chú trọng. Tại vùng đất Sóc Trăng cũ, nay thuộc thành phố Cần Thơ có 10 trường phổ thông dân tộc nội trú, gần 150 trường học dạy tiếng Khmer, tất cả đều được quan tâm, đầu tư hàng trăm tỷ đồng về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy và học, đáp ứng yêu cầu phát triển chất lượng giáo dục trong vùng đồng bào Khmer. Ông Liêng Hiền Sư - Phó hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Dân tộc nội trú Long Phú, thành phố Cần Thơ cho biết: “Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đã đầu tư cho các địa phương các trường dân tộc nội trú. Nhờ có trường dân tộc nội trú này, các em dân tộc thiểu số mà khó khăn, hộ nghèo, hộ cận nghèo thì các em được ưu tiên vào ngôi trường này học tập. Các em được hưởng thụ rất là quý báu từ chính sách của Đảng và Nhà nước. Nhờ các trường dân tộc nội trú này thì trình độ dân trí của đồng bào dân tộc thiểu số cũng được nâng lên”.
Các Trường Dân tộc nội trú được Đảng, Nhà nước quan tâm, đầu tư
Trường Bổ túc văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ tại phường Sóc Trăng, thành phố Cần Thơ là ngôi trường chuyên đào tạo thế hệ sư sãi trẻ cho khu vực Nam Bộ. Tại đây, các tăng sinh vừa được học tập giáo lý Phật giáo Nam tông Khmer, vừa được trang bị kiến thức văn hóa phổ thông, thông qua ngôn ngữ Pali và Khmer, tạo nền tảng vững chắc để sau này họ trở thành những vị sư am hiểu cả đạo lẫn đời, có thể hướng dẫn, đồng hành cùng đồng bào Khmer trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng, cũng như trong sự nghiệp phát triển quê hương. Ông Thạch Rích, Phó hiệu trưởng Trường Bổ túc văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ cho biết: “Mục tiêu là đào tạo sư sãi trở thành những người có trí thức để mà phục vụ cho mục tiêu là phát triển kinh tế xã hội ở các tỉnh khu vực Nam Bộ”.
Các tăng sinh Trường Bổ túc văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ
Sư Hứa Hồng Thụ, tăng sinh lớp 12, Trường Bổ túc văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ chia sẻ:“Về giữ gìn chữ viết thì tiếng Khmer thì mình giữ được cái truyền thống văn hóa, còn tiếng Pali thì giữ gìn được về tiếng nói của giáo lý Đức Phật”. Còn sư Danh Thi, Tăng sinh lớp 10, Trường Bổ túc văn hóa Pali Trung cấp Nam Bộ chia sẻ thêm: “Tuy chỉ có việc học tập để trở thành người công dân có ích cho xã hội Việt Nam của chúng ta. Nhưng từ chính cái điều nhỏ bé đó nó đã tích tụ và góp thành là một người có ích trong xã hội nhằm bảo vệ và bảo tồn, phát huy những giá trị di sản văn hóa đó là ngôn ngữ của mình tại nơi đây”.
Phật giáo Nam tông Khmer gắn bó mật thiết với đời sống của đồng bào dân tộc Khmer
Cùng với chữ viết, các phong tục, tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo, lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm, bảo tồn và phát triển. Phật giáo Nam tông Khmer gắn bó mật thiết với đời sống đồng bào Khmer. Chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo, tu học mà còn là trung tâm văn hóa, giáo dục và gắn kết cộng đồng. Giáo lý nhà Phật thấm sâu trong đời sống, góp phần hình thành lối sống hiền hòa, nhân ái, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống. Qua đó, Phật giáo Nam tông Khmer trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng, đồng hành cùng đồng bào trong xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Thượng toạ Trần Văn Tha, Trụ trì chùa Sê Rây Ta Mơn, xã Liêu Tú, thành phố Cần Thơ cho biết: “Nhà chùa là một nơi được mang danh là trung tâm văn hóa của dân tộc, nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của chính quyền các cấp, nhìn lại các chùa rất là khang trang”. Hòa Thượng Dương Nê, Trụ trì chùa Trà Cuôn, xã Gia Hòa, thành phố Cần Thơ cho biết thêm: “Thời gian qua, lãnh đạo và chính quyền địa phương các cấp đã thực hiện tốt các chế độ chính sách trong dân tộc, tôn giáo. Chức sắc, chức việc và đồng bào phật tử an tâm tu tập, làm ăn, phát triển đời sống. Chính quyền địa phương thường xuyên quan tâm, gặp gỡ, tiếp xúc, động viên chức sắc tôn tôn giáo và tạo mọi điều kiện để tu sĩ và bà con phật tử sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo”. Bên cạnh đó, các lễ hội truyền thống như Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, lễ Sen Dolta, đặc biệt là lễ hội Óoc Om Bóc - Đua ghe Ngo đã trở thành nét đẹp văn hóa đặc sắc, được tổ chức quy mô, trang trọng. Thượng Tọa, Tiến sĩ Lý Hùng, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó trưởng Ban pháp chế Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho rằng, đây không chỉ là dịp để đồng bào Khmer gìn giữ bản sắc và quảng bá văn hóa dân tộc, mà còn là nơi cộng đồng các dân tộc cùng nhau vui hội, gắn kết trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thượng tọa khẳng định: “Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc đặc trưng của đồng bào dân tộc thông qua các lễ hội để gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, từ điệu múa, tiếng hát, văn hóa ẩm thực rồi các văn hóa khác thì rất là phong phú và đa dạng trong việc quan tâm thiết thực của Đảng, Nhà nước trong nhiều năm qua đối với đồng bào dân tộc Khmer ở vùng Tây Nam bộ nói chung và Sóc Trăng nói riêng”.
Lễ hội Óoc Om Bóc - Đua ghe Ngo đã trở thành nét đẹp văn hóa đặc sắccủa đồng bào dân tộc Khmer
Điều thể hiện rõ nét nhất sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào dân tộc thiểu số nói chung, đồng bào Khmer nói riêng chính là việc triển khai đồng bộ các Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc, xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững. Nhờ đó, tại các địa phương có đông đồng bào Khmer được ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, sản xuất nông nghiệp, thủy sản được chú trọng phát triển, đồng thời bà con còn được hỗ trợ vay vốn để mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập. Ông Huỳnh Nê, đồng bào Khmer ở xã Long Phú, thành phố Cần Thơ cho biết, những chính sách thiết thực ấy đã làm thay đổi diện mạo từng phum sóc, củng cố niềm tin sắt son của đồng bào Khmer vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, cùng chung sức giữ gìn ổn định chính trị và chủ quyền quốc gia. Ông cho biết: “Đảng, Nhà nước đã có nhiều chủ trương rất là sát hợp, phù hợp với thực tế hoàn cảnh đời sống của đồng bào dân tộc chúng tôi. Đường đi đó, trước đây là chỉ đường đal thôi, bây giờ là đường đổ nhựa, rộng để cho xe bốn bánh đi giáp từ ấp này tới ấp khác hoặc các xã nữa. Trường học trước đây chỉ là một cái trường thô sơ, học sinh đi học rất là khó, bây giờ trường đạt tiêu chuẩn quốc gia rồi. Ngoài ra thì Nhà nước cũng còn đầu tư, cho vay vốn không tính lãi để sản xuất, để kinh doanh. Cho nên bà con rất là phấn khởi và rất là tin tưởng vào đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước”. Trong tiến trình phát triển của đồng bào Khmer dưới sự quan tâm, chăm lo của Đảng và Nhà nước, yếu tố giữ vững an ninh trật tự có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nền tảng để mọi chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống. Ở đây, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, nhất là Ban Chỉ đạo 35 trong đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc, giữ vững trận địa tư tưởng có ý nghĩa then chốt. Đồng thời, các vị chức sắc, chức việc Phật giáo Nam tông Khmer cũng phát huy uy tín, gương mẫu đi đầu trong vận động bà con phật tử chấp hành tốt chủ trương, chính sách, cảnh giác trước âm mưu của các thế lực thù địch. Sự kết hợp đồng bộ đó đã tạo thành “lá chắn thép” bảo vệ sự bình yên của phum sóc. Đồng chí Hồ Thị Cẩm Đào, Phó Bí thư thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Cần Thơ chia sẻ: “Trong thời gian vừa qua, Ban chỉ đạo 35 các cấp đã phát huy rất tốt tinh thần trách nhiệm, phản bác những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động. Thông qua các lực lượng cộng tác viên, tuyên truyền viên, đặc biệt là lực lượng người có uy tín ở địa phương, cơ sở cũng như những vị chức sắc, chức việc để tăng cường tuyên truyền những chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt đồng bào dân tộc Khmer. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tiếp tục được giữ vững, ổn định, khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng được phát huy”.
Phát huy vai trò của các vị chức sắc, chức việc trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Riêng về vai trò của các vị chức sắc, chức việc, người có uy tín trong đồng bào Khmer, Thượng Tọa, Tiến sĩ Lý Hùng, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó trưởng Ban pháp chế Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định: “Vai trò của các vị sư sãi Phật giáo Nam Tông Khmer và các vị À cha, ban quản trị, người có uy tín ở trong đồng bào dân tộc Khmer là một vai trò rất quan trọng trong việc tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết trong đồng bào dân tộc để thấy được cái sự quan tâm rõ rệt của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đối với đồng bào dân tộc trong những năm qua. Chúng tôi cũng mong rằngbà con đồng bào dân tộc Khmer chúng ta phát huy tinh thần đại đoàn kết dân tộc, để xây dựng gia đình, xây dựng phum sóc và xây dựng chùa chiền ngày càng khang trang, tốt đẹp hơn”. Có thể khẳng định rằng, sự quan tâm, chăm lo của Đảng và Nhà nước đã trở thành niềm tin và động lực to lớn, làm thay đổi diện mạo phum sóc, nâng cao đời sống của đồng bào Khmer. Chính sự tin tưởng ấy đã giúp bà con ngày càng gắn bó, đồng hành cùng dân tộc, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong hành trình ấy, có những hạt nhân tiêu biểu, những người Đảng viên dân tộc Khmer luôn gương mẫu, tận tụy, gần gũi. Họ vừa là tấm gương sáng trong lao động, sản xuất, vừa là cầu nối đưa chủ trương, đường lối của Đảng thấm sâu vào đời sống bà con, khơi dậy khát vọng vươn lên, đồng hành cùng dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình, phát triển và hội nhập, chung tay xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng bền chặt, sánh vai cùng cả nước trên con đường đi tới tương lai tươi sáng. Đó cũng chính là nội dung của kỳ 5 với tựa đề “Vươn mình trên quê hương”./.
